Spiskie Podgrodzie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Spiskie Podgrodzie
Herb
Herb
Państwo  Słowacja
Kraj Preszowski
Powiat Lewocza
Region Spisz
Starosta František Slebodník
Powierzchnia 24,94 km²
Wysokość 430 m n.p.m.
Populacja (2006)
• liczba ludności
• gęstość

3826
152 os./km²
Nr kierunkowy 0 53
Tablice rejestracyjne LE
Położenie na mapie kraju preszowskiego
Mapa lokalizacyjna kraju preszowskiego
Spiskie Podgrodzie
Spiskie Podgrodzie
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Spiskie Podgrodzie
Spiskie Podgrodzie
Ziemia 48°59′56″N 20°45′11″E/48,998889 20,753056Na mapach: 48°59′56″N 20°45′11″E/48,998889 20,753056
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Widok na miasto z Zamku Spiskiego

Spiskie Podgrodzie dawniej Podegrodzie Spiskie (słow. Spišské Podhradie, niem. Kirchdorf, węg. Szepesváralja) – słowackie miasto w powiecie Lewocza. Po raz pierwszy wzmiankowane w 1249, prawa miejskie otrzymało w roku 1271. W latach 1412-1769 wchodziło w skład starostwa spiskiego.

Jak wskazuje nazwa, było osadą na podgrodziu Zamku Spiskiego, w następnych wiekach rozwijało się niezależnie od niego. Pohradie jest najstarszą osadą niemiecką na Spiszu, założoną przez Sasów w XII wieku za panowania Gejzy II. Do ok. 1133 kasztelania spiska miała być posagiem Judyty, córki Bolesława Krzywoustego. W średniowieczu słynęło z cechów rzemieślników, zwłaszcza sukienników i rzeźników, a w późniejszym okresie także szewców. Od 1456 miało prawo do urządzania targów, które odbywały się w czwartki aż do XX wieku. W 1667 odnotowano w mieście 16 cechów, a wyroby ze Spiskiego Podgrodzia był znane na całym Spiszu i w okolicznych krajach.

Od 1894 miasto zyskało połączenie z miejscowością Spiskie Włochy, a przez to z koleją koszycko-bogumińską. Ponieważ jednak linia do Spiskiego Podgrodzia była linią boczną, teren ten ominęła industrializacja.

Kiedyś w Spiskim Podgrodziu mieszkali liczni Niemcy (jeszcze w 1921 ok. 15%) oraz Żydzi. Obie narodowości posiadały własne świątynie i szkoły. Obecnie najliczniejsza mniejszość to Romowie.

Od 1948 w skład miejscowości wchodzi również Spiska Kapituła (Spišská Kapitula) – dawniej osobna miejscowość, nazywana "słowackim Watykanem" – siedziba biskupa Spiszu.

Wraz z Zamkiem Spiskim, Spiską Kapitułą i Kościołem Ducha Świętego w pobliskiej miejscowości Žehra od 1993 znajduje się na liście dziedzictwa UNESCO.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Centrum miasta z widokiem na zamek. Po prawej kościół ewangelicki
  • rynek z XVI-wiecznym ratuszem i barokowym słupem maryjnym,
  • klasycystyczny kościół katolicki Narodzenia NMP, wzniesiony na ruinach kościoła gotyckiego, z którego ocalałą wieża i portal wejściowy,
  • klasycystyczny kościół ewangelicki,
  • synagoga,
  • zabytki Spiskiej Kapituły.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]