Społeczna szkodliwość

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Społeczna szkodliwość – materialna cecha przestępstwa, materialna bezprawność czynu. Niezbędny element przestępstwa (art. 1 § 2 Kodeksu karnego stanowi, że nie jest przestępstwem czyn, którego społeczna szkodliwość jest znikoma). Obecnie wyrażona w zasadzie kodeksowej nullum crimen sine damno sociali magis quam minimo (nie ma przestępstwa bez społecznej szkodliwości w stopniu większym od znikomego). Zastąpiła występujące w Kodeksie karnym z 1969 roku pojęcie społecznego niebezpieczeństwa.

Przy ocenie stopnia szkodliwości społecznej bierzemy pod uwagę następujące przesłanki przedmiotowo – podmiotowe:

  • rodzaj i charakter naruszonego dobra
  • rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody
  • sposób i okoliczności popełnienia czynu
  • wagę naruszanych przez sprawcę obowiązków
  • motywację sprawcy
  • postać zamiaru
  • rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia

Społeczna szkodliwość jest pojęciem ilościowym. Ustawodawca nie dekretuje społecznej szkodliwości. Ma za zadanie rozpoznać i ocenić czyny społecznie szkodliwe, a także odpowiedzieć na pytanie czy można je zwalczać za pomocą sankcji karnych. Obowiązujący Kodeks karny nie podaje definicji pojęcia społecznej szkodliwości. Na stopień społecznej szkodliwości mają wpływ oceniane całościowo (nie każda z osobna) przesłanki zarówno przedmiotowe jak i podmiotowe ujęte w art. 115 § 2 Kodeksu karnego. Warunkiem umorzenia postępowania jest wymaganie aby stopień społecznej szkodliwości był znikomy, zgodnie z art. 17 § 1 pkt. 3 K.P.K.. Wpływ stopnia społecznej szkodliwości ma znaczenie nie tylko w przypadku instytucji warunkowego zawieszenia postępowania, ale także podczas orzekania zastosowania środka karnego zamiast kary (wymagane jest aby stopień społecznej szkodliwości nie był "znaczny") – art. 53 § 1, 59, 66 Kodeksu karnego. Społeczna szkodliwość czynu jest pojęciem ilościowym i podlega kwantyfikacji. W ustawie występuje z przymiotnikiem (kwantyfikatorem).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Scale of justice gold.png Artykuł uwzględnia ograniczony pod względem terytorialnym stan prawny na 18 sierpnia 2010. Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.