Sparceta siewna
| Sparceta siewna | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | dwuliścienne właściwe |
| Rząd | bobowce |
| Rodzina | bobowate |
| Rodzaj | esparceta (sparceta), (rzęśnia) |
| Gatunek | sparceta siewna |
| Nazwa systematyczna | |
| Onobrychis viciifolia Scop. Fl. carniol. ed. 2, 2:76. 1772 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Sparceta siewna, esparceta siewna (Onobrychis viciifolia Scop.) – gatunek rośliny z rodziny bobowatych. Pochodzi z południowo-wschodniej i środkowej Europy (Francja, Austria, Jugosławia, Węgry, Czechy, Słowacja, Rumunia, Bułgaria) oraz Turcji[2]. Jest uprawiana w wielu krajach świata. W Polsce występuje jako roślina uprawna, często dziczejąca (kenofit)[3].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Bylina 40-70 cm wysokości.
- Łodyga
- Wzniesiona, o dolnych międzywięźlach wyraźnie wydłużonych, niezbyt silnie owłosiona. Osiąga wysokość 30-80 cm.
- Liście
- Pierzaste, złożone 6-12 pa podługowatych listków o szerokości 4-8 mm.
- Kwiaty
- Kwiatostany groniaste, wydłużone. Kwiaty motylkowe, korona różowa, ciemniej prążkowana. Posiadają przysadki o długości 3-4 mm. Szypuła kwiatostanu 2-3 razy dłuższa od liścia.
- Owoce
- Okrągły, owłosiony strąk z kolczasto ząbkowaną grzbiecistą listewką, przybierający po dojrzeniu barwę słomkowoszarą. Wyłuskane nasiona są nerkowate, barwy żółtej, do zielonkawobrunatnej. Mają długość ok. 1 mm
Biologia i ekologia [edytuj]
Bylina, hemikryptofit. Rośnie dziko na przydrożach, murawach. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Festuco-Brometea[4]. Kwitnie od końca maja, około czterech tygodni. Żerują na niej gąsienice motyla modraszka gniadego.
Nazewnictwo i zmienność [edytuj]
- Tworzy mieszańce ze sparcetą piaskową[3].
- Posiada kilka synonimów nazwy łacińskiej: Hedysarum onobrychis L., Onobrychis sativa Lam., Onobrychis vulgaris Hill[2].
Zastosowanie [edytuj]
Uprawiana jest jako roślina pastewna na paszę dla bydła, przede wszystkim w postaci zielonki do bezpośredniego spasania, a także do przyorania na nawóz zielony[5]. Nadaje się na gleby wapienne, nawet płytkie i kamieniste. Znosi przymrozki do -5 °C i suszę. Jest bardzo cenną rośliną na ścierniskowe poplony. Znajduje się w rejestrze roślin rolniczych Unii Europejskiej.
Obecność w kulturze [edytuj]
Jest jedną z roślin, którym przypisywano nazwę dzięcielina[6] występującą w poemacie Pan Tadeusz Adama Mickiewicza.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-26].
- ↑ 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-22].
- ↑ 3,0 3,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: 2006 wydawca= Wyd. Naukowe PWN. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Uprawa seradeli siewnej. [dostęp 2010-02-27].
- ↑ zbiorowe: Encyklopedia Popularna PWN. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1996. ISBN 83-01-12060-6.
