Sosan Taesa

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Chǒnghǒ Hyujǒng - Sosan Taesa
Chǒnghǒ Hyujǒng - Sosan Taesa

Sosan Taesa (kor.서산대사) (ur. 1520, zm. 1604)- właściwie Chǒnghǒ Hyujǒng, największy koreański mistrz sǒn okresu dynastii Yi. Bohater ludowych opowieści.

Spis treści

[edytuj] Życie

Sosan Taesa (黄檗希)
Data urodzenia: 1520
Miejsce urodzenia: pobliże Pjongjang
Data śmierci: 23 stycznia 1604
Miejsce śmierci: w swojej pustelni na górze Myohyang[1]
Szkoła: sǒn
Nauczyciel: Pyǒgam Kaksong
Następca: Soyo T'aehung, Noemuk Ch'oyong, Paegun Powan, Pyokchon Uichon, Samyung Songun, P'yǒnyang Ǒngi
Zakon: sǒn
Honorowy tytuł: Pierwszy Mistrz Sǒn Narodu, Przywódca Sǒn i Doktryny, Pomocnik Szkół, Ustanowiciel Nauki, Najwyższy Mędrzec, Który Zbawia Wszystkich.
Słynny cytat:

Urodził się na północy w pobliżu Pjongjang[2] w rodzinie pomniejszego urzędnika rządowego, gdy obydwoje rodzice mieli po 47 lat. Gdy Sosan miał lat 9 rodzice zmarli. Ponieważ był bystrym chłopcem prawdopodobnie jego ojciec wykształcił go sam zgodnie z chińskim i konfucjańskim systemem nauczania. Po sprawdzeniu jego wiedzy, został wysłany do Seulu, gdzie kontynuował naukę w Królewskiej Szkole w Seulu (Songgyun gwan). Ponieważ jego nauczyciel został wysłany na południe do prowincji Cholla, Sosan wraz z kilkoma uczniami udali się za nim. Zostali jednak wezwani z powrotem do Seoulu. Postanowili jednak zwiedzić okoliczne klasztory buddyjskie. Po spotkaniu z mnichem buddyjskim Sosan udał się do klasztoru Sangye na górze Chiri. Przez 3 lata studiował sutry pod kierunkiem Sungina; został mnichem. Miał wtedy 18 lat i jego nauczyciel skierował go na praktykę sǒn do mistrza Puyonga Yǒnggwana.

Pod jego kierunkiem pilnie praktykował sǒn. Pewnego dnia osiągnął częściowe urzeczywistnie Dharmy sǒn i napisał wiersz

Nagle usłyszałem kukanie kukułki poza oknem.
Wiosenne góry przepełniające moje oczy są moim dawnym domem.
Wracając po nabraniu wody oglądnąłem się.
Błękitne góry w białych chmurach bez liku. [3]

Wkrótce po tym otrzymał inga (pieczęć potwierdzenia urzeczywistnienia). Udał się wtedy do innego mistrza sǒn Muka Taesy, praktykował pod jego kierunkiem przez jakiś czas i także otrzymał inga. Przez następnych osiem lat Sosan przebywał w kilku klasztorach i pustelniach na Chiri san. Pewnego dnia postanowił odwiedzić swojego przyjaciela w wiosce. W czasie drogi usłyszał pianie koguta i osiągnął kolejne przebudzenie. Skomponował wtedy dwie zwrotki:

Chociaż włosy posiwiały, umysł nie posiwiał,
Jak człowiek z dawnych czasów kiedyś ogłosił.
Teraz, kiedy usłyszałem pianie koguta,
Wszystko, co człowiek może zrobić, stało się.
Po tak nagłym osiągnięciu mojego domu, wszystko jest właśnie takie jakie jest.
Dziesięć milionów [stron] Tripitaki są pierwotnie pustym papierem.[4]

Koniec jego 20. i początek 30.lat, to kolejny etap wędrówek; góra Odae na północy, Szczyt Maitreyi w Górach Diamentowych na jeszcze dalszej północy. Napisał wtedy wiele wierszy i listów do swoich uczniów.

W 1551 r. w wieku 32 lat przeszedł egzamin mnisi razem z 406 mnichami sǒn. Odbył się on po raz pierwszy od 50 lat, gdyż regentka królowa Munjong pragnęła zrewitalizować buddyzm. W następnym roku odbył się egzamin wyższego stopnia, który zdał Sosan wraz 21 innymi mnichami sǒn i 12 mnichami szkół doktrynalnych. Został wtedy na 2 lata opatem świątyni (nie wiadomo jakiej). Prowadził także Stowarzyszenie Przekazu Dharmy. W trzy miesiące później stanął na czele szkół doktrynalnych, i także w trzy miesiące później - szkoły sǒn. Został mu oficjalnie przyznany najwyższy urzędowy tytuł hierarchii buddyjskiej - Todaesona. Stał na czele tych szkół przez trzy lata czyli do wieku 38 lat.

W 1557 r. zrezygnował z wszelkich oficjalnych funkcji i powrócił w góry. Po półrocznym pobycie w Górach Diamentowych przez 6 lat wędrował po różnych miejscach praktyki na górze Chiri. Następnie wędrował po całej Korei.

Ok. 1568 r. (gdy miał 49 lat) postanowił zostać na górze Myohyang (płn. zach. Korei) i tam, z kilkoma krótkimi przerwami, przebywał do końca swojego życia. Prowadził nauczanie i spotkał swoich najwybitniejszych uczniów: Samyonga Yujonga, Sojo T'aehunga, Paeguna Powhana i Pyokchona Ŭichona. Miał ponad tysiąc uczniów z czego 70 wybitnych.

W 1564 r. rozpoczął pracę na podręcznikiem dla uczniów sǒn, który po ukończeniu stał się jednym z najważniejszych tekstów następnych pokoleń mnichów sǒn. Książka ta, ze wstępem Samyonga, została wydana w 1579 r.

Gdy w 1589 wykryto spisek w celu obalenia króla (zamieszanych w to było kilku mnichów), zarówno Sosan jak i Samyong zostali aresztowani; jednak kiedy okazało się, że Sosan i jego uczeń byli zawsze lojalni, zostali zaproszeni na dwór królewski.

W 1592 r. Japonia najechała Koreę, która była pierwszym celem przed opanowaniem Chin. W ciągu 20 dni Japończycy dotarli do Seoulu. Uciekający król zwrócił się o pomoc i otrzymał ją od 73-letniego Sosana, który zgromadził 5000 mnichów pod swoimi rozkazami. Ponieważ prześladowania buddyzmu trwały w Korei od 200 lat, więc ci, którzy decydowali się na praktykę sǒn w odległych, niedostępnych zakątach górskich, w warunkach właściwie samowystarczalności, byli ludźmi naprawdę zdeterminowanymi i zahartowanymi na wszelkie przeciwności losu. Mnisia milicja zdobyła miasto P'yonyang, a wielu mnichów, łącznie z Sosanem, walczyło na polach bitew i przyczynili się do zwycięstwa nad doborowymi oddziałami sioguna Hideyoshiego.

Li Rusong, głównodowodzący armii chińskiej wspierającej Koreańczyków, napisał nawet wiersz ku czci Sosana:

Mało troszcząc się o ziemską sławę,
Był zagłębiony tylko w sǒn.
Jednak gdy usłyszał, że naród jest w niebezpieczeństwie
Zszedł z gór. [5]

Cena zwycięstwa była olbrzymia. Prawie wszystkie klasztory i świątynie, z ich wspaniałymi, gromadzonymi przez wieki zasobami, zostały zniszczone przez Japończyków. Sosan powrócił w góry i wędrował po Chiri i Odae san, nauczając, praktykując i pisząc wiersze.

Oto jego wiersz oświecenia:

Przez dziesięc lat medytowałem bez opuszczania gór;
Chociaż szedłem przez las, ptaki się nie bały.
Ostatniej nocy wiatr wiał przy stawie pod drzewem sosny;
Dzisiaj ryba ma grzebień, a żuraw krzyknął trzy razy.

23 stycznia 1604 r. Sosan wykąpał się, zapalił kadzidełko i wezwał swoich uczniów na ostatnią mowę Dharmy. Po mowie, z tyłu swojego portretu, napisał:

Teraz mówicie, że ten portret jest podobny do mnie;
Za 80 lat powiedzą, że byłem podobny do tego portretu.

Następnie napisał listy do swoich nieobecnych uczniów Samyonga i Ch'oyonga i siedząc w medytacyjnej postawie zmarł.

[edytuj] Nauczanie

Bez wątpienia Sosan był duchowym spadkobiercą Chinula czyli prowadził w miarę synkretyczne nauczanie godzące sǒn ze szkołami scholastycznymi. A jednak w dalszym ciągu był to sǒn. W tym czasie styl zaproponowany w Chinach przez Linji przyjął się także w Korei. I z tym kierunkiem Sosan i jego uczniowie się identyfikowali. Chinul bardzo rzadko wykorzystywał metodę hwadu (chiń. huatou), a Sosan na niej polegał. Nie pisał także niczego o sutrach ani nie tworzył komentarzy na ich temat (a co robił Chinul). W swoim podręczniku dla uczniów sǒn posługuje się wskazówkami Chinula, gdy chodzi o ustanowienie pewnych podstaw praktyki, jednak później zdecydowanie podkreśla typowe meotody imje chong (ch. linji zong): hwadu i gongan. Nie był zainteresowany doktrynalnymi studiami, chociaż przecież kształcił się w tym kierunku. Dlatego współczesny sǒn koreański zawdzięcza styl Sosanowi w dużo większym stopniu niż Chinulowi.

[edytuj] Dzieła

  • Sǒn kagugam (Podręcznik dla uczniów sǒn).

[edytuj] Linia przekazu Dharmy

Pierwsza liczba oznacza ilość pokoleń mistrzów od 1 Patriarchy indyjskiego Mahakaśjapy.

Druga liczba oznacza ilość pokoleń od 28/1 Bodhidharmy, 28 Patriarchy Indii i 1 Patriarchy Chin.

Trzecia liczba oznacza początek nowej linii przekazu w danym kraju.

  • 63/36/7. Chǒnghǒ Hyujǒng (1520-1604) (znany jako Sosan Taesa)

[edytuj] Bibliografia

  • Mu Soeng. Thousand Peaks.
  • Shim Jae-ryong. Korean Buddhism.

Zobacz:

Przypisy

  1. ↑ Ponieważ góra ta znajdowała się w zachodniej części północnej Korei, stąd wziął się jego przydomek pod którym jest znany - Sosan (pol. Zachodnia Góra)
  2. ↑ W dawnej polskiej transkrypcji Phenian
  3. ↑ Thousand Peaks. (...). Mu Soen Sunim. Str. 136
  4. ↑ Thousand Peaks. (...). Mu Soen Sunim. Str. 137
  5. ↑ Thousand Peaks. (...). Mu Soen Sunim. Str. 141
Źródło: "http://pl.wikipedia.org/wiki/Sosan_Taesa"
W innych językach