Soczewka wewnątrzgałkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Soczewka wewnątrzgałkowa (ang. intraocular lens, IOL) – soczewka wykonana z tworzywa sztucznego o właściwościach skupiających lub rozpraszających promienie świetlne, wszczepiana do oka ludzkiego w celu korekcji bezsoczewkowości (łac. aphakia) – powstałej najczęściej w wyniku usunięcia zaćmy.

Soczewki wewnątrzgałkowe można opisać według różnych kryteriów:

1. Zwijalność – Soczewki zwijalne, o średnicach części optycznej od 5,5 do 6,5 mm., wykonane są z elastycznego materiału, co umożliwia ich zwinięcie i wszczep przez cięcie o szerokości od 1,8 mm. W odróżnieniu soczewki sztywne to soczewki, których średnica części optycznej wynosi przeciętnie 6 mm. Wykonane są z PMMA (polimetylometakrylan), materiału sztywnego który nie pozwala na ich zwinięcie. Dlatego cięcie niezbędne do wszczepienia tej soczewki wynosi około 6,5 mm.

2. Materiał – Obecnie najczęściej stosowane materiały to, akryl hydrofobowy, akryl hydrofilny (tzw. hydrożel), silikon i omówiony wcześniej PMMA. Materiał, z którego została wykonana soczewka ma wpływ na szerokość cięcia niezbędnego do wszczepienia soczewki, reakcję tkanek oka na obecność tego materiału, stabilność soczewki w oku.

3. Jednoczęściowość – Soczewki jednoczęściowe są w całości wykonane z tego samego materiału. Soczewki wieloczęściowe posiadają hapteny (czyli elementy utrzymujące część optyczną w jednym miejscu) wykonane z innego materiału (najczęściej z PMMA).

4. Miejsce umieszczenia soczewki – Soczewka może być umieszczona w torebce soczewki naturalnej (tkanka która pozostaje po usunięciu soczewki naturalnej), do bruzdy rzęskowej (zazwyczaj w przypadku uszkodzenia lub konieczności usunięcia torebki soczewki), zamocowana na tęczówce lub umieszczona w przedniej komorze oka (przestrzeń pomiędzy tęczówką a rogówką - tzw soczewka przedniokomorowa).

5. Obecność filtrów ochronnych – obecnie wszystkie soczewki wewnątrzgałkowe dysponują filtrem chroniącym przed promieniowaniem UV. Niektóre dysponują również dysponują filtrem chroniącym przed promieniowaniem światła niebieskiego[1], uznawanym w badaniach in vitro za niebezpieczne dla prawidłowego funkcjonowania siatkówki oka.

6. Asferyczność – soczewki sferyczne charakteryzują się tym, że promienie wpadające przez obwodową jej część ogniskowane są bliżej w stosunku do promieni wpadających do oka centralnie. Powoduje to że osoba ze wszczepionymi soczewkami sferycznymi w warunkach gorszego oświetlenia (wówczas źrenica jest szeroka i promienie przechodzą przez całą średnicę części optycznej) ma mniejsze poczucie kontrastu widzenia. Soczewki asferyczne posiadają zmodyfikowaną część optyczną tak, aby promienie świelne przechodzące przez obwodową część optyczną ogniskowały się w tym samym miejscu co przechodzące przez część centralną.

7. Ilość ognisk tworzonych przez soczewkę – soczewki można podzielić na soczewki jednoogniskowe, czyli soczewki, które tworzą tylko jedno ognisko skupienia światła oraz soczewki wieloogniskowe (zwane również multifokalnymi) tworzące dwa lub więcej ogniska skupienia światła. Umożliwiają one pacjentom ostre widzenie do bliży (czytanie), odległości pośrednich (praca przy komputerze) oraz dali bez konieczności dodatkowej korekcji okularowej[2].

8. Soczewki korygujące astygmatyzm – zwane ze względu na kształt części optycznej soczewkami torycznymi. Umożliwiają one korekcję aphakii (stanu po usunięciu zmętniałej soczewki) oraz astygmatyzmu rogówkowego (zwanego też niezbornością rogówkową).

9. Soczewki korygujące wysoką krótkowzroczność – stosowane są u pacjentów ze zdrową, akomodująca (zmieniającą swój kształt, aby umożliwić czytanie) soczewką naturalną u których nie można przeprowadzić laserowego zabiegu korygującego wysoką krótkowzroczność (zazwyczaj powyżej -6 dioptrii) , a chcą oni pozbyć się konieczności noszenia soczewek kontaktowych bądź okularów. Soczewkę taką wszczepia się pomiędzy naturalną soczewkę a rogówkę oka. Koryguje ona wysoką krótkowzroczność nie pozbawiając pacjenta możliwości akomodacji (dzięki pozostawieniu naturalnej soczewki)

Przypisy

  1. „Cytoprotective effects of a blue light filtering intraocular lens on human retinal pigment epithelium by reducing phototxic effects on vascular endothelial growth factor alfa, Bax, and Bcl-2 expression” – Marcus Kernt, MD; Aljoscha S. Neubauer, MD; Raffael Liegl, Kirsten h. Biel, MD; Klaudia S. Alge, MD; Carlo A. Lackerbauer, MD; Michael Michale. Ulbig, MD; Anzelm Kampik, MD – Journal of Cataract and Refractive Surgery – Vol. 35, February 2009
  2. T. Kohnen, D. Allen, C. Boureau, P. Dublineau i inni. European multicenter study of the AcrySof ReSTOR apodized diffractive intraocular lens.. „Ophthalmology”. 113 (4), s. 584.e1, Apr 2006. doi:10.1016/j.ophtha.2005.11.020. PMID 16483658. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.