Soczewica jadalna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Soczewica)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Soczewica jadalna
Illustration Lens culinaris0.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Rodzaj soczewica
Gatunek soczewica jadalna
Nazwa systematyczna
Lens culinaris Medik.
Vorles. Churpfälz. Phys.-Ökon. Ges. 2:361. 1787
Synonimy

Lens esculenta Moench

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Soczewica jadalna (Lens culinaris Medik.) – gatunek rośliny jednorocznej lub dwuletniej z rodziny bobowatych. Rodzime obszary jego występowania to Grecja, Azja Zachodnia, Azja Środkowa, Kaukaz, Pakistan[2]. Jest uprawiany w wielu krajach świata. W Polsce jest uprawiany, czasami (rzadko) dziczejący (efemerofit)[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga 
Wzniesiona lub podnosząca się, czworokątna z podłużną bruzdą, rozgałęziająca się. Dorasta do wysokości 0,4 m, jest omszona.
Liście
Pierzasto-złożone, składające się z 3-7 par wąskoeliptycznych i omszonych listków. Górne liście zakończone są wąsem, za pomocą którego roślina chwyta się podpór.
Kwiaty
Wyrastają po 2-3 na długich szypułkach. Są drobne, niebieskiego koloru.
Owoc
Zwisający strąk o długości 8-15 mm. Zawiera 1-3 dość duże, płaskie nasiona o ostrych brzegach.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Kwitnąca soczewica
Nasiona soczewicy jadalnej

Roślina uprawna z grupy roślin strączkowych. Uprawiana na smaczne i pożywne nasiona, które do spożycia nadają się po ugotowaniu. Można także wytwarzać z nich mąkę. Na ziemiach polskich uprawiana była już w neolicie[4]. Jej nasiona były podstawą wyżywienia w starożytnym Egipcie, starożytnej Grecji i starożytnym Rzymie. Obecnie uprawiana jest głównie w Kanadzie (około 42% światowej produkcji), Indiach, Turcji oraz USA (w sumie te cztery kraje wytwarzają ponad 80% światowej produkcji soczewicy). Jest też uprawiana jako roślina pastewna.

Zbiory soczewicy na świecie w roku 2010 wg FAOSTAT[5]
  Obszar     Plon [w tonach]  
Kanada 1947100   
Indie 900000   
Turcja 447400   
USA 392670   
Europa 45380   
świat 4585439   

Wartości odżywcze[edytuj | edytuj kod]

Soczewica jadalna
Wartości odżywcze na 100 g produktu
Składniki pokarmowe Witaminy Składniki mineralne
woda 11,2 g witamina A 25 mg magnez 100 mg
energia 330 kcal witamina B1 0,5 mg fosfor 450 mg
błonnik 10,7 g witamina B2 0,2 mg żelazo 9 mg
białko 28 g witamina B6 0,5 mg sód 10 mg
tłuszcze 1,2 g witamina C 6,2 mg wapń 50 mg
węglowodany 57 g witamina PP 2,6 mg potas 900 mg

Obecność w kulturze i wierzeniach[edytuj | edytuj kod]

Soczewica jest wzmiankowana w Biblii, w Księdze Rodzaju 25,33-34, gdzie Ezaw sprzedaje Jakubowi prawo swojego pierworództwa za miskę soczewicy.

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło soczewica w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-26].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-22].
  3. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  4. Pradzieje i wczesne średniowiecze obszaru Nowej Huty - neolit
  5. http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PageID=567 FAOSTAT (ang.)