Springbok

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy gatunku gazeli. Zobacz też: Springbok – miasto w Republice Południowej Afryki.
Springbok
Antidorcas marsupialis[1]
(Zimmermann, 1780)
Springbok w parku narodowym Ethosa
Springbok w parku narodowym Ethosa
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd parzystokopytne
Rodzina krętorogie
Podrodzina Antilopinae
Rodzaj Antidorcas
Sundevall, 1847
Gatunek springbok
Podgatunki
  • A. m. angolensis Blaine, 1922
  • A. m. hofmeyri Thomas, 1926
  • A. m. marsupialis (Zimmermann, 1780)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Springbok, szpringbok, antylopa skoczek (Antidorcas marsupialis), z afrykanerskiego: spring = skok; bok = antylopa, sarna lub kozioł) – gatunek małego brązowo-białego ssaka parzystokopytnego z rodziny krętorogich. kłębie do 75 cm. Samce mogą ważyć do 50 kg, a samice do 37 kg[potrzebne źródło].

Łacińska nazwa marsupialis pochodzi od fałdu skóry przypominającego kieszeń, ciągnącego się wzdłuż ciała, aż do ogona. Springbok potrafi unieść tę fałdę odsłaniając białą sierść.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Springbok żyje na suchych terenach południowej i południowo-zachodniej Afryki, głównie w Namibii, Botswanie, Angoli i Republice Południowej Afryki. Kiedyś występował bardzo licznie, obecnie wskutek częstych polowań i zagospodarowywania terenów, na których żył, jego ilość drastycznie się zmniejszyła. Występuje na terenach prywatnych i w obrębie parków narodowych i niepełnych rezerwatów.

Springbok w Namibii
Springboki w Namibii

Skoki (podskoki)[edytuj | edytuj kod]

Springboki często wykonują wysokie skoki do 4 m, w praktyce znane jako "pronking" (holenderski: pronken = popisywać się). W czasie podskoku springbok wygina grzbiet i podnosi swoją kieszeń[potrzebne źródło].

To zachowanie nie jest dokładnie poznane, następuje w chwili zdenerwowania lub podniecenia. Jedna z teorii mówi, że chce w ten sposób pokazać drapieżnikom swoje plamiste umaszczenie. Inna, że springboki demonstrują swoją siłę i sprawność, i w ten sposób próbują zniechęcić drapieżnika do ataku. Kiedy drapieżnik się oddali, springboki nie skaczą, a dosyć szybko biegną, nawet do 80 km/h[potrzebne źródło].

Symbole narodowe[edytuj | edytuj kod]

Springbok był symbolem narodowym Południowej Afryki w czasie dominacji białych (apartheid). Był używany jako nick albo maskotka wielu południowoafrykańskich zespołów sportowych oraz najbardziej znanego zespołu rugby. Pojawiał się na emblematach sił powietrznych RPA, na logo kolei RPA (dla których pozostał radiowym znakiem wywoławczym).

Obecnie springbok jest narodowym zwierzęciem RPA.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono trzy podgatunki springboka[3]:

  • A. marsupialis angolensis
  • A. marsupialis hofmeyri
  • A. marsupialis marsupialis

Przypisy

  1. Antidorcas marsupialis w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Antidorcas marsupialis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Antidorcas marsupialis. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 15 czerwca 2010]