Sosna alepska
| Sosna alepska | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Rząd | sosnowce |
| Rodzina | sosnowate |
| Rodzaj | sosna |
| Gatunek | sosna alepska |
| Nazwa systematyczna | |
| Pinus halepensis Mill. Gard. dict. ed. 8: Pinus no. 8. 1768[2] |
|
| Mapa zasięgu | |
 |
|
| Kategoria zagrożenia | |
|
|
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Sosna alepska (Pinus halepensis Mill.) – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Sosna alepska występuje w stanie dzikim w rejonie wybrzeża Morza Śródziemnego[2]. W Polsce nie występuje, ze względu na brak odporności na niskie temperatury.
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Pokrój
- Korona gęsta, u młodych drzew stożkowata, z wiekiem staje się rozłożysta i parasolowata.
- Pień
- Osiąga wysokość 20–25 metrów. Kora srebrnoszara, u podstawy szorstka i spękana, na górze cienka i łuszcząca się. U starszych drzew u podstawy czerwonobrązowa. Drzewo często rośnie krzywo, pień jest powykręcany.
- Liście
- Igły zebrane w pęczki po 2, długości 7–12 cm, grubości 0,7 mm, osadzone w cienkiej i krótkiej pochewce. Są miękkie, cienkie, giętkie, zaostrzone, często zakrzywione i skręcone. Jasnozielone do żółtozielonych.
- Szyszki
- Szyszki męskie umieszczone są u podstawy młodych pędów, podłużne i żółtawe. Szyszki żeńskie początkowo są różowo-fioletowe i kuliste, z czasem stożkowate. Dojrzewające jajowate, osadzone na mocnych, krótkich szypułkach, do 3 w okółku. Młode zielone, po roku stają się błyszczące, czerwonobrązowe. Dojrzewają w ciągu trzech lat osiągając długość 8–12 cm. Łuski szyszek mają lekko wystające wypustki.
- Gatunki podobne
- Podobnym gatunkiem jest sosna kalabryjska (Pinus brutia), przez część botaników traktowana jako odmiana sosny alepskiej. Różni się od niej bardziej szorstką i ciemniejszą korą oraz dłuższymi i grubszymi igłami.
[edytuj] Biologia i ekologia
Igły pozostają na drzewie do 3 lat. Gatunek jednopienny.
Sosna alepska preferuje gleby bogate w wapń. Rośnie na terenach nadmorskich, w strefie klimatu śródziemnomorskiego o łagodnych zimach i gorących, suchych latach. Porasta skaliste zbocza, często tuż nad morzem. Ma małe wymagania siedliskowe, niewrażliwy na suszę.
Chętnie opanowuje opuszczone tereny rolnicze lub ugory i spełnia tam rolę pionierskiego gatunku drzewiastego. Często w gęstych skupieniach rośnie jako krzew i dlatego gatunek ten, chętnie stosowany jest w nasadzeniach wiatrochronnych[4].
[edytuj] Systematyka
Pozycja gatunku w obrębie rodzaju Pinus[5]:
- podrodzaj Pinus
- sekcja Pinus
- podsekcja Pinus
- gatunek P. halepensis
- podsekcja Pinus
- sekcja Pinus
[edytuj] Zastosowanie
- Leśnictwo – wykorzystywana do zalesiania wydm nadmorskich.
- Drzewo ozdobne – chętnie sadzona w parkach i ogrodach na obszarach o suchym i gorącym klimacie, np. w południowej Kalifornii.
- Przemysł spożywczy – stanowi źródło wysokogatunkowej żywicy, której komponenty wykorzystywane są do konserwacji żywności. Grecy stosują ją jako składnik aromatyczny dodawany do wina retsina.
- Drewno - w twardzieli ciemnoczerwonawe, natomiast w bielu - żółtawe. Uchodzi za mało wartościowe i prawie w ogóle nie jest wykorzystywane[4].
Przypisy
- ↑ P. F. Stevens: PINACEAE. W: Angiosperm Phylogeny Website [on-line]. 2001–.
- ↑ 2,0 2,1 Pinus halepensis (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-12-09].
- ↑ Conifer Specialist Group (1998): Pinus halepensis (ang.). W: IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.1 [on-line]. [dostęp 2010-02-11].
- ↑ 4,0 4,1 Bruno T. Kremer: Drzewa. Warszawa: Świat Książki, 1996, s. 250. ISBN 83-7129-141-8.
- ↑ Christopher J. Earle: Pinus (ang.). W: Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2010-02-11].
