Specjalna strefa ekonomiczna
 |
Ten artykuł przedstawia sytuację tylko z polskiej i ukraińskiej perspektywy. Pomóż go poprawić. Na stronie dyskusji mogą znajdywać się pomocne komentarze. |
Specjalna strefa ekonomiczna (SSE) – wydzielona część terytorium kraju, w której działalność gospodarcza może być prowadzona na preferencyjnych warunkach, tj. przedsiębiorstwom, które uzyskały zezwolenie na działalność w strefie przysługuje pomoc publiczna w formie zwolnienia podatkowego.
Specjalne strefy ekonomiczne istnieją w Chinach, Indiach, Iranie, Jordanii, Kazachstanie, Polsce, Rosji, Korei Północnej[1], na Białorusi i Filipinach[potrzebne źródło]. Do 31 marca 2005 strefy funkcjonowały na Ukrainie.
Spis treści |
SSE w Polsce [edytuj]
Specjalne strefy ekonomiczne to wyodrębnione administracyjnie obszary kraju, gdzie inwestorzy mogą prowadzić działalność gospodarczą na preferencyjnych warunkach. Celem funkcjonowania SSE jest przyspieszenie rozwoju regionów poprzez m.in. przyciąganie nowych inwestycji, rozwój eksportu i tworzenie nowych miejsc pracy.
Strefy działają na podstawie ustawy z 20 października 1994 o specjalnych strefach ekonomicznych[2]. Pierwotnie SSE zostały powołane na okres 20 lat od dnia ich ustanowienia. W 2008 okres obowiązywania wszystkich stref został przedłużony do 31 grudnia 2020. W drodze tej samej nowelizacji ustawy o SSE po raz kolejny podniesiono limit obszarowy wszystkich polskich stref (z 12 tys. do 20 tys. ha). Możliwe stało się również (po spełnieniu warunków określonych w art. 5 ustawy) ustanowienie specjalnej strefy ekonomicznej na gruntach prywatnych, co zwiększyło atrakcyjność inwestowania w SSE oraz przyspieszyło ich rozwój terytorialny.
W Polsce działa obecnie 14 specjalnych stref ekonomicznych. Najstarszą strefą jest utworzona w 1995 SSE EURO-PARK MIELEC.
Warunkiem skorzystania z pomocy publicznej w specjalnej strefie ekonomicznej jest uzyskanie zezwolenia na działalność w SSE, udzielanego w imieniu Ministra Gospodarki przez spółkę zarządzającą strefą. W zezwoleniu określa się m.in. przedmiot działalności, minimalny poziom zatrudnienia oraz minimalny poziom wydatków inwestycyjnych. Do 31 marca 2012 wydano 1 482 ważnych zezwoleń na działalność w SSE[3]. W strefach na takich samych zasadach inwestują firmy polskie i zagraniczne.
Nie wszyscy przedsiębiorcy mogą otrzymać zezwolenie na działalność w specjalnej strefie ekonomicznej - nie może ono zostać wydane na prowadzenie działalności w zakresie m.in. wytwarzania materiałów wybuchowych, wyrobów tytoniowych, przetwarzania paliw silnikowych, wyrobu, rozlewu i przetwarzania napojów alkoholowych oraz spirytusu przeznaczonego na cele inne niż produkcja biokomponentów, ośrodków gier hazardowych, a także usług związanych z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków[4].
Minimalna wartość inwestycji w SSE to 100 tys. euro, a udział środków własnych przedsiębiorcy musi stanowić co najmniej 25% całkowitych kosztów kwalifikowanych inwestycji. Warunkiem skorzystania z pomocy publicznej jest: w przypadku firm korzystających ze zwolnienia z tytułu kosztów nowej inwestycji zrealizowanie zadeklarowanych w zezwoleniu nakładów inwestycyjnych i utrzymanie inwestycji w regionie, w którym udzielono pomocy, przez okres 5 (dla dużych firm) lub 3 lat (dla małych i średnich przedsiębiorców), natomiast w przypadku przedsiębiorców korzystających ze zwolnienia z tytułu tworzenia nowych miejsc pracy utrzymanie odpowiednio przez okres 5 lub 3 lat nowo utworzonych miejsc pracy.
Przed akcesją Polski do Unii Europejskiej prawo dotyczące SSE zostało dostosowane do prawa unijnego. Pomoc publiczna udzielana w SSE podlega zasadom udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w UE.
Korzyści z działalności w SSE:
- zwolnienie z podatku dochodowego (CIT lub PIT, w zależności od formy prowadzenia działalności przez przedsiębiorcę) od dochodu z działalności prowadzonej na terenie SSE i określonej w zezwoleniu do wysokości od 30 do 50% (wskaźnik intensywności pomocy publicznej obowiązujący dla województwa, na terenie którego położona jest strefa; w przypadku średnich i małych przedsiębiorstw może być on podwyższony odpowiednio o 10 i 20 punktów procentowych) kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych lub dwuletnich kosztów pracy nowo zatrudnionych pracowników; wielkość dopuszczalnej pomocy publicznej dla firm, których koszty kwalifikowane do objęcia pomocą publiczną przekraczają 50 mln euro, jest niższa (jest obliczana na podstawie specjalnego wzoru);
- dostępność atrakcyjnych, uzbrojonych gruntów wraz z całą niezbędną infrastrukturą;
- możliwość zakupu lub wynajmu już istniejących w SSE nieruchomości (w tym także powierzchni biurowej np. na potrzeby centrów usług wspólnych, centrów badawczo-rozwojowych czy call centers); w niektórych strefach istnieje możliwość realizacji projektów w systemie BTS (built to suit) i ich późniejszego leasingu;
- możliwość skorzystania również z innych zachęt inwestycyjnych oferowanych na terenie SSE, w tym zwłaszcza zwolnienia z podatku od nieruchomości (często oferowanego dla nowych inwestorów przez gminy), grantu inwestycyjnego od rządu, dotacji powiatowych urzędów pracy oraz wsparcia ze środków unijnych; należy pamiętać, że pomoc publiczna sumuje się tj. łączny poziom wsparcia dla firmy ze wszystkich źródeł nie może przekroczyć wspomnianych 30-70% nakładów inwestycyjnych;
- wsparcie administracyjne ze strony spółek zarządzających SSE w kwestiach prawnych i organizacyjnych związanych z realizacją inwestycji (dostawcy mediów, władze lokalne etc.) oraz tzw. opieka poinwestycyjna.
Wady działalności w SSE:
- tzw. opłata strefowa (administracyjna) na pokrycie kosztów administracyjnych spółki zarządzającej SSE ponoszona w całym okresie posiadania przez firmę zezwolenia na prowadzenie działalności na terenie strefy;
- dodatkowe obowiązki związane ze sprawozdawczością oraz większa liczba kontroli związanych m.in. z wypełnianiem warunków zezwolenia oraz prawidłowości korzystania z pomocy publicznej przeprowadzanych przez organy podatkowe; w przypadku kiedy firma prowadzi działalność zarówno w SSE, jak i poza strefą, konieczność prowadzenia wyodrębnionej księgowości;
- ceny nieruchomości nabywanych w SSE mogą być wyższe od cen podobnych nieruchomości znajdujących się poza strefą;
- z uwagi na okres funkcjonowania stref do 2020 firma, która późno rozpoczęła działalność w SSE, może nie wykorzystać w całości przysługujących jej zwolnień z podatku CIT lub PIT;
- obowiązek poniesienia określonych nakładów oraz prowadzenia działalności przez 3 lub 5 lata, co może być trudne w sytuacji nagłego pogorszenia się warunków rynkowych lub zmiany strategii firmy.
Zgodnie z art. 26 ustawy o SSE Rada Ministrów ma obowiązek przedstawić Sejmowi do 31 maja każdego roku sprawozdanie z działalności stref. Na dzień 31 grudnia 2011 obejmowały one tereny zlokalizowane w 143 miastach i 203 gminach o łącznej powierzchni 15 046 ha, a wartość nakładów inwestycyjnych poniesionych przez firmy w specjalnych strefach ekonomicznych przekroczyła 79 mld 670 mln zł[5].
SSE na Ukrainie [edytuj]
| Nazwa strefy | Lokalizacja | Powierzchnia | Data założenia | Termin* |
|---|---|---|---|---|
| PESE Sywasz | Autonomiczna Republika Krymu | b.d. | 1996 | 5 lat |
| Sławutycz | m. Sławutycz, obwód kijowski | 2 tys. ha | 30.06.1998 | do 01.01.2020 |
| Azow | m. Mariupol, obwód doniecki | 315 ha | 21.07.1998 | 60 lat |
| Donieck | m. Donieck, obwód doniecki | 466 ha | 21.07.1998 | 60 lat |
| Zakarpacie | rejon użhorodzki i rejon mukacziwski w obwodzie zakarpackim | 737 ha | 09.01.1999 | 30 lat |
| Jaworiw | rejon jaworowski w obwodzie lwowskim | 116 tys. ha | 17.02.1999 | do 01.01.2020 |
| Interport Kowel | m. Kowel, obwodzie wołyńskim | 57 ha | 01.01.2000 | 20 lat |
| Kurortopolis Truskawiec | m. Truskawiec, obwód lwowski | 774 ha | 01.01.2000 | 20 lat |
| Mikołajów | m. Mikołajów, obwód mikołajowski, tereny stoczni i tereny przyległe | 865 ha | 01.01.2000 | 30 lat |
| Port Krym | m. Kercz, Autonomiczna Republika Krymu | 27 ha | 01.01.2000 | 30 lat |
| Porto-Franko | m. Odessa, część terenu Odeskiego Handlowego Portu Morskiego | 32 ha | 01.01.2000 | 25 lat |
| Reni | m. Reni w obwodzie odeskim | 94 ha | 17.05.2000 | 30 lat |
| Podano pierwotne założenia odnośnie okresu funkcjonowania stref. Wszystkie strefy zostały zlikwidowane 31 marca 2005 r.
PESE — Północnokrymska Eksperymentalna Strefa Ekonomiczna. Źródła: [1] [2] [3] oraz Пехник А.В., Іноземні інвестиції в економіку України. Навчальний посібник, Вид. «Знання», Київ 2007, s. 49, 310–319 |
||||
Przypisy
- ↑ Nicolas Levi: Co oznaczają specjalne strefy ekonomiczne Korei Północnej? (pol.). polska-azja.pl, 2001-06-09. [dostęp 2011-06-19].
- ↑ Ustawa z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz.U. 2007 nr 42 poz. 274)
- ↑ Efekty funkcjonowania specjalnych stref ekonomicznych na koniec I kwartału 2012 r. mg.gov.pl, [dostęp: 28 września 2012]
- ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2008 r. w sprawie pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorcom działającym na podstawie zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej na terenach specjalnych stref ekonomicznych (Dz.U. 2008 nr 232 poz. 1548 z późn. zmianami)
- ↑ Informacja o realizacji ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych. Stan na 31 grudnia 2011 (druk sejmowy nr 446) sejm.gov.pl, Warszawa 2012 [dostęp: 30 lipca 2012]
- ↑ Zmiany granic słupskiej i warmińsko-mazurskiej SSE
Bibliografia [edytuj]
- Informacje o SSE na stronie Ministerstwa Gospodarki [dostęp: 28 września 2012]
- Jarosław Mika, Radosław Piekarz: Podatkowe aspekty działalności w specjalnych strefach ekonomicznych. Wrocław: Oficyna Wydawnicza UNIMEX, 2012. ISBN 978-83-61792-71-0.
