Spider-Man

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy fikcyjnej postaci. Zobacz też: inne znaczenie tego terminu.
Spider-Man
Peter Parker

Nicholas Hammond Amazing Spider-Man 1977.JPG

Aktor Nicholas Hammond w roli Spider-Mana w serialu The Amazing Spider-Man z lat 70.

Wydawnictwo Marvel Comics
Twórcy Stan Lee
Steve Ditko
Jack Kirby
Pierwszy występ Amazing Fantasy vol. 1 #15 (sierpień 1962)
Ostatni występ Amazing Spider-Man vol. 1 # 700 (grudzień 2012)
Narodowość amerykańska
Miejsce pobytu Nowy Jork (USA)
Moce i umiejętności • nadludzka siła, kondycja i zręczność
• walka wręcz
duża inteligencja
pajęcze zmysły
• zdolność chodzenia po ścianach
• wystrzeliwanie sztucznej pajęczyny

Spider-Man (pol. Człowiek-Pająk, prawdziwe nazwisko Peter Benjamin Parker) – fikcyjna postać (superbohater) znany z komiksów wydawanych przez Marvel Comics. Została stworzona przez scenarzystę Stana Lee, rysownika Steve'a Ditko, a także Jacka Kirby'ego[1]. Postać ta po raz pierwszy pojawiła się w Amazing Fantasy vol. 1 #15 z sierpnia 1962[1][2]. Inspirowany był m.in występująca w pulp magazine'ach postacią pogromcy zbrodni o pseudonimie Spider, bohatera z komiksów Archie Comics o pseudonimie Fly, postacią Silver Spidera z lat 50., a także złoczyńcą znanym jako Spider-Man, która pojawił się jednorazowo w komiksie Whiz Comics vol. 1 #89 o przygodach Captain Marvela (wydawanych wówczas przez wydawnictwo Fawcett Comics)[3][4].

Spider-Man (pisownia z dywizem jest preferowana przez Stana Lee jako odróżniająca od Supermana z wydawnictwa DC Comics) to, według jego twórców, bohater, z którym czytelnik może się utożsamiać. Mimo posiadania fantastycznych mocy Peter Parker musi się zmagać z codziennością: opiekuje się samotną ciotką, ma nieprzyjemnego szefa, choruje, nie dosypia. Jego postać różniła się znacznie od dotychczasowych komiksowych superbohaterów, albowiem z początku jego alter ego - Peter Parker był w wieku nastoletnim, co tradycyjnie było zarezerwowane dla pomagierów superbohaterów, takich jak Robin (pomocnik Batmana), czy też Bucky (pomocnik Kapitana Ameryki). Walka z przestępczością na ulicach Nowego Jorku nie jest dla niego odpowiedzią na wezwanie czy dumnym przywilejem, ale codziennym obowiązkiem, którego się podjął. Po walkach długo leczy rany i połamane żebra. Jednocześnie musi znosić podejrzenia, że wcale nie jest superbohaterem, a superzłoczyńcą. Tożsamość Spider-Mana przez lata pozostawała tajemnicą dla mieszkańców Uniwersum Marvela, jednak po wydarzeniach w mini serii Civil War , Spider-Man ujawnił swoją tożsamość w związku z Aktem Rejestracji. Sekretna tożsamość została mu jednak przywrócona przez Mephisto, w kontrowersyjnej historii One More Day. Ostatecznie poniósł śmierć w historii Dying Wish (wydawanej od listopada do grudnia 2012 w ramach magazynu Amazing Spider-Man vol. 1 #698-700). Powrót Petera Parkera/Spider-Mana zapowiedziano na kwiecień 2014 wraz z numerem Amazing Spider-Man vol. 3 #1[5]. Marvel wprowadził również nowego Spider-Mana mieszanej rasy o nazwisku Miles Morales w niekanonicznej serii Ultimate Spider-Mana[6]. Od swojego debiutu w 1962 roku Spider-Man pojawiał się między innymi w seriach: The Amazing Spider-Man, Marvel Team-Up, The Spectacular Spider-Man, Web of Spider-Man, Peter Parker: Spider-Man i Ultimate Spider-Man. Podobnie jak postacie Batmana, czy też Supermana, także postać Spider-Mana stała się ikoną kultury popularnej, rozpoznawaną na całym świecie (przez jakiś czas był elementem logo Marvel Comics).

Przygody Spider-Mana opisywane były także w serialach animowanych lub telewizyjnych i pełnometrażowych filmach kinowych. W emitowanym w latach 1977-1979 serialu telewizyjnym The Amazing Spider-Man i powiązanych z tym serialem filmach telewizyjnych Człowiek pająk podejmuje walkę (Spider-Man Strikes Back) z 1978 roku i Spider-Man: The Dragon's Challenge z 1979 roku, w rolę tytułową wcielił się aktor Nicholas Hammond. W wyprodukowanym przez japońskie studio Toei Company serialu Spider-Man (jap. スパイダーマン Supaidāman?), w role Takuya Yamashiro/Spider-Mana wcielił się japoński aktor Shinji Todō. W wyreżyserowanej przez Sama Raimiego trylogii z lat 2002-2007, zapoczątkowanej filmem Spider-Man w tytułową rolę zagrał Tobey Maguire. W restarcie serii zapoczątkowanym filmem z 2012 pod tytułem Niesamowity Spider-Man (The Amazing Spider-Man) i oczekującym na swoją premierę w 2014 roku sequelu (oba w reżyserii Marca Webba), w role Petera Parkera/Spider-Mana wcielił się aktor Andrew Garfield.

W zestawieniu 50 najlepszych postaci komiksowych magazynu filmowego Empire Spider-Man zajął piąte miejsce[7]. Natomiast w zestawieniu 100 największych komiksowych bohaterów serwisu internetowego IGN, zajął on trzecie miejsce[8].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W komiksie Amazing Fantasy vol. 1 #15 pierwszy raz ukazano genezę superbohatera. Peter Parker był sierotą, którym opiekowało się kochające stryjostwo May i Bena Parkerów. Nieśmiałość Petera i jego zainteresowanie nauką uczyniły z niego samotnika. Podczas pokazu naukowego, na którym przebywał Peter, przypadkowy pająk został poddany ogromnej dawce promieniowania[2]. Następnie ukąsił Petera w rękę i zginął. Po jakimś czasie chłopak odkrył, że wyniku tego zdarzenia nabył pajęcze zdolności m.in. chodzenie po ścianach, nadludzką siłę i zręczność, zmysł przewidywania zagrożenia. Własnoręcznie uszył kostium zawierający motywy pająka, a także skonstruował urządzenie do wystrzeliwania sztucznej pajęczyny (web-shooters). Początkowo używał swoich nowo nabytych zdolności dla zarabiania pieniędzy, walcząc w zawodach wrestlingu, lub udzielając wywiadów dla telewizji w przebraniu pod pseudonimem „The Amazing Spider-Man” („Niesamowity Człowiek-Pająk”). Po jednym ze spotkań z prasą, zmęczony chciał wrócić do domu. Kiedy udawał się do windy, pozwolił uciec rabusiowi, tłumacząc ścigającemu go strażnikowi, że to nie jego sprawa[2]. Kilka dni później, kiedy wrócił do domu odkrył, że ten sam przestępca zamordował jego wujka Bena podczas próby napadu rabunkowego. Rozwścieczony zaczął ścigać mordercę swojego wujka, aż w końcu go dopadł[2]. Wtedy zrozumiał, że wielka moc niesie ze sobą wielką odpowiedzialność i przysiągł sobie od tej pory walczyć w obronie sprawiedliwości[1].

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Na obu przegubach Spider-Man nosi urządzenia zwane sieciowodami. Służą one do wystrzeliwania sieci (sieciosplotu). Mogą tworzyć trzy rodzaje sieci: pojedynczą nić, grubsze mocne włókno oraz skomplikowaną sieć. Powstaje ona z szybko schnącej (ok. 1/10 s.) cieczy, która jest przechowywana w pojemnikach pod ciśnieniem. Właściwości sieci: mocna, elastyczna oraz kleista, po upływie ok. 1 godziny wysycha i zmienia się w proszek.

Strzał następuje poprzez naciśnięcie przycisku znajdującego się w śródręczu, środkowym i serdecznym palcem i jednoczesnym wygięciu dłoni. Zasięg strzału wynosi ok. 70 m. Spider-Man posiada także pas na zapasowe pojemniki z siecią oraz na aparat fotograficzny, którym robi zdjęcia do gazety Daily Bugle, a także "pajęcze pluskwy" – nadajniki wyczuwane przez jego pajęczy zmysł.

Całe wyposażenie zaprojektował sam Peter Parker, wykorzystując do tego szkolne laboratorium. Po crossoverze "Avengers Disassembled" ciało Spider-Mana samo zaczęło produkować sieć, podobnie, jak ma to miejsce w filmach z jego udziałem. Ta moc została jednak mu odebrana w wyniku wydarzeń z komiksowej historii "One More Day".

W serii Civil Wars Spider-Man otrzymuje od Iron-mana specjalny uniform wykonany z żaroodpornych mikrowłókien z Kevlaru, posiadający specjalne wyposażenie pomagające Peterowi w walce. Tony Stark podczas budowy swojej zbroi uzyskał odpowiednie umiejętności oraz doświadczenie niezbędne do wykonywania tego typu strojów. W nowym kombinezonie Człowiek-pająk ma zainstalowaną specjalną pajęczą siatkę dzięki której może szybować na krótkie dystanse, wbudowany skaner radia straży pożarnej, policji i pogotowia oraz wzmocniony dźwięk, obraz, ultrafiolet, podczerwień oraz GPS. Oprócz drobnych gadżetów uniform posiada w okolicach ust filtry karbonowe chroniące przed toksynami i specjalne pajęcze odnóża do ataku na niewielkie odległości, a wszystko to obsługiwane jest przez skomputeryzowany system umieszczony w tytanowym napierśniku.

Wrogowie[edytuj | edytuj kod]

Współtwórca postaci Spider-Mana, Stan Lee.

Na łamach komiksów opisujących przygody Spider-mana przez lata pojawiła się ogromna ilość super złoczyńców, którzy w większości, podobnie jak człowiek pająk, uzyskali swoje niezwykłe zdolności w wyniku wypadków przy różnego rodzaju eksperymentach naukowych. W galerii jego przeciwników pojawiali się także zwykli bandyci, szaleni naukowcy, szefowie świata przestępczego a nawet stworzenia pochodzenia pozaziemskiego, a także, z uwagi na przenikanie się światów bohaterów komiksów firmy Marvel, negatywne postacie kojarzone z innymi super bohaterami uniwersum marvela.

Przeciwnicy:

  • Carnage (Cletus Kasady) – stwór powstały z połączenia człowieka i czerwonego symbiota, potrafi tworzyć z rąk różne bronie.
  • Doktor Octopus (Otto Octavius) – naukowiec, który w wyniku nieudanego eksperymentu został przyczepiony do maszyny z mackami. Musi także nosić ciemne okulary.
  • Green Goblin (pol.Zielony Goblin) (Norman Osborn) – bogaty biznesmen, zyskał niezwykłą siłę podczas wybuchu w laboratorium. Nosi hallowenową maskę i lata na małym odrzutowcu w kształcie nietoperza.
  • Demogoblin (Jason Philip Macendale) – ukradł oryginalną broń Goblina.
  • Hobgoblin (Roderick Kingsley) – złodziej przebrany za goblina i latający na gliderze, używa ,,dyniobomb".
  • Lizard (Curt Connors) – nauczyciel Petera, który przemienił się w jaszczurkę, po tym, jak wstrzyknął sobie jej krew.
  • Sandman (Flint Marko) – przestępca, który po ucieczce z więzienia znalazł się na plaży, gdy testowano potężny generator. Potrafi kontrolować piasek.
  • Skorpion/Venom (MacDonald "Mac" Gargan) – został wyposażony w kostium i moce skorpiona przez Jonaha Jamesona, by zabił spidermana. Potem zaczął działać na własną rękę. Ma szczypce i żądło. Później też nosiciel symbiontu.
  • Tombstone (Lonnie Thompson Lincoln) – gangster o twardej jak skała skórze i niesamowitej sile.
  • Venom/Anti-Venom (Eddie Brock) – kiedy Spider-Man pozbył się pozaziemskiego organizmu - symbiontu (który wkomponował się w kostium superbohatera w czasie Secret Wars), organizm znalazł nowego nosiciela, którym był Eddie Brock. Brock nienawidził Spider-Man za utratę pracy i nadszarpnięcie jego reputacji. Dzięki symbiontowi, Brock (znany odtąd jako Venom), posiadł identyczne moce co Spider-Man, ochronę przed jego „pajęczym zmysłem”, oraz wiedzę o sekretnej tożsamości Parkera. Brock później zyskał nowego symbionta i jako Anti-Venom, stawił czoło Mac Garganowi.
  • New Goblin (Harry Osborn) – przyjaciel Petera, który po śmierci swego ojca przejął rolę Goblina.
  • Rhino (Aleksei Sytsevich) o sile nosorożca i niezbyt błyskotliwym umyśle.
  • Electro (Max Dillon) – został porażony piorunem i zyskał moc generowania prądu.
  • Kingpin (Wilson Fisk) – światowy boss przestępców i król przestępczości w Nowym Jorku. Nieco otyły.
  • Vulture (Adrian Toomes) – ma skrzydła, magnetyczną uprząż i potrafi latać. Wysysa również młodość z ofiar, aby samemu odmłodnieć.
  • Misterio (Quentin Beck) – nosi szklany słój na głowie, umie powodować różne złudzenia optyczne.
  • Chameleon (Dmitri Smerdyakov) – ma pas, dzięki któremu potrafi przybrać dowolną postać.
  • Hydroman (Morrie Banch) – posiada zdolność zmieniania się w ciecz.
  • Black Cat (Felicia Hardy) – była dziewczyna Parkera.
  • Beetle (Abner Jenkins) – naukowiec, który zbudował specjalną zbroję, dzięki niej może latać.

Niektórzy z przeciwników tworzą Sinister Six (z ang. Podstępna Szóstka, Złowieszcza Szóstka) – drużynę wrogów Spider-Mana.

Drużyny[edytuj | edytuj kod]

Spider-Man

Sinister Six[edytuj | edytuj kod]

Oryginalny skład

Drugi skład

  • Doctor Octopus
  • Electro
  • Hobgoblin
  • Mysterio
  • Sandman
  • Vulture

Trzeci skład

  • Doctor Octopus
  • Electro
  • Gog
  • Hobgoblin
  • Mysterio
  • Vulture

Sinister Syndicate[edytuj | edytuj kod]

Skład

  • The Beetle
  • Boomerang
  • Hardshell
  • Hydro-Man
  • Rhino
  • Shocker
  • Speed Demon

Frightful four[edytuj | edytuj kod]

Skład

  • Wizard
  • Meduza
  • Sandman
  • Hydro-Man

Drużyny sprzymierzeńców[edytuj | edytuj kod]

Adaptacje[edytuj | edytuj kod]

Na bazie komiksów powstało kilka seriali animowanych, jak też pełnometrażowe filmy telewizyjne i kinowe, które nie odnosiły wielkiego sukcesu, prawdopodobnie ze względu na mały budżet, niepozwalający w realistyczny sposób oddać sposobu poruszania się bohatera po mieście[potrzebne źródło]. Dopiero w roku 2002 film wytwórni Sony PicturesSpider Man, który wyreżyserował Sam Raimi, spotkał się z większym zainteresowaniem publiczności[potrzebne źródło]. W roku 2004 film doczekał się kontynuacji, która odniosła nie mniejszy sukces niż pierwsza część. W trzech częściach tytułowego Spider-Mana grał Tobey Maguire, a Mary Jane Watson – Kirsten Dunst. W roku 2012 ukazał się czwarty film, który jest rebootem historii człowieka pająka.

Filmy[edytuj | edytuj kod]

Seriale animowane[edytuj | edytuj kod]

Do tej pory powstało 7 seriali animowanych z Człowiekiem-Pająkiem w roli głównej:

Seriale telewizyjne[edytuj | edytuj kod]

Spider-Man pojawił się również w 2 serialach aktorskich:

  • The Amazing Spider-Man (1977-79)
  • Spider-Man (jap. スパイダーマン Supaidāman?) (1978)


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Norman G. Ali: Encyclopedia of Comic Books and Graphic Novels. M. Keith Booker (red.). Wyd. 2. Santa Barbara: Greenwood, maj 2010, s. 587-589. ISBN 978-0-313-35746-6. (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Tom Brevoort: The Marvel Encyclopedia: The Definitive Guide to the Characters of the Marvel Universe. Wielka Brytania: Dorling Kindersley, 2006, s. 280-281. ISBN 978-0756623586. (ang.)
  3. Andrew O'Hehir: Spider-Man and Holden Caulfield: A secret history (ang.). Salon.com, 03 lipca 2012. [dostęp 31 stycznia 2014].
  4. Cyriaque Lamar: The first Spider-Man in comics wasn't Peter Parker, but a pervert supervillain (ang.). io9 - We come from the future, 28 czerwca 2012. [dostęp 31 stycznia 2014].
  5. Ethan Sacks: Exclusive: Peter Parker to return from death in 'Amazing Spider-Man' #1 this April (ang.). New York Daily News, 12 stycznia 2014. [dostęp 01 lutego 2014].
  6. Czarnoskóry Spider-Man (pol.). Wirtualna Polska, 08 sierpnia 2011. [dostęp 12 stycznia 2014].
  7. The 50 Greatest Comic Book Characters – 05. Spider-Man (ang.). Empire. [dostęp 31 stycznia 2014].
  8. Top 100 Comic Book Heroes – 03. Spider-Man (ang.). IGN. [dostęp 31 stycznia 2014].