Srinivasa Ramanujan

Srinivasa Aiyangar Ramanujan (ur. 22 grudnia 1887 w Erode koło Madrasu, zm. 26 kwietnia 1920 w Kumbakonam) - indyjski matematyk. Ramanujan nie miał wykształcenia matematycznego, był genialnym samoukiem. Mawiał, że bogini Namagiri zsyła mu natchnienie, wzory i wyniki w snach.

W 1976 r. w Trinity College znaleziono pudełko z 130-stronicowym zbiorem kartek, zwanym potem Zaginionym notatnikiem. Jego spuścizna matematyczna to ok. 4000 wzorów. Niektórych z jego liczbowych zależności, będących najczęściej zaczątkiem nowych teorii, nikt dotąd nie jest w stanie udowodnić.

Jego funkcje modularne, a zwłaszcza tzw. funkcja Ramanujana, są wykorzystywane w teorii superstrun. Ich właściwości narzucają hiperprzestrzeni liczbę 10 lub 26 wymiarów.

Życiorys

Pochodził z biednej rodziny z kasty braminów. Jego ojciec pracował jako urzędnik w biurze handlarza tekstyliami.

Już około 10 roku życia zasłynął w wiosce z powodu niespotykanych umiejętności rachunkowych, między innymi samodzielnie ustalił tożsamość Eulera. Pierwszy kontakt z zachodnią matematyką miał poprzez lekturę książki George'a S. Carra "Synopsis of elementary results in pure mathematics", z której zaczął udowadniać twierdzenia. Zdobył stypendium do szkoły średniej, ale słabo sobie w niej radził, ponieważ nudziły go zadania domowe i nadal przeprowadzał własne obliczenia. Uciekł z domu, potem wrócił, ale zachorował i znów się nie dostał do szkoły.

Z pomocą przyjaciół zdobył posadę niższego urzędnika w Port Trust w Madrasie z niskim wynagrodzeniem, w wysokości 20 funtów na rok. W pracy miał czas na dalsze rozwijanie swoich zainteresowań matematyką.

Spragniony kontaktu z innymi matematykami wysłał listy ze 120 twierdzeniami do trzech znanych brytyjskich matematyków, z których dwóch zignorowało tę korespondencję. Do Cambridge trafił w 1914 roku, dokąd sprowadził go Godfrey H. Hardy, trzeci z nich. Wraz z Johnem Littlewoodem studiowali list 16 stycznia 1913 r. Obok znanych twierdzeń znalazły się w nim także dotąd nieznane. Przez trzy lata Ramanujan współpracował z Hardym w Trinity College, potem zachorował, między innymi z powodu ścisłej diety wegetariańskiej (przy braku odpowiednich warunków) oraz zimna w mieszkaniu, co było powodem częstych pobytów w sanatoriach.

Do Indii powrócił po I wojnie światowej w 1919 r., gdzie zmarł rok później, w wieku zaledwie 33 lat na gruźlicę.

Liczba 1729 Hardy'ego-Ramanujana

Do Ramanujana Hardy przyjechał taksówką numer 1729. Stwierdził, że jest to raczej nieinteresujący numer. Ramanujan odpowiedział, że to bardzo ciekawa liczba, bo jest to najmniejsza liczba jaką można wyrazić na dwa różne sposoby za pomocą sumy dwóch sześcianów.

$1729=1^3+12^3=9^3+10^3.\,$

Generalizacja tego pomysłu doprowadziła do powstania idei liczb taksówkowych. Obecnie znamy liczbę wyznaczoną za pomocą sum sześcianów na dwanaście różnych sposobów.

Zobacz też

• liczby pierwsze Ramanujana
• Channeling - pobieranie informacji od transcendentalnych bytów, w tym wypadku bogini Namagiri

Bibliografia

• Hiperprzestrzeń: naukowa podróż przez wszechświaty równoległe, pętle czasowe i dziesiąty wymiar (Hyperspace: A Scientific Odyssey Through Parallel Universes, Time Warps, and the Tenth Dimension), Michio Kaku Prószyński i S-ka, Warszawa 1995, 452 str., ISBN 83-86669-52-7

Linki zewnętrzne

• John J. O'Connor; Edmund F. Robertson: Srinivasa Ramanujan w MacTutor History of Mathematics archive (ang.)
• "The most touching story in mathematics"