Solar Maximum Mission

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Solar Maximum Mission
Smm.jpg
Satelita SMM – wizja artysty
Inne nazwy SMM, SolarMax, Solar Max
Indeks COSPAR 1980-014A
Zaangażowani NASA
Rakieta nośna Delta 3910
Miejsce startu Cape Canaveral Air Force Station, USA
Orbita
(docelowa, początkowa)
Perygeum 508 km
Apogeum 512 km
Okres obiegu 94,8 min
Nachylenie 28,5°
Mimośród 0,00029
Czas trwania
Początek misji 14 lutego 1980 (15:57 GMT)
Koniec misji 24 listopada 1989
Powrót do atmosfery 2 grudnia 1989
Wymiary
Wymiary wys. 4,0 m
Masa całkowita 2315 kg
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Solar Maximum Mission (SMM) – satelita NASA umieszczony na niskiej orbicie okołoziemskiej 14 lutego 1980 roku za pomocą rakiety Delta z 9 rakietami wspomagającymi na stały materiał pędny, którego przeznaczeniem były obserwacje aktywności Słońca, a szczególnie rozbłysków słonecznych oraz pomiary promieniowania słonecznego.

Na satelicie zainstalowano spektrografy promieniowania rentgenowskiego i gamma, detektory promieniowania ultrafioletowego, koronograf/polarymetr, jak również moduł ACRIM (Active Cavity Radiometer Irradiance Monitor), którym mierzono zmiany stałej słonecznej.

Po 10 miesiącach pracy na orbicie przepaliły się trzy bezpieczniki w układzie kontroli wysokości, będącym częścią systemu orientacji przestrzennej, który stale nakierowywał satelitę w stronę Słońca. Awaria ta sprawiła, że cztery z siedmiu zainstalowanych urządzeń obserwacyjnych stały się bezużyteczne. Ponadto uszkodzeniu uległ koronograf/polarymetr. Ponieważ Solar Max był pierwszym satelitą o budowie modularnej, co umożliwiało wymianę części na orbicie, NASA postanowiła dokonać pierwszej w historii takiej naprawy[1]. W kwietniu 1984 roku astronauci misji STS-41-C wahadłowca Challenger przechwycili SMM i naprawili uszkodzenia. Udana operacja przedłużyła życie satelicie, który dzięki temu był na orbicie w momencie wybuchu supernowej SN 1987A i wykrył pochodzące od niej promieniowanie gamma. W naprawie wykorzystano moduł manewrowy z własnym napędem – napędzany azotem plecak MMU, umożliwiający astronaucie George'owi Nelsonowi dotarcie do satelity i bezpieczne sprowadzenie go do ładowni promu kosmicznego w celu wykonania naprawy[2]. Rok później dzięki aparaturze Solar Maxa zarejestrowano jeden z największych dotąd obserwowanych wybuchów na Słońcu[3].

Satelita SMM podczas niemal 10 lat swojej misji zaobserwował ok. 12 000 rozbłysków słonecznych i ponad 1200 koronalnych wyrzutów masy. Funkcjonował do 24 listopada 1989, a 2 grudnia 1989 roku wszedł w atmosferę ziemską, spalając się w rejonie Oceanu Indyjskiego.

Przypisy

  1. Repairing Solar Max (ang.). NASA Software, Robotics and Simulation Division. [dostęp 2012-11-23].
  2. Paul Murdin: Tajemnice Wszechświata. Warszawa: 2010, s. 208-209.
  3. „Astronautyka”, s. 15, 1990. Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]