Ssaki Polski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Information icon.svg Główny artykuł: Fauna Polski.

Ssaki Polskigatunki zwierząt z gromady ssaków (Mammalia) występujące w Polsce w stanie dzikim, w granicach swojego naturalnego obszaru występowania (gatunki rodzime), gatunki pojawiające się sporadycznie w wyniku migracji, oraz gatunki obce występujące w środowisku naturalnym. Nie ujęto w wykazie gatunków udomowionych, hodowlanych (z wyjątkiem uciekinierów z hodowli, mogących egzystować w warunkach naturalnych np. nutrii) oraz trzymanych w ogrodach zoologicznych. Łącznie, w czasach historycznych (po roku 1500), na terenie Polski odnotowano 115 (uwzględniając sobola[1] – 116) gatunków ssaków, występujących w stanie dzikim.

Za gatunki obce uznano takie, które zostały introdukowane przez człowieka na terytorium Polski (np. muflon, jeleń wschodni) oraz takie, które zostały introdukowane przez człowieka do Europy z innej części świata, a następnie przywędrowały do Polski z sąsiednich krajów (np. jenot, piżmak)[2]. Znakiem (†) oznaczono gatunki całkowicie wymarłe lub wymarłe na obszarze Polski i dotychczas nie reintrodukowane.

Rząd: Erinaceomorpha – wcześniej owadożerne (Insectivora)
Rodzina Rodzaj Gatunek Uwagi Grafika
jeżowate (Erinaceidae) Erinaceus jeż wschodni (Erinaceus roumanicus) objęty ochroną ścisłą
Erinaceus roumanicus.jpg
jeż zachodni (Erinaceus europaeus) objęty ochroną ścisłą
Hedgehog.JPG
Rząd: Soricomorpha – wcześniej owadożerne (Insectivora)
Rodzina Rodzaj Gatunek Uwagi Grafika
kretowate (Talpidae) Talpa kret europejski (Talpa europaea) objęty ochroną częściową
Talpa europaea MHNT.jpg
ryjówkowate (Soricidae) Crocidura zębiełek białawy (Crocidura leucodon) objęty ochroną ścisłą
Crocidura leucodon.JPG
zębiełek karliczek (Crocidura suaveolens) objęty ochroną ścisłą
Gartenspitzmaus.jpg
Neomys rzęsorek mniejszy (Neomys anomalus) objęty ochroną ścisłą
Neomys anomalus.jpg
rzęsorek rzeczek (Neomys fodiens) objęty ochroną ścisłą
Neomys fodiens TF 090829.jpg
Sorex ryjówka aksamitna (Sorex araneus) objęta ochroną ścisłą
Sorex araneus2.JPG
ryjówka górska (Sorex alpinus) objęta ochroną ścisłą
Sorex alpinus.jpg
ryjówka malutka (Sorex minutus) objęta ochroną ścisłą
Sorex minutus.jpg
ryjówka średnia (Sorex caecutiens) objęta ochroną ścisłą
Rząd: nietoperze (Chiroptera)
Rodzina Rodzaj Gatunek Uwagi Grafika
podkowcowate (Rhinolophidae) Rhinolophus podkowiec mały (Rhinolophus hipposideros) objęty ochroną ścisłą
Kleine Hufeisennase.jpg
podkowiec duży (Rhinolophus ferrumequinum) objęty ochroną ścisłą
Grand Rhinolophe.jpg
mroczkowate (Vespertilionidae) Barbastella mopek (Barbastella barbastellus) objęty ochroną ścisłą
Barbastelle barbastellus2.JPG
Eptesicus mroczek pozłocisty (Eptesicus nilssonii) objęty ochroną ścisłą
Eptesicus nilssoni.jpg
mroczek późny (Eptesicus serotinus) objęty ochroną ścisłą
Eptesicus serotinus.jpg
Myotis nocek Alkatoe (Myotis alcathoe) objęty ochroną ścisłą
nocek Bechsteina (Myotis bechsteinii) objęty ochroną ścisłą
Vespertilion bechstein.jpg
nocek Brandta (Myotis brandtii) objęty ochroną ścisłą
Myotis brandtii2.JPG
nocek duży (Myotis myotis) objęty ochroną ścisłą
Myotis.jpg
nocek ostrouszny (Myotis oxygnathus) objęty ochroną ścisłą
Lesser Mouse-Eared Bat.jpg
nocek łydkowłosy (Myotis dasycneme) objęty ochroną ścisłą
Myotis dasycneme1.JPG
nocek Natterera (Myotis nattereri) objęty ochroną ścisłą
Chiroptera 02.jpg
nocek orzęsiony (Myotis emarginatus) objęty ochroną ścisłą
Myotis emarginatus.jpg
nocek rudy (Myotis daubentonii) objęty ochroną ścisłą
Myotis-P1040975.jpg
nocek wąsatek (Myotis mystacinus) objęty ochroną ścisłą
Myotis mystacinus.jpg
Nyctalus borowiaczek (Nyctalus leisleri) objęty ochroną ścisłą
Nyctalus leisleri.jpg
borowiec olbrzymi (Nyctalus lasiopterus) objęty ochroną ścisłą
Nyctalus lasiopterus01.png
borowiec wielki (Nyctalus noctula) objęty ochroną ścisłą
Nyctalus noctula.jpg
Pipistrellus karlik drobny (Pipistrellus pygmaeus) objęty ochroną ścisłą
Pipistrellus pygmaeus01.jpg
karlik malutki (Pipistrellus pipistrellus) objęty ochroną ścisłą
Pipistrellus pipistrellus lateral.jpg
karlik większy (Pipistrellus nathusii) objęty ochroną ścisłą
Pipistrellus nathusii.jpg
karlik średni (Pipistrellus kuhlii) objęty ochroną ścisłą
Pipistrellus kuhlii.jpg
Plecotus gacek brunatny (Plecotus auritus) objęty ochroną ścisłą
Plecotus auritus 01.jpg
gacek szary (Plecotus austriacus) objęty ochroną ścisłą
Plecotus austriacus.jpg
Vespertilio mroczek posrebrzany (Vespertilio murinus) objęty ochroną ścisłą
Vespertilio murinus 2.jpg
Rząd: gryzonie (Rodentia)
Rodzina Rodzaj Gatunek Uwagi Grafika
wiewiórkowate (Sciuridae) Marmota świstak (Marmota marmota latirostris) objęty ochroną ścisłą
Marmota marmota 05.jpg
Sciurus wiewiórka pospolita (Sciurus vulgaris) objęta ochroną ścisłą
Squirrel by mareckr.jpg
Spermophilus suseł moręgowany (Spermophilus citellus) objęty ochroną ścisłą
Europäischer Ziesel in Hockstellung.jpg
suseł perełkowany (Spermophilus suslicus) objęty ochroną ścisłą
Spermophilus suslicus-small.JPG
skoczkowate (Dipodidae) Sicista smużka leśna (Sicista betulina) objęta ochroną ścisłą
Sicista betulina 03.JPG
smużka stepowa (Sicista subtilis) objęta ochroną ścisłą
Sicista subtilis trizona.jpg
bobrowate (Castoridae) Castor bóbr europejski (Castor fiber) objęty ochroną częściową
Beaver pho34.jpg
bóbr kanadyjski (Castor canadensis)† gatunek obcy introdukowany ok. 1928, na obszarze Polski wyginął po roku 1970.
Biber 2 db.jpg
chomikowate (Cricetidae) Cricetus chomik europejski (Cricetus cricetus) objęty ochroną ścisłą
Grand-Hamster-Burner.jpg
kolczakowate (Echimyidae) Myocastor nutria (Myocastor coypus) gatunek obcy, w Polsce od ok. 1960
Myocastor coypus - ragondin.jpg
nornikowate
(Microtidae lub Arvicolinae)
Arvicola karczownik
(Arvicola amphibius, poprzednio Arvicola terrestris)
objęty ochroną częściową
Water.vole.arp.jpg
karczownik mniejszy
(Arvicola scherman)
gatunek wydzielony niedawno z Arvicola terrestris, nie objęty jeszcze ochroną
Myodes nornica ruda (Myodes glareolus)
Rötelmaus I.jpg
Chionomys nornik śnieżny (Chionomys nivalis mirhanreini) objęty ochroną ścisłą
Microtus nivalis.jpg
Microtus nornik bury (Microtus agrestis)
Microtus agrestis2.JPG
nornik północny (Microtus oeconomus)
Microtus oeconomus02.jpg
nornik zwyczajny (Microtus arvalis)
Feldmaus Microtus arvalis.jpg
darniówka pospolita (Microtus subterraneus)
Black vole 2026.JPG
darniówka tatrzańska (Microtus tatricus) objęta ochroną ścisłą
Microtus tatricus.JPG
Ondatra piżmak (Ondatra zibethicus) gatunek obcy, w Polsce od 1905, gatunek łowny
Ondatra zibethicus FWS.jpg
popielicowate (Gliridae) Dryomys koszatka (Dryomys nitedula) objęta ochroną ścisłą
Dryomys nitedula.jpg
Eliomys żołędnica (Eliomys quercinus) objęta ochroną ścisłą
Eliomys quercinus02.jpg
Glis popielica (Glis glis) objęta ochroną ścisłą
Siebenschlaefer glis glis.jpg
Muscardinus orzesznica (Muscardinus avellanarius) objęta ochroną ścisłą
Haselmaus.JPG
myszowate (Muridae) Apodemus mysz polna (Apodemus agrarius)
D3 Apodemus Agrarius.jpg
mysz leśna (Apodemus flavicolis)
Apodemus.flavicollis.jpg
mysz zielna (Apodemus uralensis) objęta ochroną częściową
Apodemus uralensis 2.jpg
mysz zaroślowa (Apodemus sylvaticus) objęta ochroną częściową
Apodemus sylvaticus.JPG
Micromys badylarka (Micromys minutus) objęta ochroną częściową
Micromys minutus.jpg
Mus mysz domowa (Mus musculus)
House mouse.jpg
Rattus szczur śniady (Rattus rattus)
Rattus rattus03.jpg
szczur wędrowny (Rattus norvegicus)
London Scruffy Rat.jpg
Rząd: zajęczaki (Lagomorpha)
Rodzina Rodzaj Gatunek Uwagi Grafika
zającowate (Leporidae) Oryctolagus królik europejski (Oryctolagus cuniculus) gatunek łowny
Katoenstaartkonijn 3.jpg
Lepus zając bielak (Lepus timidus) objęty ochroną ścisłą
Arctic Hare.jpg
zając szarak (Lepus europaeus) gatunek łowny
Feldhase Schiermonnikoog.JPG
Rząd: walenie (Cetacea)
Rodzina Rodzaj Gatunek Uwagi Grafika
wale dziobogłowe (Ziphiidae) Mesoplodon wal dwuzębny (Mesoplodon bidens) objęty ochroną ścisłą
Faroe stamp 197 Mesoplodon bidens.jpg
Hyperoodon wal butelkonosy (Hyperoodon ampullatus) objęty ochroną ścisłą
Faroe stamp 200 Hyperoodon ampullatus.jpg
delfinowate (Delphinidae) Delphinus delfin zwyczajny (Delphinus delphin) objęty ochroną ścisłą
Delphinus delphis with calf.jpg
Lagenorhynchus delfin białonosy (Lagenorhynchus albirostris) objęty ochroną ścisłą
White beaked dolphin.jpg
Tursiops butlonos (Tursiops truncatus) objęty ochroną ścisłą
Bottlenose Dolphin KSC04pd0178.jpg
morświnowate (Phocoenidae) Phocoena morświn (Phocoena phocoena) objęty ochroną ścisłą
Marsvin (Phocoena phocoena) light.jpg
narwalowate (Monodontidae) Delphinapterus białucha (Delphinapterus leucas) objęta ochroną ścisłą
Beluga, Weißwal (Delphinapterus leucas).jpg
fałdowce (Balaenopteridae) Megaptera długopłetwiec (Megaptera novaeangliae) objęty ochroną ścisłą
Sanc0602.jpg
Balaenoptera finwal (Balaenoptera physalus) objęty ochroną ścisłą
LMazzuca Fin Whale.jpg
sejwal (Balaenoptera borealis) objęty ochroną ścisłą
Balaenoptera borealis 3.jpg
wieloryby gładkoskóre (Balaenidae) Eubalaena wal biskajski (Eubalaena glacialis) objęty ochroną ścisłą, w polskiej części wód Morza Bałtyckiego był ostatnio obserwowany w średniowieczu
Eubalaena glacialis with calf.jpg
Rząd: drapieżne (Carnivora)
Rodzina Rodzaj Gatunek lub podgatunek Uwagi Grafika
psowate (Canidae) Canis wilk (Canis lupus) objęty ochroną ścisłą
Canis lupus portrait.jpg
Nyctereutes jenot (Nyctereutes procyonoides) gatunek obcy, w Polsce od 1955, gatunek łowny
Tanuki01 960.jpg
Vulpes lis rudy (Vulpes vulpes) gatunek łowny
Vulpes vulpes pup sitting on stone.jpg
niedźwiedziowate (Ursidae) Ursus niedźwiedź brunatny (Ursus arctos) objęty ochroną ścisłą
Brown Bear us fish.jpg
łasicowate (Mustelidae) Lutra wydra europejska (Lutra lutra) objęta ochroną częściową
Fischotter, Lutra Lutra.JPG
Martes kuna domowa (Martes foina) gatunek łowny
Beech Marten.jpg
kuna leśna (Martes martes) gatunek łowny
Martes martes crop.jpg
soból (Martes zibellina)† zobacz przypis[1]
Sable.gif
Meles borsuk (Meles meles) gatunek łowny
Meles.meles.jpg
Mustela łasica (Mustela nivalis) objęta ochroną ścisłą
Mustela nivalis -British Wildlife Centre-4.jpg
gronostaj (Mustela erminea) objęty ochroną ścisłą
Suffolk-stoats.jpg
norka europejska (Mustela lutreola)† objęta ochroną ścisłą, prawdopodobnie zanikła na obszarze Polski, ostatnio była stwierdzana w latach 30. XX w.
Mink1.jpg
norka amerykańska (Mustela vison) gatunek obcy, w Polsce od ok. 1960, gatunek łowny
AmericanMink.jpg
tchórz zwyczajny (Mustela putorius) gatunek łowny
Ilder.jpg
tchórz stepowy (Mustela eversmanni) objęty ochroną ścisłą
Mustela eversmanni stamp.png
szopowate (Procyonidae) Procyon szop pracz (Procyon lotor) gatunek obcy, w Polsce od 1927, gatunek łowny
Procyon lotor 1.jpg
kotowate (Felidae) Lynx ryś (Lynx lynx) objęty ochroną ścisłą
Lynx lynx2.jpg
Felis żbik europejski (Felis silvestris silvestris) objęty ochroną ścisłą
Wildkatze 002.jpg
fokowate (Phocidae) Halichoerus foka szara (Halichoerus grypus) objęta ochroną ścisłą
Young seal at beach in the faroe islands (close-up).JPG
Pusa foka obrączkowana (Pusa hispida) objęta ochroną ścisłą
Noaa-seal5.jpg
Phoca foka pospolita (Phoca vitulina) objęta ochroną ścisłą
Seehund2cele4.jpg
Rząd: nieparzystokopytne (Perissodactyla)
Rodzina Rodzaj Gatunek lub podgatunek Uwagi Grafika
koniowate (Equidae) Equus tarpan (Equus ferus)† wymarł całkowicie w początkach XIX w.
Two Tarpans.jpg
Rząd: parzystokopytne (Artiodactyla)
Rodzina Rodzaj Gatunek lub podgatunek Uwagi Grafika
krętorogie (Bovidae) Bison żubr (Bison bonasus) objęty ochroną ścisłą
Wisent.jpg
Bos tur (Bos primigenius)† wymarł całkowicie w 1627
Ur-painting.jpg
Ovis muflon (Ovis musimon) gatunek obcy, w Polsce od 1899, gatunek łowny
Muffelwild12.4.2008 007.jpg
Rupicapra kozica (Rupicapra rupicapra tatrica) objęta ochroną ścisłą
Rupicapra rupicapra - Jahňaci štít.jpg
świniowate (Suidae) Sus dzik europejski (Sus scrofa) gatunek łowny
WildZwijn cropped.jpg
jeleniowate (Cervidae) Alces łoś (Alces alces) gatunek łowny
Wading moose.jpg
Capreolus sarna (Capreolus capreolus) gatunek łowny
Capreolus capreolus 2 Jojo.jpg
sarna azjatycka (Capreolus pygargus)† gatunek obcy, introdukowany ok. 1900, wyginęła na obszarze Polski
Paozikun530.jpg
Cervus jeleń szlachetny (Cervus elaphus) gatunek łowny
Silz cerf21.jpg
jeleń wschodni (Cervus nippon) gatunek obcy, introdukowany w 1905, gatunek łowny
Cervus nippon dybowski Solo.jpg
wapiti (Cervus canadensis)† gatunek obcy, wyginął na obszarze Polski
Cervus canadensis2006.jpg
Dama daniel (Dama dama) gatunek obcy, w Polsce od w XVII w., gatunek łowny
Dama dama 003.jpg

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 W literaturze brak jest jakichkolwiek naukowych danych o występowaniu sobola w czasach historycznych w obecnych granicach Polski. Jednak Czerwona Lista Gatunków Zagrożonych IUCN podaje, że gatunek ten "wymarł w Polsce", jak również, że pierwotny jego zasięg rozciągał się "od północnej Skandynawii do zachodniej Polski". Zobacz: Mustelid Specialist Group 1996: Martes zibellina (ang.). 2007 IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 10 sierpnia 2008]. Wg encyklopedii PWN wyginął na terenie Polski w XVII w.
  2. Zobacz: Strona internetowa Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie: Gatunki obce stwierdzone w Polsce. [dostęp 11 sierpnia 2008].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Baraniak E., Kubasik W., Pałka K. 1998. Smużka stepowa Sicista subtilis (Pallas, 1773) (Rodentia: Zapodidae) – nowy gatunek ssaka w faunie Polski. Przegląd Zoologiczny 42 (2): 241-243.
  2. Bogdanowicz W., Ruprecht A. L. 1987 Przypadki stwierdzeń szopa pracza Procoyon lotor (Linnaeus, 1758) w Polsce. Przegląd Zoologiczny 31 (3): 375-383
  3. Carleton M., Musser G., Pavlinov I. 2003. Myodes Pallas, 1811, is the valid name for the genus of red-backed voles. W: A. O. Averianov, N. I. Abramson (red.) Systematics, Phylogeny and Paleontology of Small Mammals. An International Conference Devoted to the 90th Anniversary of Prof. I. M. Gromov. Proceedings of the Zoological Institute, Saint Petersburg: 96-98.
  4. Instytut Ochrony Przyrody PAN 2007. Gatunki obce w Polsce. Lista gatunków [dostęp 1 października 2007].
  5. Mitchell-Jones A. J., Amori G., Bogdanowicz W., Kryštufek B., Reinjders P. J. H., Spitzenberger F., Stubbe M., Thissen J. B. M., Vohralik V., Zima J. 1999. The Atlas of European Mammals. Academic Press, London.
  6. Niermann I., Biedermann M., Bogdanowicz W., Brinkmann R., Le Bris Y., Ciechanowski M., Dietz C., Dietz I., Estók P., Helversen O. v., Le Houédec A., Paksuz S., Petrov B. P., Özkan B., Piksa K., Rachwald A., Roué S. Y., Sachanowicz K., Schorcht W., Tereba A., Mayer F. 2007. Biogeography of the recently described Myotis alcathoe von Helversen and Heller, 2001. Acta Chiropterologica 9: 361-378.
  7. Pucek Z. 1984 (red.). Klucz do oznaczania ssaków Polski. PWN, Warszawa.
  8. Sachanowicz, K., Ciechanowski M., Piksa K. 2006. Distribution patterns, species richness and status of bats in Poland. Vespertilio 9-10: 151-173. (format pdf) (en)
  9. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.): Erinaceus roumanicus w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) (ang.). Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 1 grudnia 2007].
  10. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie ustalenia listy gatunków zwierząt łownych (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 433)