Stanisław Dziwisz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Stanisław Dziwisz
Kardynał prezbiter
Stanisław Dziwisz
Herb Stanisław Dziwisz Sursum corda
W górę serca
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 27 kwietnia 1939
Raba Wyżna
Arcybiskup metropolita krakowski
Okres sprawowania od 2005
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Diakonat 25 marca 1963
Prezbiterat 23 czerwca 1963
Nominacja biskupia 7 lutego 1998
Sakra biskupia 19 marca 1998
Kreacja kardynalska 24 marca 2006
Benedykt XVI
Kościół tytularny bazylika Najświętszej Maryi Panny Wszystkich Ludzi
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Odznaka Honorowa za Zasługi dla Województwa Kujawsko-Pomorskiego Wielki Krzyż Honoru i Dewocji Zakonu Kawalerów Maltańskich Order Wyzwoliciela San Martina (Argentyna) Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Wielka Złota Odznaka Honorowa na Wstędze Krzyż Wielki Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Zasługi (Portugalia) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Stanisław Dziwisz w Wikicytatach
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 19 marca 1998
Miejscowość Watykan
Miejsce bazylika św. Piotra
Konsekrator Jan Paweł II
Współkonsekratorzy Angelo Sodano
Franciszek Macharski
Stanisław Dziwisz podczas procesji zaśnięcia NMP w Kalwarii Zebrzydowskiej (2007)
Kardynał Dziwisz w Kalwarii Zebrzydowskiej w Wielkim Tygodniu (2010)

Stanisław Dziwisz (ur. 27 kwietnia 1939 w Rabie Wyżnej) – polski biskup rzymskokatolicki, doktor teologii, sekretarz i kapelan arcybiskupa metropolity krakowskiego Karola Wojtyły w latach 1966–1978, osobisty sekretarz papieża Jana Pawła II w latach 1978–2005, arcybiskup metropolita krakowski od 2005, kardynał prezbiter od 2006.

Spis treści

Życiorys [edytuj]

Wykształcenie [edytuj]

Urodził się 27 kwietnia 1939 w Rabie Wyżnej. W 1957 ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Seweryna Goszczyńskiego w Nowym Targu[1].

W latach 1957–1963 studiował w Wyższym Seminarium Duchownym Archidiecezji Krakowskiej[1]. Święcenia diakonatu otrzymał 25 marca 1963 przez posługę Karola Wojtyły, biskupa pomocniczego krakowskiego, który również 23 czerwca 1963 udzielił mu w katedrze na Wawelu święceń prezbiteratu[2][3].

W latach 1965–1967 odbył studia specjalistyczne w zakresie liturgiki na Wydziale Teologicznym w Krakowie, uwieńczone uzyskaniem licencjatu. Następnie rozpoczął studia doktoranckie na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Stopień doktora teologii uzyskał w 1981 na Papieskim Wydziale Teologicznym w Krakowie na podstawie dysertacji Kult św. Stanisława Biskupa w Krakowie do Soboru Trydenckiego[4][1].

Prezbiter [edytuj]

W latach 1963–1965 pracował jako wikariusz w parafii Przemienienia Pańskiego w Makowie Podhalańskim[3].

W 1966 został kapelanem i sekretarzem arcybiskupa metropolity krakowskiego Karola Wojtyły. Jednocześnie był wykładowcą liturgiki w Wyższym Instytucie Katechetycznym w Krakowie oraz redaktorem „Notificationes a Curia Metropolitana Cracoviensi”, urzędowego pisma kurii krakowskiej. W strukturach archidiecezjalnych pełnił funkcje członka: Komisji Liturgicznej (której był sekretarzem), Komitetu Roku Świętego 1974–1975, Komisji ds. Kultu Bożego i Komisji Uświęcania Czasu Duszpasterskiego Synodu Krakowskiego oraz Głównej Komisji Synodu. Wszedł również w skład rady kapłańskiej[1].

Pozostał sekretarzem Karola Wojtyły, gdy ten 16 października 1978 został wybrany na papieża i przyjął imiona Jan Paweł II. W 1987 został wiceprzewodniczącym Rady Administracyjnej Fundacji Jana Pawła II[1].

W 1985 został mianowany przez papieża Jana Pawła II prałatem Jego Świątobliwości[3], a w 1996 protonotariuszem apostolskim numerowanym, co uprawniało go do stwierdzania autentyczności papieskiego podpisu. W 1995 otrzymał godność kanonika lwowskiej kapituły katedralnej, a w 1997 krakowskiej kapituły metropolitalnej[1].

Biskup [edytuj]

7 lutego 1998 Jan Paweł II mianował go biskupem tytularnym San Leone i drugim prefektem Domu Papieskiego[5][3]. Święcenia biskupie otrzymał 19 marca 1998 w bazylice św. Piotra w Rzymie. Udzielił mu ich osobiście Jan Paweł II z towarzyszeniem kardynała Angela Sodano, sekretarza stanu Stolicy Apostolskiej, i kardynała Franciszka Macharskiego, arcybiskupa metropolity krakowskiego[6][2]. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa „Sursum corda” (W górę serca). 29 września 2003 został wyniesiony do godności arcybiskupa[7][8].

Jan Paweł II uczynił go wykonawcą swojego testamentu[1].

3 czerwca 2005 następca Jana Pawła II papież Benedykt XVI mianował go arcybiskupem metropolitą krakowskim[9][1]. Paliusz metropolitalny otrzymał 29 czerwca 2005 w bazylice św. Piotra w Rzymie[10]. Natomiast 27 sierpnia 2005 odbył ingres do katedry na Wawelu i kanonicznie objął swój urząd[11].

Jako arcybiskup metropolita krakowski objął urząd wielkiego kanclerza Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. Przyczynił się do podniesienia uczelni do godności Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie[12].

22 lutego 2006 Benedykt XVI mianował go kardynałem[13][14]. Kreowany kardynałem prezbiterem został na konsystorzu 24 marca 2006[15][16][2]. Ingres kardynalski do katedry na Wawelu odbył 1 kwietnia 2006[17], natomiast 24 października 2004 objął swój kościół tytularny w Rzymie – bazylikę Najświętszej Maryi Panny Wszystkich Ludzi[18][2].

W ramach Konferencji Episkopatu Polski 14 marca 2007 został wybrany na członka Rady Stałej[19]. W związku z zatwierdzeniem przez Stolicę Apostolską nowego statutu KEP 7 września 2009 został członkiem Rady Stałej z urzędu jako kardynał pełniący jednocześnie urząd biskupa diecezjalnego[20]. Objął również funkcję przewodniczącego Komisji Duchowieństwa KEP[21].

Decyzjami papieża Benedykta XVI został członkiem czterech dykasterii Kurii Rzymskiej: 6 maja 2006 Kongregacji Wychowania Katolickiego oraz Papieskiej Rady ds. Środków Społecznego Przekazu[22][23], 24 kwietnia 2008 Papieskiej Rady ds. Świeckich[24][25], a 5 stycznia 2011 Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Służby Zdrowia[26][27].

Dokonał konsekracji trzech biskupów: pomocniczych krakowskich Grzegorza Rysia i Damiana Muskusa oraz pomocniczego bielsko-żywieckiego Piotra Gregera. Ponadto był współkonsekratorem w trakcie święceń ośmiu biskupów[2]. W 2013 wziął udział w konklawe, na którym papieżem został wybrany Franciszek[28][29].

W 2007 „Głos Wielkopolski” i „La Stampa” zarzuciły mu niepowiadamianie Jana Pawła II o skandalach seksualnych w Kościele katolickim[30][31][32].

Jest autorem książki Świadectwo (2007), opisującej wspomnienia dotyczące życia i pracy Jana Pawła II, na podstawie której w 2008 został wyprodukowany film pod tym samym tytułem.

W kwietniu 2010 udzielił zgody na pochowanie na Wawelu zmarłej w katastrofie smoleńskiej pary prezydenckiej Lecha i Marii Kaczyńskich. W pewnych środowiskach decyzja ta spotkała się z krytyką i protestami[33][34].

Wszedł w skład Rady Patronackiej Krakowskiego Hospicjum dla Dzieci imienia księdza Józefa Tischnera[35]. W 2009 został członkiem Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa[36].

Odznaczenia, tytuły, wyróżnienia, upamiętnienie [edytuj]

Postanowieniem prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego z 10 października 2003 „w uznaniu wybitnych zasług w rozwijaniu współpracy między Rzecząpospolitą Polską a Stolicą Apostolską” został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[37].

Otrzymał również: Order Wyzwolenia im. św. Marcina (1998, Argentyna)[4], Krzyż Wielki Orderu Izabeli Katolickiej (1999, Hiszpania)[38], Krzyż Wielki Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (2000, Włochy)[39], Krzyż Wielki Orderu Zasługi (2008, Portugalia)[40], Wielką Złotą Odznakę Honorową na Wstędze za Zasługi dla Republiki Austrii (2009, Austria)[41] i Wielki Krzyż Narodowego Orderu Zasługi (2010, Kolumbia)[42].

W 2009 Rada Miasta Krakowa za „duszpasterską troskę, którą otacza krakowian, oraz za opiekę nad spuścizną Jana Pawła II” nadała mu tytuł honorowego obywatela miasta[43]. Ponadto honorowe obywatelstwa przyznały mu rady miast: Wadowic (2001)[44], Pelplina (2006)[45], Nowego Targu (2006)[46], Opoczna (2007)[47], Międzyrzeca Podlaskiego (2010)[48] oraz argentyńskiego Buenos Aires (2009)[49].

W 2002 został odznaczony medalem „Za Szczególne Zasługi dla Rabiańskiej Gminy”[50], a w 2009 „Odznaką Honorową za Zasługi dla Województwa Kujawsko-Pomorskiego”[51].

Tytuły doctora honoris causa przyznały mu: Katolicki Uniwersytet Lubelski (2001)[52], Akademia Pedagogiczna w Krakowie (2006)[53], katolicki uniwersytet Abat Oliba CEU w Barcelonie (2007)[54], Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie (2008)[55], Papieski Uniwersytet Katolicki w Buenos Aires (2009)[56], Stołeczny Uniwersytet America w Bogocie (2010)[4][42], Uniwersytet w Bukareszcie (2011)[57] i Uniwersytet del Salento w Lecce (2011)[58].

W 1996 został odznaczony medalem Bene merenti Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie[4], a w 2006 Orderem Wielkiego Krzyża, Honoru i Dewocji Zakonu Maltańskiego[59].

W 2000 otrzymał Medal Świętego Brata Alberta za wspieranie budowy Domu Opiekuńczo-Leczniczego im. św. Faustyny Kowalskiej w Rabie Wyżnej[60][1]. W 2010 Liga Przeciw Zniesławianiu, zwalczająca wszelkie przejawy antysemityzmu, uhonorowała go międzyreligijną Nagrodą im. Kardynała Augustyna Bea[61].

Redakcja „Tygodnika Solidarność” przyznała mu tytuł Człowieka Roku 2005[62], zaś Federacja Regionalnych Związków Gmin i Powiatów RP tytuł Człowieka Roku 2006[63]. W plebiscycie Wiktory 2008 Akademia Telewizyjna wyróżniła go nagrodą Superwiktor Specjalny[64].

W 2003 został honorowym kibicem Lazio Rzym[1].

Za życia wystawiono mu dwa pomniki, na których występuje w towarzystwie Jana Pawła II – w Zakopanem na Krzeptówkach oraz w Rabie Wyżnej[65][66].

Przypisy [edytuj]

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 Abp Stanisław Dziwisz metropolitą krakowskim. ekai.pl, 2005-06-03. [dostęp 2013-03-16].
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Stanisław Dziwisz w bazie catholic-hierarchy.org (ang.). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2013-03-16].
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 C. Ryszka. „Nigdy nie opuścił Krakowa”. „Niedziela”. nr 36/2005. ISSN 0208-872X. [dostęp 2013-03-17]. 
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Nota biograficzna Stanisława Dziwisza na stronie archidiecezji krakowskiej Nota biograficzna Stanisława Dziwisza na stronie archidiecezji krakowskiej. diecezja.pl. [dostęp 2013-03-17].
  5. ↑ Nomina del prefetto aggiunto della Casa Pontificia (wł.). press.catholica.va, 1998-02-07. [dostęp 2013-03-17].
  6. ↑ A. Boniecki: Don Stanislao. tygodnik.onet.pl, 2009-04-21. [dostęp 2013-03-17]. s. 3.
  7. ↑ Conferimento della dignitŕ arcivescovile (wł.). press.catholica.va, 2003-09-29. [dostęp 2013-03-17].
  8. ↑ Bp Stanisław Dziwisz mianowany arcybiskupem. ekai.pl, 2003-09-29. [dostęp 2013-03-31].
  9. ↑ Rinuncia dell’arcivescovo metropolita di Cracovia (Polonia) e nomina del successore (wł.). press.catholica.va, 2006-06-03. [dostęp 2013-03-17].
  10. ↑ Uroczystości świętych Piotra i Pawła w Rzymie. ekai.pl, 2005-06-29. [dostęp 2013-03-17].
  11. ↑ Abp Dziwisz objął rządy w archidiecezji krakowskiej. ekai.pl, 2005-08-27. [dostęp 2013-03-17].
  12. ↑ Historia. upjp2.edu.pl. [dostęp 2013-03-17].
  13. ↑ Annuncio di concistoro per la creazione di nuovi cardinali (wł.). press.catholica.va, 2006-02-22. [dostęp 2013-03-17].
  14. ↑ Abp Dziwisz nowym kardynałem. ekai.pl, 2006-02-22. [dostęp 2013-03-17].
  15. ↑ Concistoro ordinario pubblico per la creazione di quindici nuovi cardinali (continuazione) (wł.). press.catholica.va, 2006-03-24. [dostęp 2013-03-31].
  16. ↑ Pierwszy konsystorz Benedykta XVI. ekai.pl, 2006-03-24. [dostęp 2013-03-17].
  17. ↑ M. Bochenek: Kardynalski ingres. radiomaryja.pl, 2006-04-03. [dostęp 2013-03-17].
  18. ↑ Kard. Dziwisz obejmie jutro swój kościół tytularny w Rzymie. ekai.pl, 2006-10-23. [dostęp 2013-03-17].
  19. ↑ Kard. Stanisław Dziwisz członkiem Rady Stałej KEP (popr.). ekai.pl, 2007-03-14. [dostęp 2013-03-17].
  20. ↑ Biskupi Jędraszewski i Polak weszli do Rady Stałej KEP. ekai.pl, 2009-10-07. [dostęp 2013-03-17].
  21. ↑ Stanisław Dziwisz na stronie Konferencji Episkopatu Polski. episkopat.pl. [dostęp 2013-03-17].
  22. ↑ Nomina di cardinali membri dei dicasteri della Curia Romana (wł.). press.catholica.va, 2006-05-06. [dostęp 2013-03-17].
  23. ↑ Kard. Dziwisz członkiem dwóch watykańskich dykasterii. ekai.pl, 2006-05-06. [dostęp 2013-03-17].
  24. ↑ Nomine nel Pontificio Consiglio Per i Laici (wł.). press.catholica.va, 2008-04-24. [dostęp 2013-03-17].
  25. ↑ Troje Polaków weszło do Papieskiej Rady ds. Świeckich. ekai.pl, 2008-04-24. [dostęp 2013-03-17].
  26. ↑ Nomina di membri e di consultori del pontificio consiglio per gli operatori sanitari (wł.). press.catholica.va, 2011-01-05. [dostęp 2013-03-17].
  27. ↑ Polacy członkami Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Służby Zdrowia. ekai.pl, 2011-01-05. [dostęp 2013-03-17].
  28. ↑ Elenco dei cardinali che entrano in conclave secondo il loro rispettivo ordine e precedenza (vescovi, presbiteri, diaconi) (wł.). press.catholica.va, 2013-03-12. [dostęp 2013-03-18].
  29. ↑ Kardynałowie będą szli w procesji. ekai.pl, 2013-03-12. [dostęp 2013-03-18].
  30. ↑ K.M. Kaźmierczak: Milczenie kardynała Dziwisza. wiadomosci24.pl (za „Głos Wielkopolski”), 2007-01-26. [dostęp 2010-08-31].
  31. ↑ G. Galeazzi: Preti pedofili, il segreto di Stanislao (wł.). lastampa.it (arch.), 2007-02-22. [dostęp 2010-05-08].
  32. ↑ „Dziwisz ukrywał skandale seksualne”. interia.pl, 2007-02-22. [dostęp 2012-03-22].
  33. ↑ Kardynał Dziwisz o pochówku na Wawelu: Wysłuchałem pragnienia rodziny. gazeta.pl, 2010-04-16. [dostęp 2013-03-17].
  34. ↑ „Nie na Wawel! Powązki!” „Ręce precz od kardynała!”. tvn24.pl, 2010-04-14. [dostęp 2010-11-22].
  35. ↑ Organy statutowe. hospicjumtischnera.org. [dostęp 2013-03-17].
  36. ↑ A. Agaciak: Nominowano 65 nowych członków Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa. gazetakrakowska.pl, 2009-09-14. [dostęp 2013-03-17].
  37. ↑ M.P. z 2004 r. Nr 6, poz. 110
  38. ↑ Akt nadania orderów przez króla Jana Karola (hiszp.). boe.es, 1999-02-13. [dostęp 2013-03-17].
  39. ↑ Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana (wł.). quirinale.it, 2000-03-06. [dostęp 2010-08-31].
  40. ↑ Chancelaria das Ordens Honoríficas Portuguesas (port.). dre.pt, 2009-02-26. [dostęp 2010-09-12].
  41. ↑ Aufstellung aller durch den Bundespräsidenten verliehenen Ehrenzeichen für Verdienste um die Republik Österreich (niem.). parlament.gv.at. [dostęp 2012-08-21].
  42. ↑ 42,0 42,1 Kard. Dziwisz z wizytą na Kubie. ekai.pl, 2010-02-23. [dostęp 2011-03-01].
  43. ↑ Uchwała Nr LXV/832/09 Rady Miasta Krakowa z dnia 4 marca 2009 r.. bip.krakow.pl. [dostęp 2013-03-17].
  44. ↑ Abp Dziwisz honorowym obywatelem Wadowic. ekai.pl, 2005-11-21. [dostęp 2013-03-17].
  45. ↑ Metropolita Krakowski Ksiądz Kardynał Stanisław Dziwisz. pelplin.pl. [dostęp 2013-03-17].
  46. ↑ Uchwała Nr 24/XXXVII/06 Rady Miasta Nowego Targu z dnia 29 marca 2006 r.. nowytarg.pl. [dostęp 2013-03-17].
  47. ↑ Kardynał Dziwisz Honorowym Obywatelem Gminy Opoczno. opoczno.pl, 2007-10-11. [dostęp 2013-03-17].
  48. ↑ Uchwała Nr LIII/442/10 Rady Miasta Międzyrzec Podlaski z dnia 20 lipca 2010 r.. ummiedzyrzecpodlaski.bip.lublin.pl. [dostęp 2013-03-17].
  49. ↑ kard. Dziwisz honorowym obywatelem Buenos Aires. ekai.pl, 2009-11-16. [dostęp 2013-03-17].
  50. ↑ Raba Wyżna: medale dla Papieża i bp. Dziwisza. ekai.pl, 2002-04-09. [dostęp 2013-03-17].
  51. ↑ Uchwała Nr XXXIV/796/09 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 25 maja 2009 r.. kujawsko-pomorskie.pl. [dostęp 2013-01-21].
  52. ↑ Doktor Honoris Causa KUL Stanisław Kardynał Dziwisz. kul.pl. [dostęp 2013-03-17].
  53. ↑ Doktorzy honoris causa. wsp.krakow.pl. [dostęp 2013-03-17].
  54. ↑ Kard. Dziwisz doktorem h.c. uniwersytetu w Barcelonie. ekai.pl, 2007-11-17. [dostęp 2013-03-17].
  55. ↑ Doktorzy Honoris Causa UWM. bip.uwm.edu.pl. [dostęp 2013-03-17].
  56. ↑ Kard. Dziwisz doktorem honoris causa Papieskiego Uniwersytetu Katolickiego w Buenos Aires. ekai.pl, 2009-11-19. [dostęp 2013-03-17].
  57. ↑ Kard. Dziwisz doktorem honoris causa Uniwersytetu w Bukareszcie. ekai.pl, 2011-05-19. [dostęp 2013-03-17].
  58. ↑ Kardynał Dziwisz doktorem honoris causa. ekai.pl, 2011-11-16. [dostęp 2013-03-17].
  59. ↑ Kard. Dziwisz odznaczony najwyższym Orderem Zakonu Maltańskiego. ekai.pl, 2007-05-14. [dostęp 2013-03-17].
  60. ↑ Komunikat Kapituły Medalu św. Brata Alberta. albert.krakow.pl. [dostęp 2013-03-17].
  61. ↑ Kard. Dziwisz nagrodzony za dialog katolicko-żydowski. ekai.pl, 2010-05-27. [dostęp 2013-03-17].
  62. ↑ K. Śliwa. Rozproszyć mrok. „Tygodnik Solidarność”. nr 10 (911) 10 marca 2006. ISSN 0208-8045. [dostęp 2013-03-17]. 
  63. ↑ Uchwała. federacja.krakow.pl. [dostęp 2013-03-17].
  64. ↑ Superwiktor, kardynał Stanisław Dziwisz. wp.pl, 2009-04-24. [dostęp 2011-02-16].
  65. ↑ C. Ryszka. Pomnik ojca i syna na Krzeptówkach. „Niedziela”. nr 37/2004. ISSN 0208-872X. [dostęp 2013-03-17]. 
  66. ↑ Odsłonięto pomnik Jana Pawła II w Rabie Wyżnej. malopolskie.pl, 2008-05-05. [dostęp 2013-03-17].

Linki zewnętrzne [edytuj]

p • d • e
Papież Jan Paweł II
1978-2005
Biografia John Paul II Medal of Freedom 2004.jpg
Pontyfikat
Dramaty i książki
Dokumenty papieskie
Współpracownicy
046CupolaSPietro.jpg Portal:Katolicyzm
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Stanisław_Dziwisz&oldid=36451977”