Sopot (stacja kolejowa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sopot
Budowa nowego dworca
Budowa nowego dworca
Państwo  Polska
Miejscowość Sopot
Zarządca PKP Polskie Linie Kolejowe, PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście
Oznaczenie stacji Kurs'90: 190
Data otwarcia 1870[1]
Poprzednie nazwy Zoppot
Informacje kolejowe
Liczba peronów 2 (1 dla SKM)
Liczba krawędzi
peronowych
4
Liczba torów
w ruchu pasażerskim
4
Kasy czynne
Przejścia nadziemne brak
Przejścia podziemne czynne
Linie kolejowe
Schemat kolei w Trójmieście
Schemat stacji
Położenie na mapie Sopotu
Mapa lokalizacyjna Sopotu
Sopot
Sopot
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sopot
Sopot
Ziemia 54°26′27″N 18°33′44″E/54,440833 18,562222Na mapach: 54°26′27″N 18°33′44″E/54,440833 18,562222
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Kolej

Sopot – główna stacja kolejowa w Sopocie, w województwie pomorskim, w Polsce.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Na stacji znajdują się dwa perony: jeden dalekobieżny i jeden podmiejski.

Peron nr 1 przyjmuje pociągi dalekobieżne i regionalne obsługiwane przez PKP Intercity S.A. oraz Przewozy Regionalne sp. z o.o.; w sezonie letnim również Koleje Mazowieckie.

Peron nr 2 obsługuje pociągi podmiejskie SKM.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dworzec w Sopocie - widok w kierunku Gdańska, ok. 1900
Toalety, jedyny ocalały fragment przedwojennego dworca
Toalety, jedyny ocalały fragment przedwojennego dworca
Peron podmiejski
Tunele
do peronu podmiejskiego
do peronu podmiejskiego

Stacja została zbudowana w latach 1868-1870[1]. Kolej dotarła do Sopotu od strony Gdańska (11,7 km) 1 lipca 1870. 1 września tegoż roku również z drugiej strony – ze Słupska (119,5 km).

Information icon.svg Osobny artykuł: Transport kolejowy w Sopocie.

Niezwłocznie na odcinku Gdańsk – Sopot położono drugi tor. Z tego okresu pochodziły pierwsze zabudowania dworca, których pozostałością są jedynie zachowane - pseudogotycki budynek d. bagażowni, pełniącej następnie funkcję ekspedycji kolejowej, oraz podpierające dach na peronie linii SKM żeliwne kolumny korynckie. Identyczne lub podobne dworce pobudowano w Gdańsku-Wrzeszczu (Langfuhr), Gdańsku Oliwie (Oliva), Gdyni Chyloni (Kielau), Redzie (Rheda), Wejherowie (Neustadt) i prawdopodobnie w Lęborku (Lauenburg).

W 1907 wybudowano pierwszy wiadukt w Sopocie na wysokości ul. Podjazd (Unterführung), w 1909 tunel pieszy w ciągu ul. Marynarzy (Kleine Unterführung), około 1912 peron dalekobieżny.

Wraz z rozwojem miasta szybko rósł ruch kolejowy na trasie Gdańsk-Sopot, do 1900 obsługiwany również przez wagony piętrowe. W 1909 Sopot posiadał bezpośrednie połączenia kolejowe z Berlinem, Bydgoszczą, Królewcem, Petersburgiem, Poznaniem, Szczecinem, Toruniem i Warszawą. W okresie międzywojennym (Wolnego Miasta Gdańska) w godzinach szczytu pociągi kursowały nawet co dziesięć minut. Przed wybuchem II wojny światowej kursowało między Sopotem a Gdańskiem na dobę czterdzieści kilka parowych pociągów podmiejskich oraz 10 dalekobieżnych.

Wymowne są też dane statystyczne. W 1884 stacja kolejowa Sopot odprawiła 134.709 pasażerów, zaś już w 1925 jedenastokrotnie więcej – 1.522.672; dla porównania na dworcu Gdańsk Gł. w tym samym roku sprzedano 3.445.006 biletów.

W 1912 rozpoczęto pierwsze prace przy budowie wydzielonej pary torów dla ruchu miejskiego z Gdańska Gł. w kierunku Sopotu. Prace przerwał wybuch I wojny światowej[2]. Kolejny projekt w tym zakresie, m.in. położenia drugiej pary torów, ale i budowy nowego dworca od strony Gdańska (na wysokości obecnego przystanku SKM Sopot Wyścigi ?) powstał w 1925. Po II wojnie światowej, w 1950 podjęto decyzję o kontynuowaniu prac nad wydzieleniem ruchu podmiejskiego. W 1952 późniejsza SKM dotarła z Gdańska do Sopotu, rok później przedłużono ją do Gdyni (jeden tor), w 1954 położono drugi tor.

W 1942 dotychczasową dwutorową linię z Gdańska przedłużono z Sopotu do Gdyni.

W 1945 pierwszy budynek dworca uległ spaleniu. Odbudowany w 1947 w części parterowej służył do wybudowania w 1970, lub według innych źródeł – w 1972 drugiego budynku dworca.

We wrześniu 2010 zakończył się gruntowny remont i restauracja peronu podmiejskiego. Zamierzeniem było jak najwierniejsze odtworzenie jego pierwotnego wyglądu. Po przeprowadzeniu badań ustalono jak wyglądały kolumny podtrzymujące wiatę, a także udało się odnaleźć dobrze zachowany kawałek pierwszej, oryginalnej nawierzchni peronu[1].

25 czerwca 2011, w ramach projektu firmy Dulux Let's Color, budynek dworca został pomalowany w barwną mozaikę[3].

Od kilku lat prowadzone były prace nad nową koncepcją zagospodarowania tego terenu, m.in. budową dworca i jeszcze jednego hotelu, parkingu itd. Ostatecznie nowy budynek dworca z centrum handlowo-hotelowym i podziemnymi parkingami powstanie w 2014[4][5].

Sąsiedztwo[edytuj | edytuj kod]

Stacja Sopot sąsiaduje z popularnym deptakiem – ul. Monte Cassino, wiodącym do miejscowych atrakcji turystycznych – plaży, mola, latarni morskiej i Grand Hotelu. W kierunku przeciwnym znajduje się Opera Leśna. W pobliżu dworca na miejscu dawnego hotelu Dworcowy wybudowano Hotel Rezydent.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gach Zbigniew (opr.): Gawędy o dawnym Sopocie. Łodzią, powozem, autem..., [w:] POLSKA Dziennik Bałtycki, wyd. kościerskie z 6 lipca 2003 [1]
  • Krzyżowski Grzegorz: Krótka historia kolejnictwa w Sopocie: Był sobie dworzec, Riviera, nr 1/2 (655/66) luty 2012
  • Golik Mariusz: Trzecie życie Sopotu, [w:] Kurier Kolejowy nr 6/3253 z 24 marca 2013, s. 48-49
  • Krzyżyńska Olga: Kolejowy bilet do sukcesu, [2]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Peron SKM w Sopocie odzyskał XIX-wieczny urok
  2. Nasza historia. skm.pkp.pl.
  3. Sopot: Dworzec PKP teraz bardziej kolorowy. sopot.naszemiasto.pl, 26 czerwca 2011. [dostęp 26 czerwca 2011].
  4. Zielone światło dla dworca w Sopocie. trojmiasto.pl, 13 grudnia 2008. [dostęp 13 grudnia 2008].
  5. Sopot znalazł inwestora, nowy dworzec w 2014 r.. trojmiasto.pl, 7 października 2011. [dostęp 7 października 2011].
Sopot
Linia 202 Gdańsk Główny - Stargard Szczeciński (km linii: 11,661)
odległość: 3,581 km
Gdańsk OliwaBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
odległość: 4,285 km
Linia 250 Gdańsk Główny - Rumia (km linii: 11,680)
odległość: 1,270 km
Sopot WyścigiBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
odległość: 1,875 km