Stanisław Hempel

Stanisław Hempel (ur. 6 listopada 1892 w Tuczynie k. Białej Podlaskiej, zm. 16 czerwca 1954 w Warszawie) – polski inżynier, konstruktor, projektant i budowniczy wielu nowatorskich konstrukcji drewnianych, stalowych oraz betonowych. Inżynier (1926), doktor (1934), profesor nadzwyczajny (1946) i zwyczajny (1949), członek-korespondent PAN (1952).

W 1912 roku uzyskał licencjat na Technische Universität w Grazu. Powołany do wojska rosyjskiego w 1914 roku, kierował m.in. budową mostów na Berezynie, Dnieprze, Dźwinie i Prypeci w czasie I wojny światowej. Powrócił do kraju w 1918 roku i podjął studia w katedrze budownictwa przemysłowego Politechniki Warszawskiej, które ukończył w 1926 roku. Od 1925 roku aż do śmierci był pracownikiem naukowym tejże uczelni, początkowo jako asystent, od 1927 roku jako kierownik katedry, zaś po zakończeniu II wojny światowej jako kierownik katedry konstrukcji drewnianych oraz wykładowca teorii budownictwa żelbetonowego i statyki. Pracy dydaktycznej nie zaprzestał nawet w okresie okupacji hitlerowskiej, prowadząc tajne nauczanie na zakonspirowanej uczelni. W latach 1926-1931 pracował także w Departamencie Budownictwa Ministerstwa Spraw Wojskowych, a w czasie okupacji w prywatnej firmie "K. Rudzki i S-ka". Po wojnie był jednym z najważniejszych pracowników Biura Odbudowy Stolicy, z ramienia którego projektował od strony konstrukcyjnej i nadzorował odbudowę ze zniszczeń wojennych wielu warszawskich zabytków. Był autorem wielu publikacji naukowych.

Najważniejsze projekty i realizacje konstrukcyjne:

• konstrukcja dworca kolejowego Będzin Miasto (1927)
• hala żelbetonowa w zakładach PZL w Mielcu (1937; ówcześnie jedna z największych w Polsce)
• hala żelbetonowa przy Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego (obecnie AWF) w Warszawie (1937)
• maszt przy pawilonie polskim na Wystawie Światowej w Paryżu (1937)
• prace konserwatorskie (wzmocnienie konstrukcji) przy kamienicach Kleinpoldowskiej i Pod Murzynkiem na Rynku Starego Miasta w Warszawie (1938-1939)
• odbudowa konstrukcji Mostu Poniatowskiego w Warszawie (1945-1946)
• iglica przed Halą Ludową we Wrocławiu (1948, z okazji Wystawy Ziem Odzyskanych)
• odbudowa masztu radiowego w Raszynie (1949)
• odbudowa konstrukcji wielu zabytków w Warszawie, m.in. kopuły kościoła ewangelickiego przy Pl. Małachowskiego (1947-1956), Katedry św. Jana (1948-1956), Kolumny Zygmunta (1949), pomnika Adama Mickiewicza (1950)

Wybrane źródła

• Polski Słownik Biograficzny
• Janota Bzowski Z., Dzieje rodziny Hemplów, Warszawa 1987