Stadion SOSiR w Słubicach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Stadion SOSiR w Słubicach
Stadion słubice 2.JPG
Arkady w stylu Reformstil na koronie stadionu SOSiR
Stadion Słubickiego Ośrodka Sportu i Rekreacji Sp. z o.o. w Słubicach
Przydomek: Stadion Polonii
Państwo  Polska
Adres ul. Sportowa 1
69-100 Słubice
Lata budowy 1914-1927 (Cesarstwo Niemieckie; od 1918 Republika Weimarska)
Data otwarcia 27 maja 1927
Właściciel Gmina Słubice (SOSiR Sp. z o.o.)
Klub MKS Polonia Słubice
LKS Lubusz Słubice
Inauguracja 27 maja 1927
Pojemność 7 tys. (4 tys. siedzących)
Rekordowa frekwencja 5000
Wymiary boiska 105 m x 60 m[1]
Oświetlenie 3 maszty oświetleniowe (treningowe)
Nawierzchnia trawiasta
Dodatkowe wyposażenie bieżnia tartanowa
4 boiska treningowe
Położenie na mapie Słubic
Mapa lokalizacyjna Słubic
Stadion SOSiR w Słubicach
Stadion SOSiR w Słubicach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stadion SOSiR w Słubicach
Stadion SOSiR w Słubicach
Ziemia 52°20′41″N 14°35′24″E/52,344722 14,590000Na mapach: 52°20′41″N 14°35′24″E/52,344722 14,590000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Słubicach
POL Słubice COA.svg

Stadion Słubickiego Ośrodka Sportu i Rekreacji Sp. z o.o. w Słubicach (do 1945 r. jako Stadion Wschodniomarchijski, niem. Ostmarkstadion, potem m.in. od 1978 do marca 2012 - Stadion Ośrodka Sportu i Rekreacji; potocznie, choć historycznie nieprawidłowo - Stadion Olimpijski[2]) – kompleks sportowy w Słubicach budowany w latach 1914-1927, a następnie parokrotnie odnawiany. Podlega nadzorowi Lubuskiego Konserwatora Zabytków, a jego walory historyczne wymienione są w wielu dokumentach samorządowych (m.in. w Strategii Rozwoju Gminy na lata 2007-2013 oraz w Lokalnym Programie Rewitalizacji na lata 2010-2013).

Znajduje się na 16-hektarowym terenie należącym do Słubickiego Ośrodka Sportu i Rekreacji. Jest to obecnie jeden z najstarszych stadionów w Europie Środkowej. Jeszcze do wiosny 2013 terenie stadionu wznosił się były pomnik przyrody dąb szypułkowy o obwodzie 350 cm i wysokości 15 m, rosnący tu jeszcze przed samą budową stadionu (tzw. "dąb Victora von Podbielskiego")[3]. Ze stadionu korzystają zawodnicy Miejskiego Klubu Sportowego Polonia Słubice oraz klubu lekkoatletycznego LKS Lubusz Słubice, m.in. medalista mistrzostw świata i halowy mistrz Europy Paweł Czapiewski.

Podległość organizacyjna stadionu[edytuj | edytuj kod]

  • 1927-1945: miasto Frankfurt nad Odrą
  • Powiatowy Ośrodek Sportu, Turystyki i Wypoczynku w Słubicach (POSTiW)
  • Lubuski Ośrodek Sportu, Turystyki i Wypoczynku (LOSTiW)
  • 1974-1975: Lubuskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Turystycznej "Lubtour" w Zielonej Górze
  • 1975-1977: Gorzowskie Przedsiębiorstwo Turystyczne "Warta Tourist"
  • 1978-2012: Ośrodek Sportu i Rekreacji w Słubicach (OSiR)
  • od marca 2012: Słubicki Ośrodek Sportu i Rekreacji Sp. z o.o. w Słubicach (SOSiR)

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budowa Stadionu Wschodniomarchijskiego (Ostmarkstadion) na terenie prawobrzeżnej dzielnicy Frankfurtu - Dammvorstadt, czyli późniejszych Słubic, została przeprowadzona w latach 1914-1927. Wcześniej w tym miejscu znajdowała się żwirownia. Projektant kompleksu Otto Morgenschweis ściśle wzorował się na planie Stadionu Niemieckiego (Deutsches Stadion) w Berlinie, działającego w latach 1913-1934, a także budynku arkadowego nieistniejącego już amfiteatru w Akwizgranie.

W dniach 14-22 czerwca 1924 na pobliskich polach, obecnie boiskach bocznych, odbyły się Targi Rzemieślniczo-Rolnicze Marchii Wschodniej (Ostmarkschau für Gewerbe und Landwirtschaft, OGELA), w których uczestniczyło 100 tys. ludzi. W 1927 r. do Stadionu Wschodniomarchijskiego przedłużono linię tramwajową "2"[4].

Inauguracja całego kompleksu sportowego miała miejsce 27 maja 1927. W dniach 4-7 lipca 1930: na Stadionie Wschodniomarchijskim odbyły się 24. Brandenburskie Zawody Gimnastyczne (24. Brandenburgisches Kreisturnfest), podczas których padł prawdopodobnie historyczny rekord frekwencji.

22 kwietnia 1932 na specjalnym podeście rozłożonym na płycie głównej stadionu przemawiał Adolf Hitler - krótko po przegranych wyborach prezydenckich, jednak jeszcze przed objęciem władzy kanclerskiej.

W czerwcu 1933 na stadionie odbył się wiec oddziałów szturmowych lokalnej NSDAP - Sturmabteilung (SA).

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

W maju 1945 Stadion Wschodniomarchijski jak i prawobrzeżna część Frankfurtu nad Odrą Dammvorstadt, w której ulokowany był stadion, przeszły w granice Polski jako samodzielne miasto Słubice.

W 1995 po raz pierwszy w historii na obiekcie odbyły się mecze centralnego Pucharu Polski, w których udział wzięła Polonia Słubice. Klub na inaugurację rozgrywek wygrał walkowerem mecz z Lechią Zielona Góra, goście nie dojechali na mecz a stadion zgromadził prawdopodobnie rekordową frekwencję okresu powojennego, tj. ok. 5000 widzów. W 1996 r. stadion OSiR po raz pierwszy w historii zagościł w trzecim poziomie rozgrywek piłki nożnej w Polsce (obecnie II liga) dzięki awansowi wywalczonemu przez Polonię Słubice.

W 2003 stadion OSiR w słubicach przeszedł gruntowny remont. 18 września 2006 r. na stadionie odbyły się III Wojewódzkie Młodzieżowe Zawody Sportowo-Pożarnicze wg CTIF. W zawodach brało udział 21 drużyn chłopców i 20 drużyn dziewcząt, łącznie 41 drużyn MDP. 26 maja 2007 ze stadionu OSiR w Słubicach wystartował "Kwietny Bieg" dookoła Polski dla uczczenia I wizyty Papieża Jana Pawła II w Polsce. 10 czerwca 2007: na stadionie OSiR w Słubicach odbył się festyn rowerowy zorganizowany w ramach projektu "Górzyca – Kłopot. Transgraniczny szlak rowerowy Odra – Nysa"[5].

W dniach 29-30 września 2007 na stadionie OSiR w Słubicach odbył się Mały Memoriał Janusza Kusocińskiego[6]. 16 października 2008 r. na stadionie OSiR został rozegrany mecz towarzyski Polska U-16-Dania U-16, który wygrała reprezentacja Polski 3:1[7].

W 2009 odbył się remont jednego z boisk treningowych, które zostało wyposażone w sztuczną murawę, oświetlenie 4-masztowe oraz trybunę na 336 widzów[8].

Wiosną 2011 wskutek oficjalnego nakazu rozbiórki od inspektora budowlanego Ośrodek Sportu i Rekreacji wyburzył zabytkową kładkę prowadzącą z boisk bocznych na płytę główną stadionu. Jak się potem okazało, kładka była zaniedbana przez zarządcę a ostatnią bieżącą konserwację przeprowadzono ok. 1986 r. [9].

30 czerwca 2011 Rada Miejska w Słubicach podjęła uchwałę o komercjalizacji zakładu budżetowego Ośrodek Sportu i Rekreacji w Słubicach w Słubicki Ośrodek Sportu i Rekreacji Sp. z o.o. W grudniu 2011 r. w miejscu wyburzonej historycznej kładki stadionowej OSiR zawiesił tablicę pamiątkową o treści: "Historyczny wiadukt przy ul. Sportowej w Słubicach. Powstał w celu połączenia głównego kompleksu Stadionu Wschodniomarchijskiego z tzw. polami OGELA. Uroczyste otwarcie nastąpiło w czerwcu 1922" (data błędna, w rzeczywistości kładka powstała w roku 1924, a stadion uroczyście odsłonięto w maju 1927).

W marcu 2012 zakład budżetowy Gminy Słubice - Ośrodek Sportu i Rekreacji (OSiR) w Słubicach został przekształcony w Słubicki Ośrodek Sportu i Rekreacji Sp. z o.o. (SOSiR), dzięki czemu zyskał osobowość prawność i samodzielność budżetową. 27 czerwca 2013 doszło do połączenia SOSiR ze Słubickim Centrum Wspierania Inwestycji Sp. z o.o. (SCWI).

Pamięć i ochrona prawna[edytuj | edytuj kod]

Od kwietnia do czerwca 2012 na Europejskim Uniwersytecie Viadrina we Frankfurcie nad Odrą przy wsparciu Deutsches Kulturforum östliches Europa e.V. z siedzibą w Poczdamie odbyło się seminarium naukowe na temat historii stadionu w Słubicach (Dorothee Ahlers, Jacob Venuß, Eckard Reiß, Roland Semik).

W czerwcu 2012 przy wejściu bocznym na stadion od strony Hotelu Sportowego zawisła dwujęzyczna tablica informacyjna na temat historii obiektu. Tablicę w ramach ścieżki edukacyjnej po historycznych miejscach Słubic zredagowali Roland Semik, Katarzyna Malczewska oraz Eckard Reiß, a jej fundatorem została gmina Słubice.

W marcu 2013 miłośnicy lokalnej historii Adrian Mermer i Roland Semik wystąpili do konserwatora zabytków o wpisanie stadionu SOSiR w Słubicach do rejestru zabytków województwa lubuskiego. Poparcia inicjatywie udzieliły m.in. Fundacja na rzecz Ochrony Europejskiego Dziedzictwa Kulturowego - Dobro Kultury w Słubicach, Katedra Ochrony Europejskiego Dziedzictwa Kulturowego na Europejskim Uniwersytecie Viadrina, Towarzystwo Historyczne we Frankfurcie nad Odrą, czy Koło Regionalistów w Rzepinie.

Zaproponowane postępowanie zostało wszczęte 25 czerwca 2013 z urzędu przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Zielonej Górze, a 9 lipca 2013 odbyła się wizja lokalna z udziałem wszystkich zainteresowanych. W październiku 2013 specjalistyczną opinię w postępowaniu sporządził prof. UKSW dr hab. Jakub Lewicki, który zalecił szeroką ochronę prawną całego kompleksu stadionowego, gdyż całe założenie przestrzenne według projektu Otto Morgenschweisa stanowi autonomiczną jedność o ponadlokalnych wartościach zabytkowych (historycznych, naukowych i architektonicznych)[10].

Wnioski opinii prof. Lewickiego podzielili inni specjaliści tematu, m.in. prof. Agnieszka Zabłocka-Kos z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego, Stowarzyszenie Lubuski Krajobraz Kulturowy, czy Fundacja "Dla Dziedzictwa" w Opolu. Podczas debaty publicznej 11 grudnia 2013 Lubuska Konserwator Zabytków dr Barbara Bielinis-Kopeć zdementowała obawy lokalnego środowiska sportowego, jakoby wpis do rejestru mógłby zablokować rozwój ośrodka sportu, czy wykluczał przeprowadzenie nowych inwestycji sportowych na terenie ośrodka.

Inne obiekty[edytuj | edytuj kod]

Oprócz stadionu słubicki SOSiR Sp. z.o. posiada inne zaplecze, tj.:[11]

  • hotel "Sportowy" (132 miejsca noclegowe),
  • całoroczny camping (32 miejsca),
  • kompleks gastronomiczny (124 miejsca),
  • zespół otwartych basenów,
  • 4 treningowe boiska piłkarskie,
  • 2 korty tenisowe z mineralną nawierzchnią,
  • sala gimnastyczna z siłownią i sauną,
  • zespół odnowy biologicznej oraz strzelnica sportowo-kulowa,
  • hala sportowa przy ul. Piłsudskiego.

Mecze reprezentacji Polski[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj spotkania Data spotkania Rywal Polski Frekwencja Wynik meczu Strzelcy bramek dla Polski
MT U-16[7] 16 października 2008 Dania Dania 1,5 tys. 3:1 (2:0) Mateusz Lewandowski, Arkadiusz Serafin, Mateusz Krawiec
MT U-15[12] 13 maja 2010 Niemcy Niemcy 1,0 tys. 3:2 (1:0) Mariusz Stępiński, Adrian Cierpiela, Karol Żwir
MT U-15 kobiet[13] 22 czerwca 2011 Niemcy Niemcy 0,1 tys. 1:4 (0:2) Dżesika Jaszek

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. MKS Polonia Słubice - Stadion
  2. Lokalnym mitem jest odbycie tu kilku konkurencji w ramach Igrzysk Olimpijskich w Berlinie w 1936, jednak nie odpowiada to prawdzie i nie ma na to żadnych obiektywnych dowodów.
  3. Strategia Rozwoju Gminy Słubice na lata 2007-2013
  4. home.arcor.de: Frankfurt-Dammvorstadt (Słubice) (niem.).
  5. PowiatSlubicki.pl – Aktualności Powiat Słubicki
  6. Uznawany za Mistrzostwa Polski młodzików w lekkiej atletyce.
  7. 7,0 7,1 Slubice24.pl: Pewne zwycięstwo reprezentacji Polski nad Danią (pol.). [dostęp 20.08.2011].
  8. Slubice24.pl: Powstało nowe boisko sportowe (pol.).
  9. SŁUBICE: Broni kładki. To słubicki zabytek! - 29 kwietnia 2011
  10. Prof. Jakub Lewicki o wyjątkowych wartościach stadionu w Słubicach (07.11.2013)
  11. SOSiR w Słubicach - informacje o bazie sportowej i zapleczu
  12. 90minut.pl: U-15: Polska 3-2 Niemcy (pol.). [dostęp 20.08.2011].
  13. Slubice24.pl: Fotorelacja ze spotkania Polska-Niemcy (pol.). [dostęp 20.08.2011].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Walter Hausdorf, Siegrid Noack: Słubice – Ulice, drogi i place a ich rozwój historyczny, we: Frankfurter Jahrbuch 2005, ISBN 3-933416-61-2.
  • Monika Kilian, Ulrich Knefelkamp (red.): Frankfurt Oder Slubice. Sieben Spaziergänge durch die Stadtgescichte, Berlin 2003.
  • Jörg Kotterba, Frank Mangelsdorf (wyd.): Einst und jetzt. Frankfurt (Oder) / Slubice, Culturcon Medien, 2010.
  • Sebastian Preiss/ Uta Hengelhaupt/ Sylwia Groblica/ Almut Wille/ Dominik Oramus: Słubice. Historia - topografia - rozwój, Słubice 2003.
  • Maria Rutowska (red.): Słubice 1945-1995, Słubice 1996.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]