Stanisław Dziwisz
| Stanisław Dziwisz | |||
| kardynał prezbiter | |||
|
|||
| Kraj działania | Polska | ||
| Data i miejsce urodzenia | 27 kwietnia 1939 Raba Wyżna |
||
| arcybiskup metropolita krakowski | |||
| Okres sprawowania | od 2005 | ||
| Wyznanie | katolickie | ||
| Kościół | rzymskokatolicki | ||
| Diakonat | 25 marca 1963 | ||
| Prezbiterat | 23 czerwca 1963 | ||
| Nominacja biskupia | 7 lutego 1998 | ||
| Sakra biskupia | 19 marca 1998 | ||
| Kreacja kardynalska | 24 marca 2006 Benedykt XVI |
||
| Kościół tytularny | bazylika Najświętszej Maryi Panny Wszystkich Ludzi | ||
| Odznaczenia | |||
| Sukcesja apostolska | |||||||||||||||||||
| Data konsekracji | 19 marca 1998 | ||||||||||||||||||
| Konsekrator | Jan Paweł II | ||||||||||||||||||
| Współkonsekratorzy | Angelo Sodano Franciszek Macharski |
||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
Stanisław Dziwisz (ur. 27 kwietnia 1939 w Rabie Wyżnej) – polski biskup rzymskokatolicki, doktor teologii, arcybiskup metropolita krakowski od 27 sierpnia 2005, kardynał prezbiter bazyliki Najświętszej Maryi Panny Wszystkich Ludzi od 2006, członek Kongregacja ds. Edukacji Katolickiej i Papieskiej Rady ds. Środków Masowego Przekazu.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Ukończył Wyższe Seminarium Duchowne Archidiecezji Krakowskiej i 23 czerwca 1963 otrzymał święcenia kapłańskie z rąk ówczesnego sufragana krakowskiego biskupa Karola Wojtyły. W latach 1963–1965 wikariusz w Makowie Podhalańskim. Sekretarz kard. Karola Wojtyły. Kontynuował tę funkcję jako osobisty sekretarz Jana Pawła II. W 1996 mianowany protonotariuszem apostolskim de numero. 7 lutego 1998 mianowany biskupem tytularnym San Leone (sakra 19 marca 1998), następnie proprefekt Domu Papieskiego Kurii Rzymskiej, odpowiedzialny za organizację audiencji i spotkań z papieżem (uważany przez watykanistów za jego prawą rękę). 29 września 2003 podniesiony do godności arcybiskupa ad personam.
W Watykanie, a także w całych Włoszech, znany był jako Don Stanislao (jest to o tyle nietypowe, że Włosi, którzy nie mieli przed Janem Pawłem II wiele styczności z Polakami, raczej nie italicyzowali imion obcych, czyli ks. Dziwisz nazwany byłby raczej Don Stanislavo). Często dementował w mediach domniemane wypowiedzi papieża, np. po watykańskiej projekcji Pasji Mela Gibsona, gdy media donosiły, że Jan Paweł II powiedział „tak było” – zdementował to, twierdząc, że papież z nikim nie rozmawiał na ten temat.
Służył papieżowi Janowi Pawłowi II we wszystkich 104 podróżach zagranicznych. Zawsze obecny przy nim towarzyszył mu do samego końca, również w chwili jego śmierci 2 kwietnia 2005 (wg nieoficjalnych informacji trzymał go za rękę do ostatniej chwili). Jest także wykonawcą testamentu Jana Pawła II oraz jednym z najgorętszych zwolenników jego beatyfikacji.
3 czerwca 2005 papież Benedykt XVI mianował go metropolitą krakowskim (następcą kard. Franciszka Macharskiego). 29 czerwca 2005 podczas uroczystości św. Apostołów Piotra i Pawła otrzymał paliusz z rąk Benedykta XVI. 27 sierpnia 2005 podczas ingresu do katedry wawelskiej oficjalnie objął urząd w archidiecezji krakowskiej.
24 marca 2006 podczas konsystorzu otrzymał godność kardynalską (z tytułem prezbitera Santa Maria del Popolo). Ingres do kościoła tytularnego odbył się 1 kwietnia 2006. Od 14 marca 2007 członek Rady Stałej Konferencji Episkopatu Polski. Jest Wielkim Kanclerzem Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
W styczniu 2007 ukazała się jego książka opisująca wspomnienia dotyczące życia i pracy Jana Pawła II pt. Świadectwo. 16 października 2008 miała miejsce premiera filmu na podstawie książki, również pod tytułem Świadectwo.
26 stycznia 2007 dziennik „Głos Wielkopolski” w artykule Milczenie kardynała Dziwisza[1], zarzucił kardynałowi niepowiadamianie Jana Pawła II o skandalach seksualnych w Kościele katolickim. Chodziło o sprawę molestowania seminarzystów przez arcybiskupa poznańskiego Juliusza Paetza i molestowanie członków Legionu Chrystusa przez jego założyciela Marciala Maciela Degollado.
22 lutego 2007 jedna z najpoczytniejszych gazet włoskich „La Stampa” w artykule Księża pedofile-sekret don Stanislao[2], także zarzuciła mu niepowiadamianie Jana Pawła II o skandalach seksualnych w Kościele. Broniący kardynała zarzucili włoskiemu dziennikowi plagiat polskiego artykułu. „Głos Wielkopolski” zaprzeczył, by doszło do plagiatu[3].
13 kwietnia 2010 podjął decyzję o pochowaniu tragicznie zmarłej Pary Prezydenckiej na Wawelu. W pewnych środowiskach wywołało to falę krytyki i protesty[4].
Jest Honorowym Przewodniczącym Rady Patronackiej Krakowskiego Hospicjum dla Dzieci imienia księdza Józefa Tischnera. Od 2009 członek Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa (SKOZK).
[edytuj] Herb biskupi
W herbie biskupim Stanisława Dziwisza widnieją:
- gołębica z wychodzącymi z niej promieniami – w górnej części herbu na niebieskim tle, jest to symbol Ducha Świętego, nawiązuje do roku 1998 (roku Ducha Świętego), w którym kardynał Dziwisz został mianowany biskupem,
- gwiazda zaranna – w lewej części herbu na niebieskim tle, jest to symbol Maryi, znak nadziei,
- krzyż na Giewoncie – w dolnej części herbu, stanowi to odwołanie do Raby Wyżnej, miejsca urodzenia kardynała, skąd widać zarys Tatr z krzyżem na Giewoncie.
Pod herbem znajduje się łaciński napis: „Sursum corda” (W górę serca). Nawiązuje on do słów papieża Jan Paweł II wypowiedzianych w Zakopanem pod Krokwią 6 czerwca 1997: „Ten krzyż mówi całej Polsce: Sursum corda – w górę serca!”.
[edytuj] Odznaczenia
- Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski – 2003[5]
- Medal "Bene merenti" Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie – 1996[6]
- Order Wyzwoliciela San Martina – 1998, Argentyna[6]
- Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi Republiki Włoskiej – 2000, Włochy[7]
- Order Wielkiego Krzyża, Honoru i Dewocji Zakonu Maltańskiego – 2007, Zakon Kawalerów Maltańskich[6]
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi – 2008, Portugalia[8]
- Wielki Krzyż Narodowego Orderu Zasługi – 2010, Kolumbia[9]
[edytuj] Tytuły i wyróżnienia
Przyznano mu tytuł Człowieka Roku Tygodnika Solidarność za rok 2005[10], a także Człowieka Roku 2006 Federacji Regionalnych Związków Gmin i Powiatów RP (wspólnie z prezydentem Lechem Kaczyńskim)[11].
Otrzymał tytuły doctora honoris causa: Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (2001)[12], Akademii Pedagogicznej w Krakowie (2006)[6], hiszpańskiego Universitat Abat Oliba CEU w Barcelonie (2007)[6], Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (2008)[6], Papieskiego Uniwersytetu Katolickiego Argentyny w Buenos Aires (2009)[13] i Stołecznego Uniwersytetu America w Bogocie (2010)[9].
W plebiscycie Wiktory 2008 otrzymał Superwiktora Specjalnego, nagrodę przyznawaną przez Akademię Telewizyjną[14].
22 kwietnia 2009 z rąk Rady Miasta Krakowa otrzymał dyplom Honorowego Obywatela Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa. Został uhonorowany za „swoją duszpasterską troskę, którą otacza krakowian, oraz za opiekę nad spuścizną Jana Pawła II”[15]. Jest również honorowym obywatelem miast: Wadowic (2001)[16], Pelplina (2006)[17], Nowego Targu (2006)[18], Opoczna (2008)[19], Krakowa (2009)[15], Buenos Aires (2009)[20] i Międzyrzeca Podlaskiego (2010)[21].
W 2011 otrzymał Międzyreligijną Nagrodę im. Kardynała Augustyna Bea przyznaną przez zwalczającą wszelkie przejawy antysemityzmu Ligę Przeciw Zniesławianiu[22].
Przypisy
- ↑ Krzysztof M. Kaźmierczak: Milczenie kardynała Dziwisza. wiadomosci24.pl (za „Głos Wielkopolski”), 2007-01-26. [dostęp 2010-08-31].
- ↑ Giacomo Galeazzi: Preti pedofili, il segreto di Stanislao (wł.). lastampa.it (arch.), 2007-02-22. [dostęp 2010-05-08].
- ↑ Krzysztof M. Kaźmierczak: Tajemnica kardynała Dziwisza. glos.com (arch.). [dostęp 2010-08-31].
- ↑ sm/iga/k/PAP: "Nie na Wawel! Powązki!" "Ręce precz od kardynała!". tvn24.pl, 2010-04-14. [dostęp 2010-11-22].
- ↑ M.P. z 2004 r. Nr 6, poz. 110
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Ks. kardynał Stanisław Dziwisz. diecezja.pl. [dostęp 2010-08-07].
- ↑ Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana (wł.). quirinale.it, 2000-03-06.
- ↑ Chancelaria das Ordens Honoríficas Portuguesas (port.). dre.pt. [dostęp 12 września 2010].
- ↑ 9,0 9,1 md / maz: Kard. Dziwisz z wizytą na Kubie. ekai.pl, 2010-02-23. [dostęp 2011-03-01].
- ↑ hp/ dsr/ (PAP): Abp Dziwisz odebrał dyplom "Człowieka Roku 2005" Tygodnika Solidarność. money.pl, 2006-02-25. [dostęp 2010-08-07].
- ↑ Stanisław Dziwisz. wprost.pl. [dostęp 2010-08-07].
- ↑ KAI: Jeszcze o nowym metropolicie krakowskim. wiara.pl, 2005-06-04. [dostęp 2010-08-07].
- ↑ Radio Watykańskie: Kard. Dziwisz doktorem honoris causa w Argentynie. wiara.pl, 2009-11-19. [dostęp 2010-08-31].
- ↑ PAP: Superwiktor, kardynał Stanisław Dziwisz. wp.pl, 2009-04-24. [dostęp 2011-02-16].
- ↑ 15,0 15,1 Kardynał honorowym krakusem. dziennikpolski24.pl, 2009-12-23. [dostęp 2010-05-08].
- ↑ KAI, pi: Abp Dziwisz honorowym obywatelem Wadowic. gazeta.pl, 2005-11-21. [dostęp 2011-02-09].
- ↑ ks.is: Kard. Dziwisz honorowym obywatelem Pelplina. ekai.pl, 2006-06-06. [dostęp 2010-08-07].
- ↑ 21.06.2006 – Nowy Targ, kardynał Dziwisz honorowym nowotarżaninem – uroczystości 660-lecia miasta . foto.podhale.pl. [dostęp 2010-08-31].
- ↑ kw/jl: Nadanie kard. S. Dziwiszowi honorowego obywatelstwa miasta Opoczna. episkopat.pl, 2008-04-17. [dostęp 2010-08-07].
- ↑ KAI: Kard. Dziwisz honorowym obywatelem Buenos Aires. wiara.pl, 2009-11-16. [dostęp 2010-08-31].
- ↑ TVP Lublin: Stanisław Dziwisz honorowym obywatelem Międzyrzeca Podlaskiego. tvp.pl, 2010-08-24. [dostęp 2010-08-31].
- ↑ Kard. Dziwisz odebrał Nagrodę im. Kard. Augustyna Bea. diecezja.pl, 2011-07-27. [dostęp 2011-07-27].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Stanisław Dziwisz na stronie archidiecezji krakowskiej [dostęp 2010-08-31]
- Stanisław Dziwisz w bazie catholic-hierarchy.org [dostęp 2010-08-31]
- Nota biograficzna Stanisława Dziwisza w słowniku biograficznym kardynałów Salvadora Mirandy [dostęp 2011-05-24]
| Poprzednik Franciszek Macharski |
Arcybiskup metropolita krakowski od 2005 |
Następca – |
|
||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||
- Biskupi krakowscy
- Polscy kardynałowie
- Polscy biskupi katoliccy pracujący poza granicami Polski
- Jan Paweł II
- Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej
- Odznaczeni Orderem Zasługi (Portugalia)
- Odznaczeni Orderem Wyzwoliciela San Martina
- Doktorzy honoris causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
- Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego
- Honorowi obywatele Opoczna
- Urodzeni w 1939
- Honorowi Obywatele Miasta Krakowa