Wodorowęglan sodu
| Wodorowęglan sodu | |||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
| Nazewnictwo | |||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||
| Wzór sumaryczny | NaHCO3 | ||||||||||||||||||||||||
| Masa molowa | 84,01 g/mol | ||||||||||||||||||||||||
| Wygląd | białe jednoskośne kryształy[1] | ||||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||
| Numer CAS | 144-55-8 | ||||||||||||||||||||||||
| PubChem | 516892[4] | ||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) |
|||||||||||||||||||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||||||||||||||||||
Wodorowęglan sodu (soda oczyszczona, E500b), NaHCO3 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy wodorowęglanów, wodorosól kwasu węglowego i sodu.
Spis treści |
Właściwości [edytuj]
Wodorowęglan sodu bywa też nazywany kwaśnym węglanem sodu. Ta nazwa jest bardzo myląca, gdyż w rzeczywistości wodny roztwór wodorowęglanu sodu ma odczyn słabo alkaliczny i zachowuje się w wielu reakcjach jak słaba zasada. Z kwasami reaguje z wydzieleniem dwutlenku węgla i wody:
- NaHCO3 + HCl → NaCl + H2O + CO2↑ (zobojętnianie kwasu solnego – głównego składnika soku żołądkowego)[5]
- NaHCO3 + CH3COOH → CH3COONa + H2O + CO2↑
Nie reaguje z alkoholami i fenolami, co bywa wykorzystywane do odróżniania alkoholi i fenoli od kwasów karboksylowych w chemicznej analizie związków organicznych.
Jego własności spulchniające i pianotwórcze wynikają z faktu, że rozkłada się on w temperaturze powyżej 60 °C z wydzieleniem dwutlenku węgla:
- 2NaHCO3 → Na2CO3 + H2O + CO2
W laboratorium najłatwiej jest go otrzymać przez wprowadzenie dwutlenku węgla do nasyconego wodnego roztworu węglanu sodu:
- Na2CO3 + CO2 + H2O → 2NaHCO3.
W przemyśle otrzymuje się go jako produkt pośredni przy otrzymywaniu węglanu sodu metodą Solvaya.
Zastosowanie [edytuj]
Stosowany jest głównie jako jeden ze składników proszku do pieczenia i dodatek do żywności regulujący pH). Niegdyś był też stosowany do wyrobu napojów musujących, w lecznictwie (przy nadkwasocie), gaśnicach pianowych (jako środek pianotwórczy), jako substancja pochłaniająca zapachy i wilgoć oraz do zmiękczania wody.
Zastosowanie w medycynie [edytuj]
Wskazania[6]:
Przypisy [edytuj]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 CRC Handbook of Chemistry and Physics. David R. Lide (red.). Wyd. 90. Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 4-90. ISBN 9781420090840.
- ↑ Wodorowęglan sodu (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2012-05-06].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Wodorowęglan sodu (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski. [dostęp 2012-05-06].
- ↑ Wodorowęglan sodu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
- ↑ Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 366. ISBN 8371832400.
- ↑ Janusz Andres, Teresa Sokołowska-Kozub: Pierwsza pomoc i resuscytacja krążeniowo-oddechowa. Podręcznik dla studentów. Kraków: Polska Rada Resuscytacji, 2006, s. 56. ISBN 8389610000.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
