Soczewka (anatomia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Skupianie światła przez soczewkę - po lewej z oddali, po prawej z bliska.
Budowa soczewki wg Gray's Anatomy.
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło soczewka w Wikisłowniku

Soczewka (łac. lens) – część oka, przezroczysty, elastyczny[1][2][3] narząd[4] ogniskujący promienie świetlne tak, by tworzyły obraz odwrócony i pomniejszony na siatkówce.

Znajduje się w przedniej części oka[5], między tęczówką, a ciałem szklistym[4], umocowana jest na więzadełkach i mięśniach. U człowieka ma kształt dwuwypukłego krążka o promieniu około 0,5 cm[1]. U kręgowców wodnych jest kulista[4].

W centrum soczewki znajduje się jądro soczewki (łac. nucleus lentis)[2]. Otoczone jest ono korą soczewki (łac. cortex lentis)[2] która zbudowana jest z wydłużonych (10 mm x 10 µm) komórek pochodzenia nabłonkowego — włókien soczewki (łac. fibrae lentis[2]), ułożonych równolegle do powierzchni, w kształt litery V, od krawędzi soczewki poprzez równik do krawędzi[1]. Komórki te, zwykle pozbawione organelli (czasem posiadają jądra[1]), wypełnione są krystaliną[1][2].

Komórki te otacza torebka soczewki (łac. capsula lentis) cienka struktura[2], zbudowana z błon zbudowanych z proteoglikanów i włókien kolagenowych[1].

Na przedniej powierzchni soczewki, między torebką soczewki a włóknami soczewki znajduję się nabłonek soczewki umożliwiający odnowę soczewki za sprawą zdolnych do podziałów komórek z okolicy równika[1].

Soczewka zawieszona jest na włóknach, zwanych obwódka Zinna, które ją umocowują do pierścieniowatego ciała rzęskowego[5][2].

Jej podstawowe zadanie to umożliwienie ostrego widzenia obiektów położonych w różnej odległości za sprawą zmiany przedniej[3] krzywizny - akomodacja[5].

Nieprawidłowy kształt soczewki jest przyczyną astygmatyzmu[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Wojciech. Sawicki: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2009, s. 407-408. ISBN 978-83-200-4103-3.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Helena Przespolewska: Podstawy anatomii zwierząt domowych. Warszawa: Wydawnictwo "Wieś Jutra", 2009, s. 166. ISBN 83-89503-67-0.
  3. 3,0 3,1 Tadeusz Krzymowski, Jadwiga Przała: Fizjologia zwierząt : podręcznik dla studentów wydziałów medycyny weterynaryjnej, wydziałów biologii i hodowli zwierząt akademii rolniczych i uniwersytetów: praca zbiorowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2005, s. 228-230. ISBN 83-09-01792-8.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Marzena Popielarska-Konieczna: Słownik szkolny : biologia. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2003, s. 470. ISBN 83-7389-096-3.
  5. 5,0 5,1 5,2 Zygmunt Urbanowicz: Mała encyklopedia anatomii człowieka. Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2003, s. 516. ISBN 83-89309-09-2.