Sromotnik fiołkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sromotnik fiołkowy
Sromotnik fiołkowy: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd sromotnikowce
Rodzina sromotnikowate
Rodzaj sromotnik
Gatunek sromotnik fiołkowy
Nazwa systematyczna
Phallus hadriani Vent.
Mém. Inst. nat. Sci. Arts 1: 517 (1798)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Sromotnik fiołkowy (Phallus hadriani Vent.) – gatunek grzybów należący do rodziny sromotnikowatych (Phallaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podała W. Rudnicka-Jezierska w 1991. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako słupiak fiołkowy[2]. Synonimy naukowe[3]:

  • Hymenophallus hadriani (Vent.) Nees 1816
  • Ithyphallus impudicus var. imperialis (Schulzer) De Toni 1888
  • Ithyphallus impudicus var. iosmos (Berk.) De Toni 1888
  • Phallus hadriani Vent. 1798, f. hadriani
  • Phallus hadriani f. minor Priou 1986
  • Phallus imperialis Schulzer 1873
  • Phallus iosmos Berk. 1836

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocnik

Owocniki młode: kuliste lub jajowate. Dojrzały owocnik jest złożony z pochwy oraz trzonu o długości do 20 cm, zazwyczaj 6-10 cm. Zabarwienie okrywy jest fioletowawe lub różowawe. Ma słabszy zapach niż sromotnik bezwstydny[4].

Miąższ

Miąższ trzonu jest białawy, gąbczasty, z licznymi komorami, bardzo kruchy[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośnie na piaszczystych, suchych nadmorskich wydmach na wybrzeżach Bałtyku sporadycznie w głębi lądu. Owocniki pojawiają się latem i jesienią. Bardzo rzadki[4].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb niejadalny[4]. W Czerwonej liście roślin i grzybów Polski ma status V – (narażony na wyginięcie)[5]. W Polsce był gatunkiem ściśle chronionym[6], od 9 października 2014 r. został wykreślony z listy gatunków grzybów chronionych[7].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Bardzo podobny jest sromotnik bezwstydny (Phallus impudicus). Różni się mniej fioletowym zabarwieniem, mniejszą tarczką na szczycie kapelusza, silniejszym zapachem i miejscem występowania[4].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1988. ISBN 83-09-00714-0.
  5. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  6. Załączniki nr 1 i 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących grzybów objętych ochroną (Dz. U. z 2004 r. Nr 168, poz. 1765)
  7. Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów