Stal niestopowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Stal niestopowa (dawniej: stal węglowa) - obejmuje wszystkie gatunki stali, w których zawartość określonych pierwiastków jest mniejsza od pewnych wartości granicznych. Graniczne stężenia masowe pierwiastków wyrażone są w procentach i zgodnie z obowiązującą normą PN-EN 10020:2003[1] są następujące [2][3]:

Pierwiastek chemiczny Stężenie masowe, %
Aluminium < 0,3
Bor < 0,0008
Bizmut < 0,1
Chrom < 0,3
Inne (oprócz C, P, S, N) < 0,05
Kobalt < 0,3
Krzem < 0,6
Mangan < 1,65
Miedź < 0,4
Pierwiastek chemiczny Stężenie masowe, %
Molibden < 0,08
Nikiel < 0,3
Niob < 0,06
Ołów < 0,40
Selen < 0,1
Tellur < 0,1
Tytan < 0,05
Wanad < 0,1
Wolfram < 0,3

Występowanie odmiennych struktur stali, spowodowane jest różną zawartością węgla. Wpływa to na ich własności mechaniczne oraz warunkuje sposób obróbki, dlatego też stal niestopowa stosowana jest powszechnie przy wytwarzaniu konstrukcji oraz części urządzeń mechanicznych, wszędzie tam, gdzie jej charakterystyki są wystarczające do zastosowań.

Podział stali niestopowych[edytuj | edytuj kod]

  • stale niestopowe zwykłej jakości – stosowane bez dodatkowej obróbki
  • stale niestopowe podwyższonej jakości – często poddawane dodatkowej obróbce cieplnej lub chemicznej.

W zależności od zawartości węgla dzielimy je na:

  • stale niskowęglowe - o zawartości węgla do około 0,3%
  • stale średniowęglowe - o zawartości od 0,3 do 0,6%
  • stale wysokowęglowe - o zawartości powyżej 0,6%

W zależności od zawartości zanieczyszczeń P i S dzielimy je na:

  • stale zwykłej jakości - P + S = 0,10%
  • stale wyższej jakości - P + S = 0,07%
  • stale najwyższej jakości - P + S = 0,03%

W zależności od stopnia odtlenienia stale dzielimy na:

  • stale uspokojone - najczęściej wyższej i najwyższej jakości; odmianą tej stali jest stal uspokojona nie starzejąca się
  • stale półuspokojone
  • stale nieuspokojone

W zależności od zastosowania stale dzielimy na:

W zależności od składu chemicznego dzielimy na:

  • stal przeróbczą (nisko-, wysokofosforowa)
  • odlewniczą (np. Pig-P1, Pig-P3, Pig-P6)
  • inne niestopowe[1]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 PN-EN 10020:2003 - Definicja i klasyfikacja gatunków stali. , 8 lipca 2003 (pol.). 
  2. Ćwiczenie 5. . s. 1-2. Zakład Inżynierii Spajania Politechniki Warszawskiej (pol.). 
  3. Leszek A. Dobrzański: Podstawy nauki o materiałach i metaloznawstwo. Materiały inżynierski z podstawami projektowania materiałowego.. WNT, 2002, s. 524-528. ISBN 8320427932. (pol.)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]