Sowica ciemnolica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sowica ciemnolica
Ninox novaeseelandiae[1]
(Gmelin, 1788)
Sowica ciemnolica
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd sowy
Rodzina puszczykowate
Podrodzina sowice
Rodzaj Ninox
Gatunek sowica ciemnolica
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Sowica ciemnolica, w jęz. maoryskim: ruru, (Ninox novaeseelandiae) – gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych (Strigidae). Występuje w całej Nowej Zelandii, Tasmanii, w większości kontynentalnej Australii, po Timor i południową część Nowej Gwinei oraz na otaczających je wyspach. Jest to najmniejsza sowa występująca w Australii, a jednocześnie jest to najbardziej rozpowszechniona tam sowa. Gatunek nie jest zagrożony.

Jedna z wielu jej nazw w języku angielskim, "book book", odnosi się do wydawanego przez nią charakterystycznego, dwutonowego dźwięku. Innym dźwiękiem wydawanym przez sowicę ciemnolicą jest niskie, powtarzalne i monotonne mor-mor-mor. Stąd pochodzi inna potoczna nazwa w języku angielskim: "morepork"[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Podgatunek N. n. albaria na ilustracji zThe Birds of Australia (1910-28)

Długość ciała 29 cm, masa ciała samców 156 g, samic 170 g[4]. Upierzenie ciemne, czerwonawo-brązowe, z płowymi pasami w górnej części ciała[4][3]. Żółte lub żółtawo-brązowe nogi są opierzone, z gołymi palcami[3]. Szlara szarawo-biała z białymi lub czerwono-brązowymi brwiami[4].

Dieta[edytuj | edytuj kod]

Sowica ciemnolica jest drapieżnikiem. Do jej pożywienia zalicza się owady, pająki, jaszczurki, płazy oraz małe i średniej wielkości ssaki, a także inne ptaki i młode pałanki wędrowne (Pseudocheirus peregrinus)[4][5]. Prowadzą nocny tryb życia, choć polują głównie o zmierzchu[5].

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się co najmniej cztery podgatunki sowicy ciemnolicej[6]:

Wyróżniane podgatunki
N. n. novaeseelandiae
(Gmelin, 1788)
Podgatunek nominatywny. Występuje na obu wyspach głównych Nowej Zelandii: Północnej i Południowej oraz na otaczających je mniejszych wyspach[4].
N. n. albaria
E. P. Ramsay, 1888
Wyspa Lord Howe na Morzu Tasmana[7].
Ubarwienie upierzenia jest jaśniejsze od innych podgatunków, biało nakrapiane[8]. Mniejszy od podgatunków z kontynentalnej Australii, ale większy od podgatunku nominatywnego i N. n. undulata[9]. Podgatunek wyginął w XX w.[10].
N. n. leucopsis
(Gould, 1838)
Niewiele o nim wiadomo. Występuje na Tasmanii oraz na wyspach Cieśniny Bassa[4]
N. n. undulata
(Latham, 1802)
Wyspa Norfolk[4]. Jest mniejsza, ciemniejsza i bardziej czerwonawa i z większą liczbą nakrapianych plam niż podgatunki australijskie[11]. Podgatunek uważany za wymarły[10].

Przypisy

  1. Ninox novaeseelandiae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Ninox novaeseelandiae. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. 3,0 3,1 3,2 Konig, C. and Weick, F. (2008) Owls of the World. Second Edition. Yale University Press, New Haven, Connecticut.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 P. D. Olsen: Family Strigidae (Typical Owls). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 5: Barn-owls to Hummingbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 1999, s. 232. ISBN 84-87334-25-3. (ang.)
  5. 5,0 5,1 Newton, I., Kavanagh, R., Olsen, J. and Taylor, I. (2002) Ecology and Conservation of Owls. CSIRO Publishing, Collingwood, Australia.
  6. Ninox novaeseelandiae (TSN 555480) (ang.). Integrated Taxonomic Information System. [dostęp 11 stycznia 2014].
  7. Etheridge, R. (1889). The general zoology of Lord Howe Island. Australian Museum Memoirs 2: 3-42.
  8. Higgins (ed.) 1999 ↓, s. 873.
  9. Higgins (ed). 1999 ↓, s. 870.
  10. 10,0 10,1 Garnett i Crowley 2000 ↓, s. 365.
  11. Higgins (ed.) 1999 ↓, s. 853.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stephen T. Garnett, Gabriel M. Crowley: The Action Plan for Australian Birds 2000. Canberra: 2000. ISBN 0-642-54683-5. (ang.)
  • P.J. Higgins (ed.): Handbook of Australian, New Zealand Antarctic birds. T. Volume 4: Parrots to Dollarbird. Melbourne: Oxford University Press, 1999. ISBN 0-19-553071-3. (ang.)