Wodorowęglan sodu
| Wodorowęglan sodu | |||||||||||||||
 |
|||||||||||||||
| Nazewnictwo | |||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||
| Wzór sumaryczny | NaHCO3 | ||||||||||||||
| Masa molowa | 84,01 g/mol | ||||||||||||||
| Wygląd | biała, bezwonna substancja krystaliczna | ||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||
| Numer CAS | 144-55-8 | ||||||||||||||
| PubChem | 516892[1] | ||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) |
|||||||||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||||||||
Wodorowęglan sodu – nieorganiczny związek chemiczny, wodorosól kwasu węglowego i sodu.
W temperaturze pokojowej jest to biała substancja krystaliczna. Rozkłada się w temperaturze powyżej 60 °C. Rozpuszcza się w wodzie: w temp. 20 °C 9,6 g/100 cm³. Stosowany jest głównie jako jeden ze składników proszku do pieczenia i dodatek do żywności regulujący pH (symbol E 500b). Niegdyś był też stosowany do wyrobu napojów musujących, w lecznictwie (przy nadkwasocie), gaśnicach pianowych (jako środek pianotwórczy), jako substancja pochłaniająca zapachy i wilgoć oraz do zmiękczania wody.
Wodorowęglan sodu bywa też nazywany sodą oczyszczoną lub kwaśnym węglanem sodu. Ta ostatnia nazwa jest bardzo myląca, gdyż w rzeczywistości wodny roztwór wodorowęglanu sodu ma odczyn słabo alkaliczny i zachowuje się w wielu reakcjach jak słaba zasada. Z kwasami reaguje z wydzieleniem dwutlenku węgla i wody:
Nie reaguje z alkoholami i fenolami, co bywa wykorzystywane do odróżniania alkoholi i fenoli od kwasów karboksylowych w chemicznej analizie związków organicznych.
Jego własności spulchniające i pianotwórcze wynikają z faktu, że rozkłada się on w temperaturze powyżej 60 °C z wydzieleniem dwutlenku węgla:
- 2 NaHCO3 → Na2CO3 + H2O + CO2
W laboratorium najłatwiej jest go otrzymać przez wprowadzenie dwutlenku węgla do nasyconego wodnego roztworu węglanu sodu:
- Na2CO3 + CO2 + H2O → 2 NaHCO3.
W przemyśle otrzymuje się go jako produkt pośredni przy otrzymywaniu węglanu sodu metodą Solvaya.
[edytuj] Zastosowanie w medycynie
Wskazania[2]:
Przypisy
- ↑ Wodorowęglan sodu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
- ↑ Janusz Andres, Teresa Sokołowska-Kozub: Pierwsza pomoc i resuscytacja krążeniowo-oddechowa : podręcznik dla studentów. Kraków: Polska Rada Resuscytacji, 2006, s. 56. ISBN 83-89610-00-0.
