Spółgłoska faryngalna

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Klasyfikacja spółgłosek
wargowe
dwuwargowe
wargowo-zębowe
przedniojęzykowe
językowo-wargowe
międzyzębowe
zębowe
dziąsłowe
zadziąsłowe
z retrofeksją
środkowojęzykowe
przedniopodniebienne
podniebienne
tylnojęzykowe
miękkopodniebienne
języczkowe
gardłowe
nagłośniowe
krtaniowe
o podwójnej artykulacji
wargowo
-podniebienne
wargowo
-miękkopodniebienne
zadziąsłowo
-miękkopodniebienne
Koartykulacja
labializacja
palatalizacja
welaryzacja
faryngalizacja
Zobacz też: sposób,
miejsce i narząd artykulacji

Spółgłoski faryngalne - spółgłoski szczelinowe artykułowane poprzez silne cofnięcie nasady języka, tak że powstaje szczelina między nagłośnią a tylną ścianką jamy gardłowej. Występują w językach semickich (np. w arabskim i sefardyjskiej wymowie języka hebrajskiego), północnokaukaskich i niektórych językach indiańskich (zwłaszcza salisz i wakaskich). Zgodnie z teorią laryngalną język praindoeuropejski mógł również zawierać spółgłoski faryngalne.

Także w języku ukraińskim i niektórych gwarach lokalnych języka polskiego występuje dźwięczne faryngalne "h" (stąd w języku polskim oboczność "h"/"ch").

[edytuj] Zapis

W Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym bezdźwięczną spółgłoskę faryngalną oznaczamy przez ħ, a dźwięczną przez ʕ

W alfabecie hebrajskim występują litery heth (ח) - w wymowie sefardyjskiej spółgłoska bezdźwięczna i `ajin (ע) - spółgłoska dźwięczna. W wymowie aszkenazyjskiej (używana m.in. przez polskich Żydów) heth brzmi jak [χ], a `ajin jest nieme.

W alfabecie arabskim występują również dwie litery: haa (ﺡ), wymawiane [ħ], i `ajn (ع), wymawiane [ʕ]. W niektórych dialektach języka arabskiego głoski te są zastępowane przez spółgłoski nagłośniowe

[edytuj] Zobacz też