Solanka kolczysta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Solanka kolczysta
Solanka kolczysta: zdjęcie
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina szarłatowate
Rodzaj solanka
Gatunek solanka kolczysta
Nazwa systematyczna
Salsola kali L.
Sp. Pl. 222. 1753[2]
Solanka kolczysta: drugie zdjęcie
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Solanka kolczysta (Salsola kali L.) – gatunek rośliny z rodziny szarłatowatych[1], w XX wieku w wyodrębnianej rodzinie komosowatych[3]. Występuje w Europie, Azji i północnej Afryce[3], jako roślina zawleczona i zdziczała rośnie także w Ameryce Północnej[4]. W Polsce rośnie głównie na nizinach[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina naga lub owłosiona, sinozielona, wyprostowana i zwykle z licznymi łukowato wzniesionymi rozgałęzieniami[3].
Łodyga
Osiąga od 10 do 100 cm wysokości. Jest bruzdowana i białawozielona, często czerwono nabiegła[3].
Liście
Szydlaste lub równowąskolancetowate, płaskie lub nieco mięsiste. Siedzące i od nasady ku wierzchołkowi zwężają się. Na końcu z kolcem[3].
Kwiaty
Wyrastają pojedynczo lub po 2–3 w kątach przysadek w kłosokształtnych kwiatostanach wzdłuż szczytowych odcinków pędu. Przysadki podobne do liści – szydlaste i zakończone kolcem, na brzegu błoniaste. Każdy kwiat wsparty jest dwoma dłuższymi od okwiatu podkwiatkami, podobnymi do przysadek i liści. Listki okwiatu w dwóch okółkach. W zewnętrznym są trzy listki szersze, a w wewnętrznym dwa węższe. Listki te są błoniaste, ale podczas owocowania twardnieją i otulają owoc[3].
Owoce
Błoniaste, kształtu beczułkowatego lub kulistego. Zawierają czarne nasiona[3].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina jednoroczna, halofit. Rośnie na piaskach i solniskach. Kwitnie od lipca do września. Liczba chromosomów 2n = 36[4]. Nasiona rozsiewane są przez wiatr. Na pustyniach wiatr pędzi zeschnięte pędy tej rośliny wraz z nasionami, w ten sposób je rozsiewając. Są to tzw. biegacze pustynne[6].
  • Roślina o działaniu alergicznym. Przy bezpośrednim kontakcie ze skórą może powodować zapalenie skóry. Jej ostre kolce przebijają skórę i stymulują reakcję uczuleniową. U osób uczulonych powoduje astmę, alergiczny nieżyt nosa i alergiczne zapalenie spojówek[7].

Systematyka i zmienność[edytuj | edytuj kod]

W obrębie gatunku wyróżnia się dwa podgatunki[3][4]:

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Zawiera dużą ilość soli mineralnych. W krajach Azji Zachodniej popiół pozostały po spaleniu solanki kolczystej mieszano z oliwą z oliwek i otrzymywano w ten sposób ług używany do mycia i prania. W tym samym celu używano także solanki bezbronnej lub solirodu krzaczastego[6]. W Biblii znajdują się w 3 miejscach odniesienia do takiego zastosowania ługu: (Jr 2,22, Ml 3,2, Dn 13,17)[6].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Podgatunek typowy umieszczony jest na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski w kategorii zagrożenia V (narażony)[9].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2013-08-08].
  2. The Plant List. [dostęp 2015-01-03].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Adam Jasiewicz (red.): Flora Polski. Rośliny naczyniowe. T. III. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, PAN, 1992, s. 211. ISBN 83-85444-06-8.
  4. 4,0 4,1 4,2 Salsola kali (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-08-08].
  5. Adam Zając, Maria Zając (red.): Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.
  6. 6,0 6,1 6,2 Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.
  7. Flowers in Israel. [dostęp 2015-01-03].
  8. Matuszkiewicz W. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001. ISBN 83-01-13520-4.
  9. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.