Spider-Man

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy fikcyjnej postaci. Zobacz też: inne znaczenie tego terminu.
Spider-Man
Spiderman.JPG
Wydawnictwo Marvel Comics
Pierwszy występ Amazing Fantasy vol. 1 #15 (sierpień 1962)
Ostatni występ Amazing Spider-Man vol. 2 (2014)
Twórca postaci Stan Lee, Steve Ditko, Jack Kirby
Informacje
Prawdziwa tożsamość Peter Benjamin Parker
Przydomek Spidey
Płeć mężczyzna
Narodowość amerykańska
Teren działania USA
Rodzina May Parker (ciotka), Ben Parker (wujek), Mary Parker (matka), Richard Parker (ojciec), Mary Jane Watson-Parker (żona)
Moce i umiejętności nadludzka siła, kondycja i zręczność, walka wręcz, duża inteligencja, pajęcze zmysły, zdolność chodzenia po ścianach, wystrzeliwanie sztucznej pajęczyny

Spider-Man (pol. Człowiek-Pająk, prawdziwe nazwisko Peter Benjamin Parker) – fikcyjna postać (superbohater) znany z komiksów wydawanych przez Marvel Comics. Została stworzona przez scenarzystę Stana Lee, rysownika Steve'a Ditko, a także Jacka Kirby'ego[1]. Postać ta po raz pierwszy pojawiła się w Amazing Fantasy vol. 1 #15 z sierpnia 1962[1][2]. Inspirowany był m.in. występująca w pulp magazine'ach postacią pogromcy zbrodni o pseudonimie Spider, bohatera z komiksów Archie Comics o pseudonimie Fly, postacią Silver Spidera z lat 50., a także złoczyńcą znanym jako Spider-Man, która pojawił się jednorazowo w komiksie Whiz Comics vol. 1 #89 o przygodach Captain Marvela (wydawanych wówczas przez wydawnictwo Fawcett Comics)[3][4].

Spider-Man (pisownia z dywizem jest preferowana przez Stana Lee jako odróżniająca od Supermana z wydawnictwa DC Comics) to, według jego twórców, bohater, z którym czytelnik może się utożsamiać. Mimo posiadania fantastycznych mocy Peter Parker musi się zmagać z codziennością: opiekuje się samotną ciotką, ma nieprzyjemnego szefa, choruje, nie dosypia. Jego postać różniła się znacznie od dotychczasowych komiksowych superbohaterów, albowiem z początku jego alter ego – Peter Parker był w wieku nastoletnim, co tradycyjnie było zarezerwowane dla pomagierów superbohaterów, takich jak Robin (pomocnik Batmana), czy też Bucky (pomocnik Kapitana Ameryki). Walka z przestępczością na ulicach Nowego Jorku nie jest dla niego odpowiedzią na wezwanie czy dumnym przywilejem, ale codziennym obowiązkiem, którego się podjął. Po walkach długo leczy rany i połamane żebra. Jednocześnie musi znosić podejrzenia, że wcale nie jest superbohaterem, a superzłoczyńcą. Tożsamość Spider-Mana przez lata pozostawała tajemnicą dla mieszkańców Uniwersum Marvela, jednak po wydarzeniach w mini serii Wojna Domowa, Spider-Man ujawnił swoją tożsamość w związku z Ustawą Rejestracji. Sekretna tożsamość została mu jednak przywrócona przez Mephisto, w kontrowersyjnej historii One More Day. Ostatecznie poniósł śmierć w historii Dying Wish (wydawanej od listopada do grudnia 2012 w ramach historii Amazing Spider-Man vol. 1 #698-700). Powrót Petera Parkera/Spider-Mana zapowiedziano na kwiecień 2014 wraz z numerem Amazing Spider-Man vol. 3 #1[5]. Marvel wprowadził również nowego Spider-Mana mieszanej rasy o nazwisku Miles Morales w niekanonicznej serii Ultimate Spider-Mana[6]. Od swojego debiutu w 1962 roku Spider-Man pojawiał się między innymi w seriach: The Amazing Spider-Man, Marvel Team-Up, The Spectacular Spider-Man, Web of Spider-Man, Peter Parker: Spider-Man i Ultimate Spider-Man. Podobnie jak postacie Batmana, czy też Supermana, także postać Spider-Mana stała się ikoną kultury popularnej, rozpoznawaną na całym świecie (przez jakiś czas był elementem logo Marvel Comics).

Przygody Spider-Mana opisywane były także w serialach animowanych lub telewizyjnych i pełnometrażowych filmach kinowych. W emitowanym w latach 1977-1979 serialu telewizyjnym The Amazing Spider-Man i powiązanych z tym serialem filmach telewizyjnych Człowiek pająk podejmuje walkę (Spider-Man Strikes Back) z 1978 roku i Spider-Man: The Dragon's Challenge z 1979 roku, w rolę tytułową wcielił się aktor Nicholas Hammond. W wyprodukowanym przez japońskie studio Toei Company serialu Spider-Man (jap. スパイダーマン Supaidāman?), w role Takuya Yamashiro/Spider-Mana wcielił się japoński aktor Shinji Todō. W wyreżyserowanej przez Sama Raimiego trylogii z lat 2002-2007, zapoczątkowanej filmem Spider-Man w tytułową rolę zagrał Tobey Maguire. W 2012 roku powstał reboot serii, w ramach, którego zostały stworzone filmy: Niesamowity Spider-Man i Niesamowity Spider-Man 2 (oba w reżyserii Marca Webba), w rolę Petera Parkera/Spider-Mana wcielił się aktor Andrew Garfield.

W zestawieniu 50 najlepszych postaci komiksowych magazynu filmowego Empire Spider-Man zajął piąte miejsce[7]. Natomiast w zestawieniu 100 największych komiksowych bohaterów serwisu internetowego IGN, zajął on trzecie miejsce[8].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W komiksie Amazing Fantasy vol. 1 #15 pierwszy raz ukazano genezę superbohatera. Peter Parker był sierotą, którym opiekowało się kochające stryjostwo May i Bena Parkerów. Nieśmiałość Petera i jego zainteresowanie nauką uczyniły z niego samotnika. Podczas pokazu naukowego, na którym przebywał Peter, przypadkowy pająk został poddany ogromnej dawce promieniowania[2]. Następnie ukąsił Petera w rękę i zginął. Po jakimś czasie chłopak odkrył, że wyniku tego zdarzenia nabył pajęcze zdolności m.in. chodzenie po ścianach, nadludzką siłę i zręczność, zmysł przewidywania zagrożenia. Własnoręcznie uszył kostium zawierający motywy pająka, a także skonstruował urządzenie do wystrzeliwania sztucznej pajęczyny (web-shooters). Początkowo używał swoich nowo nabytych zdolności dla zarabiania pieniędzy, walcząc w zawodach wrestlingu, lub udzielając wywiadów dla telewizji w przebraniu pod pseudonimem „The Amazing Spider-Man” („Niesamowity Człowiek-Pająk”). Po jednym ze spotkań z prasą, zmęczony chciał wrócić do domu. Kiedy udawał się do windy, pozwolił uciec rabusiowi, tłumacząc ścigającemu go strażnikowi, że to nie jego sprawa[2]. Kilka dni później, kiedy wrócił do domu odkrył, że ten sam przestępca zamordował jego wujka Bena podczas próby napadu rabunkowego. Rozwścieczony zaczął ścigać mordercę swojego wujka, aż w końcu go dopadł[2]. Wtedy zrozumiał, że wielka moc niesie ze sobą wielką odpowiedzialność i przysiągł sobie od tej pory walczyć w obronie sprawiedliwości[1].

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Na obu przegubach Spider-Man nosi urządzenia zwane sieciowodami. Służą one do wystrzeliwania sieci (sieciosplotu). Mogą tworzyć trzy rodzaje sieci: pojedynczą nić, grubsze mocne włókno oraz skomplikowaną sieć. Powstaje ona z szybko schnącej (ok. 1/10 s.) cieczy, która jest przechowywana w pojemnikach pod ciśnieniem. Właściwości sieci: mocna, elastyczna oraz kleista, po upływie ok. 1 godziny wysycha i zmienia się w proszek.

Strzał następuje poprzez naciśnięcie przycisku znajdującego się w śródręczu, środkowym i serdecznym palcem i jednoczesnym wygięciu dłoni. Zasięg strzału wynosi ok. 70 m. Spider-Man posiada także pas na zapasowe pojemniki z siecią oraz na aparat fotograficzny, którym robi zdjęcia do gazety Daily Bugle, a także "pajęcze pluskwy" – nadajniki wyczuwane przez jego pajęczy zmysł.

Całe wyposażenie zaprojektował sam Peter Parker, wykorzystując do tego szkolne laboratorium. Po crossoverze "Avengers: Upadek Avengers" ciało Spider-Mana samo zaczęło produkować sieć, podobnie, jak ma to miejsce w filmach z jego udziałem (trylogia Sama Raimiego). Ta moc została jednak mu odebrana w wyniku wydarzeń z komiksowej historii "One More Day".

W The Amazing Spider-Man #529 Spider-Man otrzymuje od Iron Mana specjalny uniform wykonany z żaroodpornych mikrowłókien z Kevlaru, posiadający specjalne wyposażenie pomagające Peterowi w walce. Tony Stark podczas budowy swojej zbroi uzyskał odpowiednie umiejętności oraz doświadczenie niezbędne do wykonywania tego typu strojów. W nowym kombinezonie Człowiek-pająk ma zainstalowaną specjalną pajęczą siatkę dzięki której może szybować na krótkie dystanse, wbudowany skaner radia straży pożarnej, policji i pogotowia oraz wzmocniony dźwięk, obraz, ultrafiolet, podczerwień oraz GPS. Oprócz drobnych gadżetów uniform posiada w okolicach ust filtry karbonowe chroniące przed toksynami i specjalne pajęcze odnóża do ataku na niewielkie odległości, a wszystko to obsługiwane jest przez skomputeryzowany system umieszczony w tytanowym napierśniku.

Wrogowie[edytuj | edytuj kod]

Współtwórca postaci Spider-Mana, Stan Lee.

Na łamach komiksów opisujących przygody Spider-mana przez lata pojawiła się ogromna ilość super złoczyńców, którzy w większości, podobnie jak człowiek pająk, uzyskali swoje niezwykłe zdolności w wyniku wypadków przy różnego rodzaju eksperymentach naukowych. W galerii jego przeciwników pojawiali się także zwykli bandyci, szaleni naukowcy, szefowie świata przestępczego a nawet stworzenia pochodzenia pozaziemskiego, a także, z uwagi na przenikanie się światów bohaterów komiksów firmy Marvel, negatywne postacie kojarzone z innymi super bohaterami uniwersum marvela.

Przeciwnicy:

  • Carnage (Cletus Kasady) – stwór powstały z połączenia człowieka i czerwonego symbiota, potrafi tworzyć z rąk różne bronie.
  • Doktor Octopus (Otto Octavius) – naukowiec, który w wyniku nieudanego eksperymentu został przyczepiony do maszyny z mackami. Musi także nosić ciemne okulary.
  • Green Goblin (pol.Zielony Goblin) (Norman Osborn) – bogaty biznesmen, zyskał niezwykłą siłę podczas wybuchu w laboratorium. Nosi hallowenową maskę i lata na małym odrzutowcu w kształcie nietoperza.
  • Demogoblin (Jason Philip Macendale) – ukradł oryginalną broń Goblina.
  • Hobgoblin (Roderick Kingsley) – złodziej przebrany za goblina i latający na gliderze, używa ,,dyniobomb".
  • Lizard (Curt Connors) – nauczyciel Petera, który przemienił się w jaszczurkę, po tym, jak wstrzyknął sobie jej krew.
  • Sandman (Flint Marko) – przestępca, który po ucieczce z więzienia znalazł się na plaży, gdy testowano potężny generator. Potrafi kontrolować piasek.
  • Skorpion/Venom (MacDonald "Mac" Gargan) – został wyposażony w kostium i moce skorpiona przez Jonaha Jamesona, by zabił spidermana. Potem zaczął działać na własną rękę. Ma szczypce i żądło. Później też nosiciel symbiontu.
  • Tombstone (Lonnie Thompson Lincoln) – gangster o twardej jak skała skórze i niesamowitej sile.
  • Venom/Anti-Venom (Eddie Brock) – kiedy Spider-Man pozbył się pozaziemskiego organizmu – symbiontu (który wkomponował się w kostium superbohatera w czasie Secret Wars), organizm znalazł nowego nosiciela, którym był Eddie Brock. Brock nienawidził Spider-Man za utratę pracy i nadszarpnięcie jego reputacji. Dzięki symbiontowi, Brock (znany odtąd jako Venom), posiadł identyczne moce co Spider-Man, ochronę przed jego „pajęczym zmysłem”, oraz wiedzę o sekretnej tożsamości Parkera. Brock później zyskał nowego symbionta i jako Anti-Venom, stawił czoło Mac Garganowi.
  • New Goblin (Harry Osborn) – przyjaciel Petera, który po śmierci swego ojca przejął rolę Goblina.
  • Rhino (Aleksei Sytsevich) o sile nosorożca i niezbyt błyskotliwym umyśle.
  • Electro (Max Dillon) – został porażony piorunem i zyskał moc generowania prądu.
  • Kingpin (Wilson Fisk) – światowy boss przestępców i król przestępczości w Nowym Jorku. Nieco otyły.
  • Vulture (Adrian Toomes) – ma skrzydła, magnetyczną uprząż i potrafi latać. Wysysa również młodość z ofiar, aby samemu odmłodnieć.
  • Misterio (Quentin Beck) – nosi szklany słój na głowie, umie powodować różne złudzenia optyczne.
  • Chameleon (Dmitri Smerdyakov) – ma pas, dzięki któremu potrafi przybrać dowolną postać.
  • Hydroman (Morrie Banch) – posiada zdolność zmieniania się w ciecz.
  • Black Cat (Felicia Hardy) – była dziewczyna Petera Parkera.
  • Beetle (Abner Jenkins) – naukowiec, który zbudował specjalną zbroję, dzięki niej może latać.

Niektórzy z przeciwników tworzą Sinister Six (z ang. Podstępna Szóstka, Złowieszcza Szóstka) – drużynę wrogów Spider-Mana.

Drużyny[edytuj | edytuj kod]

Aktor Nicholas Hammond w roli Spider-Mana w serialu The Amazing Spider-Man z lat 70.

Sinister Six[edytuj | edytuj kod]

Oryginalny skład

Drugi skład

  • Doctor Octopus
  • Electro
  • Hobgoblin
  • Mysterio
  • Sandman
  • Vulture

Trzeci skład

  • Doctor Octopus
  • Electro
  • Gog
  • Hobgoblin
  • Mysterio
  • Vulture

Sinister Syndicate[edytuj | edytuj kod]

Skład

  • The Beetle
  • Boomerang
  • Hardshell
  • Hydro-Man
  • Rhino
  • Shocker
  • Speed Demon

Frightful four[edytuj | edytuj kod]

Skład

  • Wizard
  • Meduza
  • Sandman
  • Hydro-Man

Drużyny sprzymierzeńców[edytuj | edytuj kod]

Adaptacje[edytuj | edytuj kod]

Na bazie komiksów powstało kilka seriali animowanych, jak też pełnometrażowe filmy telewizyjne i kinowe, które nie odnosiły wielkiego sukcesu, prawdopodobnie ze względu na mały budżet, niepozwalający w realistyczny sposób oddać sposobu poruszania się bohatera po mieście[potrzebne źródło]. Dopiero w roku 2002 film wytwórni Sony PicturesSpider Man, który wyreżyserował Sam Raimi, spotkał się z większym zainteresowaniem publiczności[potrzebne źródło]. W roku 2004 film doczekał się kontynuacji, która odniosła nie mniejszy sukces niż pierwsza część. W trzech częściach tytułowego Spider-Mana grał Tobey Maguire, a Mary Jane Watson – Kirsten Dunst. W roku 2012 ukazał się czwarty film, który jest rebootem historii człowieka pająka, a dwa lata później - jego sequel.

Filmy[edytuj | edytuj kod]

Seriale animowane[edytuj | edytuj kod]

Do tej pory powstało 7 seriali animowanych z Człowiekiem-Pająkiem w roli głównej:

Seriale telewizyjne[edytuj | edytuj kod]

Spider-Man pojawił się również w 2 serialach aktorskich:

  • The Amazing Spider-Man (1977-79)
  • Spider-Man (jap. スパイダーマン Supaidāman?) (1978)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Norman G. Ali: Encyclopedia of Comic Books and Graphic Novels. M. Keith Booker (red.). Wyd. 2. Santa Barbara: Greenwood, maj 2010, s. 587-589. ISBN 978-0-313-35746-6. (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Tom Brevoort: The Marvel Encyclopedia: The Definitive Guide to the Characters of the Marvel Universe. Wielka Brytania: Dorling Kindersley, 2006, s. 280-281. ISBN 978-0756623586. (ang.)
  3. Andrew O'Hehir: Spider-Man and Holden Caulfield: A secret history (ang.). Salon.com, 3 lipca 2012. [dostęp 31 stycznia 2014].
  4. Cyriaque Lamar: The first Spider-Man in comics wasn't Peter Parker, but a pervert supervillain (ang.). io9 – We come from the future, 28 czerwca 2012. [dostęp 31 stycznia 2014].
  5. Ethan Sacks: Exclusive: Peter Parker to return from death in 'Amazing Spider-Man' #1 this April (ang.). New York Daily News, 12 stycznia 2014. [dostęp 1 lutego 2014].
  6. Czarnoskóry Spider-Man (pol.). Wirtualna Polska, 8 sierpnia 2011. [dostęp 12 stycznia 2014].
  7. The 50 Greatest Comic Book Characters – 05. Spider-Man (ang.). Empire. [dostęp 31 stycznia 2014].
  8. Top 100 Comic Book Heroes – 03. Spider-Man (ang.). IGN. [dostęp 31 stycznia 2014].