Sromotnik fiołkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sromotnik fiołkowy
Phallus hadriani.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd sromotnikowce
Rodzina sromotnikowate
Rodzaj sromotnik
Gatunek sromotnik fiołkowy
Nazwa systematyczna
Phallus hadriani Vent.
Mém. Inst. nat. Sci. Arts 1: 517 (1798)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Sromotnik fiołkowy (Phallus hadriani Vent.) – gatunek grzybów należący do rodziny sromotnikowatych (Phallaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podała W. Rudnicka-Jezierska w 1991. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako słupiak fiołkowy[2]. Synonimy naukowe[3]:

  • Hymenophallus hadriani (Vent.) Nees 1816
  • Ithyphallus impudicus var. imperialis (Schulzer) De Toni 1888
  • Ithyphallus impudicus var. iosmos (Berk.) De Toni 1888
  • Phallus hadriani Vent. 1798, f. hadriani
  • Phallus hadriani f. minor Priou 1986
  • Phallus imperialis Schulzer 1873
  • Phallus iosmos Berk. 1836

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocnik

Owocniki młode: kuliste lub jajowate. Dojrzały owocnik jest złożony z pochwy oraz trzonu o długości do 20 cm, zazwyczaj 6-10 cm. Zabarwienie okrywy jest fioletowawe lub różowawe. Ma słabszy zapach niż sromotnik bezwstydny[4].

Miąższ

Miąższ trzonu jest białawy, gąbczasty, z licznymi komorami, bardzo kruchy[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośnie na piaszczystych, suchych nadmorskich wydmach na wybrzeżach Bałtyku sporadycznie w głębi lądu. Owocniki pojawiają się latem i jesienią. Bardzo rzadki[4].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb niejadalny[4]. W Czerwonej liście roślin i grzybów Polski ma status V – (narażony na wyginięcie)[5]. W Polsce był gatunkiem ściśle chronionym[6], od 9 października 2014 r. został wykreślony z listy gatunków grzybów chronionych[7].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Bardzo podobny jest sromotnik bezwstydny (Phallus impudicus). Różni się mniej fioletowym zabarwieniem, mniejszą tarczką na szczycie kapelusza, silniejszym zapachem i miejscem występowania[4].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1988. ISBN 83-09-00714-0.
  5. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  6. Załączniki nr 1 i 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących grzybów objętych ochroną (Dz. U. z 2004 r. Nr 168, poz. 1765)
  7. Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów