Solidarność Walcząca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Solidarność Walcząca
Przewodniczący Kornel Morawiecki
Rok założenia 1982
Siedziba Wrocław
Kornel Morawiecki, lata 60.

Solidarność Walcząca – polska, antykomunistyczna organizacja podziemna założona we Wrocławiu w czerwcu 1982 przez Kornela Morawieckiego wspólnie m.in. z Pawłem Falickim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dewiza Solidarności Walczącej

Była jedną z największych niepodległościowych organizacji niezależnych, wywodzących się z pierwszej w bloku wschodnim masowej organizacji społecznej NSZZ Solidarność, powstałych w konsekwencji delegalizacji "Solidarności" przez komunistyczne władze PRL oraz wprowadzenia stanu wojennego. Wśród twórców Solidarności Walczącej znaleźli się głównie działacze "Solidarności", którzy poróżnili się z kierownictwem tej organizacji w sprawie metod działania oraz celu, do jakiego dążyć powinna opozycja antykomunistyczna. Solidarność Walcząca przyjęła zasadę walki o całkowite odsunięcie od władzy komunistów. Działalność podziemna Solidarności Walczącej sprowadzała się do aktywności wydawniczej, propagandowej, analitycznej i wywiadowczej.

Pierwszym sukcesem SW były manifestacje 13 i 26 czerwca 1982. Na wezwanie redakcji pisma "Solidarność Walcząca" na ulice Wrocławia wyszły tysiące mieszkańców. Demonstracje przekształciły się w wielogodzinne walki uliczne, wznoszono barykady, niejednokrotnie zmuszając oddziały ZOMO do wycofania się[1].

Solidarność Walcząca drukowała i wydawała liczne broszury i książki oraz 134 periodyki[2], z których najbardziej znane są "Biuletyn Dolnośląski" (Wrocław), "Solidarność Walcząca" (Wrocław), "Solidarność Walcząca" (Poznań), "Czas" (Poznań), "Europa" (Warszawa), "Gencjana" (Jelenia Góra), "Gryf" (Szczecin), "Wolność" (Łódź) oraz "Galicja" (Rzeszów) i także innych organizacji podziemnych, prowadziła działania wywiadowcze i kontrwywiadowcze[3] przeciwko Służbie Bezpieczeństwa oraz wspomagała antykomunistyczne organizacje poza Polską - także w Związku Radzieckim, w szczególności publikując wydawnictwa w językach rosyjskim[4], ukraińskim, czeskim[2]

Do najsilniejszych ośrodków SW - obok Wrocławia - należały Poznań, Gdańsk, Rzeszów oraz Górny Śląsk. Czołowi działacze poza Dolnym Śląskiem to Maciej Frankiewicz (Poznań), Andrzej Kołodziej, Roman Zwiercan (Trójmiasto), Janina Jadwiga Chmielowska (Sosnowiec), Jerzy Gorzelik (Katowice), Krzysztof Korczak (Szczecin) czy Janusz Szkutnik (Rzeszów). Koncepcję działania Solidarności Walczącej podzielała powstała w połowie lat 80. Federacja Młodzieży Walczącej, aktywna zwłaszcza w Gdańsku i Wrocławiu.

Od momentu powstania do 1989 SW, jako jedyna organizacja podziemna w Polsce, nadawała każdego tygodnia audycje własnego radia we Wrocławiu, a także sporadycznie w Warszawie, Poznaniu, Rzeszowie, Zakopanem[5].

W latach 1989-1992 działacze Wydziału Wschodniego SW udzielali znaczącej pomocy sprzętowej, materiałowej i szkoleniowej działaczom niepodległościowym Litwy, Łotwy, Estonii, Ukrainy, a także Mołdawii, Gruzji, Kazachstanu, Armenii, Azerbejdżanu[6].

W 1990 spośród działaczy oraz środowiska Solidarności Walczącej powstała Partia Wolności[7]. Kandydat Partii Wolności na prezydenta, Kornel Morawiecki, po zgłoszeniu swej kandydatury nie zebrał wymaganych 100 tys. podpisów. W czasie telewizyjnej kampanii wyborczej przed kamerami telewizyjnymi demonstracyjnie wywrócił okrągły stół.

15 czerwca 2007 76 czołowych działaczy SW zostało odznaczonych przez Prezydenta RP Krzyżami Odrodzenia Polski[8]. 16 kwietnia 2010, dla upamiętnienia wysiłku członków i współpracowników Solidarności Walczącej w latach 1982–1991 oraz osób szczególnie zasłużonych w walce o "Wolność i Solidarność między ludźmi i narodami", ustanowiony został, przez Przewodniczącego Solidarności Walczącej Kornela Morawieckiego Krzyż Solidarności Walczącej oraz Krzyż Honorowy Solidarności Walczącej. Nadawany jest działaczom i współpracownikom Solidarności Walczącej.

Grupy Wykonawcze Solidarności Walczącej[edytuj | edytuj kod]

Grupy Wykonawcze Solidarności Walczącej to podziemna komórka Oddziału Warszawskiego SW powstała na początku 1986 w podwarszawskich Łomiankach. GW zostały utworzone z inicjatywy działaczy SW związanych z pismem "Alternatywa": Adama Cymborskiego[9], Tomasza Szostka i Jacka Guzowskiego.

Podstawowymi działaniami Grup Wykonawczych SW było prowadzenie akcji ulotkowych, wywieszanie transparentów, malowanie niepodległościowych haseł oraz ochrona uczestników demonstracji i wieców. Trzon grupy tworzyło dziesięć zaprzysiężonych osób, które dowodziły 4-6 osobowymi podgrupami. Wyznaczaniem zadań dla poszczególnych sekcji zajmował się Jacek Guzowski. GW wydawały pisma: "Warszawski Biuletyn Uliczny" oraz "WIS".

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Działacze Solidarności Walczącej.

Program Solidarności Walczącej[edytuj | edytuj kod]

Solidarność Walcząca działała w oparciu o Program Organizacji SW tworzony od 1982, którego najpełniejsza wersja ukazała się w 1987. Od momentu powstania w swoim programie głosiła całkowity upadek komunizmu, niepodległość Polski i innych narodów zniewolonych przez komunizm, niepodległość republik radzieckich, zjednoczenie Niemiec przy zachowaniu narzuconych jałtańskim porządkiem granic powojennych. Proponując wizję Polski po upadku komunizmu, SW podkreślała potrzebę solidaryzmu społecznego i samorządności oraz odwoływała się do wartości wynikających z nauczania Kościoła.

Krzyż Solidarności Walczącej[edytuj | edytuj kod]

Krzyż Solidarności Walczącej
Awers
Awers i rewers
Baretka
Baretka
Ustanowiono 16 kwietnia 2010

Odznaka pamiątkowa wprowadzona 16 kwietnia 2010 przez Przewodniczącego Solidarności Walczącej Kornela Morawieckiego dla upamiętnienia wysiłku członków i współpracowników organizacji w latach 1982–1991 oraz osób szczególnie zasłużonych w walce o "Wolność i Solidarność między ludźmi i narodami". Nadawany jest działaczom i współpracownikom Solidarności Walczącej.

Kapituła Krzyża Solidarności Walczącej liczy 25 osób powołanych jednorazowo przez Przewodniczącego Solidarności Walczącej, Kornela Morawieckiego. Krzyż nadawany jest w Polsce. Jego nadawanie zostanie uznane za zakończone z chwilą, gdy zostanie przy życiu mniej niż trzech członków Kapituły Krzyża. Krzyż Solidarności Walczącej, jako odznaczenie prywatne, nie jest objęty zasadami precedencji i może być noszony po aktualnych polskich odznaczeniach państwowych. Autorką projektu Krzyża SW jest artystka-rzeźbiarka, Ludwika Ogorzelec[10], która także była zaprzysiężonym członkiem SW od początku jej istnienia w 1982 we Wrocławiu.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ł. Kamiński, Solidarność Walcząca, Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej, 5-6 (76-77), 2007, s. 36
  2. 2,0 2,1 O wyzwolenie z komunizmu ludzi i narodów przysięgam walczyć! Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa 2007
  3. Z notatnika nasłuchowca
  4. Wydawnictwa obcojęzyczne
  5. Jerzy Pietraszko, Terroryści i oszołomy, Kontra, Wrocław 2007
  6. Wydział Wschodni
  7. Solidarność Walcząca
  8. http://www.prezydent.pl/x.node?id=1011848&eventId=11028136
  9. Solidarność Walcząca - Adam Cymborski (pol.) [dostęp 2011-10-07]
  10. Ludwika Ogorzelec

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]