Stalker (postać fikcyjna)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Stalker – w języku angielskim słowo stalker oznacza prześladowcę, osobę śledzącą kogoś. W kulturze masowej pojęcie spopularyzowane zostało przez rosyjskich pisarzy fantastyki naukowej Arkadija i Borisa Strugackich w powieści Piknik na skraju drogi. Stalkerzy byli osobami trudniącymi się przemytem z tzw. Strefy niezwykłych przedmiotów. Strefa była miejscem, gdzie wylądowała obca cywilizacja pozostawiając po sobie wiele dziwnych przedmiotów o niespotykanych cechach. Przedmioty te miały bardzo dużą wartość na czarnym rynku.

Stalkerzy posługiwali się swoistym slangiem, niektóre przedmioty wyniesione ze Strefy nazywano: "pustak", "owak", "spinacz", "świerzb". W Strefie czyhało na nich wiele pułapek, które też doczekały się swoich nazw, jak "wyżymaczka", "łysica". Jako hermetyczna grupa działająca na granicy prawa i ukrywająca swoje działania posiadają oni pseudonimy, np:

  • Red "Rudy" Shoehart – główny bohater, były pracownik Międzynarodowego Instytutu Cywilizacji Pozaziemskich.
  • Ścierwnik Barbridge – weteran, nielubiany przez Reda, prowadzi camping dla turystów.
  • Artur – syn Ścierwnika, wyrusza z Redem pod koniec do Strefy, zostaje poparzony przez spalacz, ginie w "wyżymaczce".
  • Okularnik – stalker, który poległ w Strefie wraz z Pudlem.

Wśród stalkerów rozpowszechniła się legenda o "złotej kuli", która miała spełniać wszystkie marzenia. Potomstwo stalkerów rodziło się z licznymi mutacjami (np. posiadająca owłosienie na całym ciele – córka Reda Shoeharta) spowodowanymi przez Strefę – zmieniającą genotyp i fenotyp stalkerów w niezrozumiały sposób.

W książce występują również nowocześni stalkerzy – inżynierowie, kierujący robotami, które wykonywały za nich całą pracę.

Wykorzystanie terminu w kulturze masowej[edytuj | edytuj kod]

Termin stalker funkcjonuje obecnie w kulturze masowej (oprócz swojego głównego znaczenia czyli prześladowcy) na określenie specyficznego rodzaju awanturnika, poszukiwacza i militarysty. W tym znaczeniu występuje w szeregu utworów literackich, muzycznych i innych.

Stalker Tarkowskiego[edytuj | edytuj kod]

Głównym bohaterem swojego ostatniego filmu nakręconego w ZSRR, zatytułowanego Stalker, Andriej Tarkowski uczynił właśnie stalkera, luźno opierając fabułę utworu na pomysłach zaczerpniętych z książki Strugackich.

Powieści z uniwersum Metro 2033[edytuj | edytuj kod]

W powieści Dmitrija Głuchowskiego również pojawiają się stalkerzy. Autor w jednym z wywiadów przyznał, że inspiracją dla jego stalkerów była powieść braci Strugackich. W Metrze 2033 stalkerzy jako jedyni wychodzą na powierzchnię. Przynoszą do metra wszystko co ma jakąś wartość dla pozostałych przy życiu ludzi. Nazwy tej używają także inni autorzy piszący w tym samym uniwersum (w powieści Piter pojawia się nazwa "digger"; w powieści Dziedzictwo przodków autor wyraźnie odróżnia pojęcie "stalker" od "digger" - stalker - osoba wychodząca na powierzchnię; digger - osoba eksplorująca podziemia).

Seria gier komputerowych S.T.A.L.K.E.R.[edytuj | edytuj kod]

W serii gier komputerowych S.T.A.L.K.E.R. ukraińskiego studia GSC Game World obrazującej wydarzenia, które nastąpiły po kilkunastu latach od katastrofy elektrowni jądrowej w Czarnobylu, gracz może wcielić się w stalkera. Większość postaci w Zonie to również stalkerzy zajmujący się poszukiwaniem artefaktów, dziwnych przedmiotów i skarbów, które chętnie kupują przeróżne organizacje.

Określenie "stalker" przejęte z gry używane jest także w powieściach osadzonych w tym uniwersum, m.in. w polskich Ołowiany świt i Drugi Brzeg autorstwa Michała Gołkowskiego, wydawanych w Polsce w serii "Fabryczna Zona" przez wydawnictwo Fabryka Słów.