Spółgłoska przedniojęzykowo-dziąsłowa

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Klasyfikacja spółgłosek
wargowe
dwuwargowe
wargowo-zębowe
przedniojęzykowe
językowo-wargowe
międzyzębowe
zębowe
dziąsłowe
zadziąsłowe
z retrofeksją
środkowojęzykowe
przedniopodniebienne
podniebienne
tylnojęzykowe
miękkopodniebienne
języczkowe
gardłowe
nagłośniowe
krtaniowe
o podwójnej artykulacji
wargowo
-podniebienne
wargowo
-miękkopodniebienne
zadziąsłowo
-miękkopodniebienne
Koartykulacja
labializacja
palatalizacja
welaryzacja
faryngalizacja
Zobacz też: sposób,
miejsce i narząd artykulacji

Termin spółgłoska przedniojęzykowo-dziąsłowa odnosi się do sposobu artykulacji spółgłosek polegającego na zbliżeniu przedniej części języka do dziąseł. W ten sposób wymawia się np. /l/, /r/ i angielskie /t/, /d/, /n/.

W większości języków świata spółgłoski /s/ i /z/ są dziąsłowe, ale w językach słowiańskich, w tym w polskim, są one zębowe.

Spółgłoski dziąsłowe mogą być apikalne (czubek języka dotyka dziąseł) lub laminalne (z dziąsłami styka się górna powierzchnia języka). W większości języków /t/, /d/, /l/ i /n/ są apikalne, a /s/ i /z/ są laminalne. Ze spółgłoskami zwartymi laminalnymi mamy do czynienia w języku francuskim. Hiszpańskie /s/ jest apikalne w kastylijskim, ale laminalne w reszcie Hiszpanii i w Ameryce. W języku baskijskim apikalne /s/ i /ts/ są odrębnymi fonemami i kontrastują z laminalnymi (zapisywanymi z i tz).

Zbliżone do spółgłosek dziąsłowych są spółgłoski zadziąsłowe i spółgłoski z retrofleksją