Stanisław Jasiński (lotnik)
| Stanisław Jasiński | |
| Data i miejsce urodzenia | 5 kwietnia 1891 Oskrzesińce |
| Data śmierci | 10 sierpnia 1932 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1914-1932 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | 1 Galicyjski Pułk Ułanów, 10 Kompania Lotnicza |
| Stanowiska | d-ca 5 Eskadry Lotniczej, szef Lotnictwa Polowego przy Naczelnym Dowództwie, I z-ca szefa Departamentu IV Lotnictwa MSWojsk. |
| Główne wojny i bitwy | I wojna światowa, wojna polsko-ukraińska, wojna polsko-bolszewicka |
| Odznaczenia | |
Stanisław Jasiński (ur. 5 kwietnia 1891 w Oskrzesińcach, zm. 10 sierpnia 1932) – pułkownik dyplomowany pilot Wojska Polskiego, teoretyk lotnictwa.
Spis treści |
[edytuj] Młodość i służba w Armii Austro-Węgier w czasie I wojny światowej
Był synem Łukasza i Marii z Iwanickich. Maturę uzyskał w Kołomyi. Studiował w Akademii Górniczej w Leoben. Po wybuchu I wojny światowej, 1 sierpnia 1914 został wcielony do Armii Austro-Węgier i przydzielony do 1 Pułku Ułanów Rycerza von Brudemanna. W sierpniu 1915 ukończył Szkołę Oficerów Rezerwy Kawalerii i w stopniu chorążego został skierowany na front. W maju 1916 ukończył szkołę obserwatorów lotniczych w Wiener Neustadt. Od grudnia 1916 latał jako obserwator na froncie rosyjskim w 10 Kompanii Lotniczej. Po wykonaniu 76 lotów bojowych został przeniesiony do 46 Kompanii Lotniczej na front włoski, gdzie odbył 24 loty bojowe. Następnie ukończył kurs pilotażu w Campoformido i został pilotem jednomiejscowych samolotów rozpoznawczych Phönix D.I[1]. Od czerwca 1918 w stopniu porucznika rezerwy pełnił obowiązki dowódcy 37P Kompanii Lotniczej (jego podkomendnym był w tym czasie inny polski lotnik por. rez. Stefan Bastyr). 7 lipca 1918 został zestrzelony na Phönixie, lecz nie odniósł obrażeń[1].
[edytuj] Służba w Wojsku Polskim w czasie walk o niepodległość i okresie pokojowym
W trakcie odzyskiwania przez Polskę niepodległości, od początku listopada 1918 był jednym z organizatorów lotnictwa polskiego w Krakowie. Został dowódcą nowo sformowanej – 7 listopada – I Eskadry Bojowej, przemianowanej później na 5 Eskadrę Lotniczą[2]. Awansował w tym czasie na stopień rotmistrza. Dowodząc 5 Eskadrą, wszedł od stycznia 1919 do walk w wojnie polsko-ukraińskiej, początkowo stacjonując na lotnisku Hureczko pod Przemyślem. Eskadra wykonywała loty rozpoznawcze i bombowe, w składzie III Grupy Lotniczej, od kwietnia 1919 II Grupy[3]. Walki trwały do lipca 1919, po czym Jasiński dowodząc 5 Eskadrą wziął udział w działaniach wojny polsko-bolszewickiej na Froncie Podolskim. Eskadra powróciła w skład III Grupy, a w marcu 1920 Jasiński na krótko zastąpił kpt. Bastyra w dowodzeniu III Grupą, po czym został skierowany na stanowiska sztabowe do Warszawy[4]. Od marca do sierpnia 1920 był pomocnikiem szefa Departamentu III Żeglugi Napowietrznej Ministerstwa Spraw Wojskowych, a następnie pełnił funkcję szefa Lotnictwa Polowego przy Naczelnym Dowództwie. W tym roku awansował do stopnia majora.
Po wojnie został szefem sekcji Departamentu III Żeglugi Napowietrznej MSWojsk. Zajął się wówczas rozwojem teoretycznym lotnictwa wojskowego. W 1921 opublikował pierwszą broszurę teoretyczną Najpilniejsze postulaty polskiego lotnictwa wojskowego. Uważał m.in., że organizacja lotnictwa powinna być niezależna od armii lądowej oraz omawiał zasady operacyjnego użycia lotnictwa. Publikował też artykuły w prasie wojskowej. Wchodził w skład zespołu redakcyjnego, wychodzącego od 1928 "Przeglądu Lotniczego".
W latach 1922-1923 był słuchaczem Kursu Doszkolenia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. 15 października 1923 – po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego – został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej na stanowisko asystenta. W 1925 przeszedł do rezerwy, lecz w 1928 powrócił do służby na stanowisko zastępcy dowódcy 6 Pułku Lotniczego we Lwowie, następnie inspektora szkolenia, I zastępcy szefa Departamentu IV Lotnictwa MSWojsk. i dowódcy 3 Grupy Aeronautycznej w Krakowie.
[edytuj] Coda
10 sierpnia 1932 zginął w wypadku samochodowym. Został pochowany na Cmentarzu Wojennym w Krakowie[5].
[edytuj] Awanse
- Chorąży – sierpień 1915
- Podporucznik
- Porucznik (Oberleutnant i.d.Res.) – czerwiec 1918
- Kapitan
- Major – 1920
- Podpułkownik – 31 marca 1924 ze starszeństwem z 1 lipca 1923 i 6 lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych
- Pułkownik – 22 grudnia 1931 ze starszeństwem z 1 stycznia 1932 i 1 lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych
[edytuj] Ordery i odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Medal Niepodległości
- Krzyż Walecznych (czterokrotnie)
- Złoty Krzyż Zasługi
- Polowa Odznaka Pilota
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Tomasz Goworek, Pierwsze samoloty myśliwskie lotnictwa polskiego, Warszawa 1991, ISBN 83-85001-46-8, s.27
- ↑ Marian Romeyko (red.) Ku czci poległych lotników. Księga pamiątkowa, Warszawa 1933, s. 125, 384
- ↑ K. Tarkowski... s.35
- ↑ K. Tarkowski... s.47
- ↑ Cmentarz Wojenny przy ulicy Prandoty w Krakowie (pol.) [dostęp 2011-11-04]
[edytuj] Bibliografia
- Czesław Krzemiński, Prekursor polskiej myśli lotniczej, "Żołnierz Polski", nr 19/1988
- Marian Romeyko (red.) Ku czci poległych lotników. Księga pamiątkowa, Warszawa 1933
- Krzysztof A. Tarkowski, Lotnictwo polskie w wojnie z Rosją Sowiecką 1919-1920, Warszawa 1991, ISBN 83-206-0985-2
- "Rocznik Oficerski 1924", Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924
- "Rocznik Oficerski 1928", Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928
- "Rocznik Oficerski 1932", Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932
- Polacy - oficerowie armii austro-węgierskiej
- Oficerowie lotnictwa II RP
- Oficerowie dyplomowani II RP
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi
- Odznaczeni Medalem Niepodległości
- Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921
- Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
- Odznaczeni Odznaką Pilota
- Polscy teoretycy wojskowości
- Austro-węgierscy piloci
- Lotnicy I wojny światowej
- Polacy w I wojnie światowej
- Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska)
- Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej
- Ludzie związani z Kołomyją
- Polskie ofiary wypadków drogowych
- Urodzeni w 1891
- Zmarli w 1932