Stanisław Łubieński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stanisław Łubieński
Stanisław Łubieński
Herb Stanisław Łubieński
Data i miejsce urodzenia 1573
Łubna-Jakusy koło Kalisza
Data i miejsce śmierci 16 kwietnia 1640
Warszawa
biskup płocki
Okres sprawowania 1627 - 1640
Wyznanie katolickie
Kościół łaciński
Nominacja biskupia 1622
Sakra biskupia 1624

Stanisław Łubieński herbu Pomian (ur. 1574 w Łubnej koło Kalisza, zm. 16 kwietnia 1640 w Warszawie) – biskup płocki, podkanclerzy koronny, sekretarz królewski; brat Macieja.

Po ukończeniu Kolegium Jezuickiego w Kaliszu, gdzie kształcił się w sztuce wojennej oraz prawie, studiował w Grazu, Rzymie, Perugii - doktor obojga praw. Od 1591 sekretarz królewski. Opat komendatoryjny w Tyńcu. Historyk, uważany za jednego z najwybitniejszych historyków XVII w. Był związany z królem Zygmuntem III i obozem kontrreformacji. W 1593 towarzyszył królowi w podróży do Szwecji. W 1613 przeprowadził uporządkowanie archiwum na zamku krakowskim, później w ciszy klasztoru tynieckiego, którego administrację powierzył mu król, zbierał materiały historyczne. Od 1614 był regentem kancelarii królewskiej, potem sekretarzem koronnym, a od 1622 biskup łucki, 1626 podkanclerzy koronny., 1627 biskup płocki, złożył pieczęć podkanclerską 1628 i gorliwie pracował nad podniesieniem swej diecezji. W 1624 otrzymuje sakrę biskupią na Wawelu, a w 1627 r. Był autorem kroniki łacińskiej, zawierającej wierny opis rokoszu Zebrzydowskiego. Dbał o rozwój życia zakonnego, będąc aktywnym działaczem politycznym, tolerancyjnym wobec innowierców. Swą wspaniałą bibliotekę przekazał kapitule płockiej. Był człowiekiem o rozległym horyzoncie, gorliwie popierającym oświatę, przyjacielem Sarbiewskiego.

Był elektorem Władysława IV Wazy z województwa płockiego w 1632 roku[1].

Jego dzieło historyczne: „De motu civili in Polonia libri V.” (wyszło w „Opera posthuma, historica..., edita ab executoribus testamenti” (1643), w którem niekiedy stronniczo, lecz zawsze jasno przedstawia osoby działające w rokoszu Zebrzydowskiego.

Najcenniejsze dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Brevis narratio profectionis in Sueciam Sigismundi III..., 1593;
  • De ortu, vita et morte Mathiae de Bużenin Pstrokoński... (1630);
  • Ce motu civili in Polonia libri quatuor, Series. vitea, res gestes episcoporum Plocensium..., Kraków 1642;
  • 'Opera posthuma historica historopolitica variigue discursus epistolae et aliquot orationes... (1643);
  • Droga do Szwecji;
  • Rozruchy domowe.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Suffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych, y W. X. Litewskiego, Zgodnie ná Naiásnieyssego Władisława Zygmunta ... roku 1632 ... Woiewodztwo Krákowskie., s. C.


Poprzednik
Andrzej Lipski
Template-Bishop.svg Biskup łucki
1624-1627
Template-Bishop.svg Następca
Achacy Grochowski
Poprzednik
Hieronim Cielecki
Template-Bishop.svg Biskup płocki
1627 - 1640
Template-Bishop.svg Następca
Karol Ferdynand Waza