Stanisław Obirek

Stanisław Obirek (ur. 21 sierpnia 1956 w Tomaszowie Lubelskim) – polski teolog, historyk, pedagog i dziennikarz, były jezuita.

Obirek interesuje się miejscem religii we współczesnej kulturze, dialogiem międzyreligijnym, konsekwencjami Holocaustu i możliwościami przezwyciężenia konfliktów religijnych, cywilizacyjnych i kulturowych.

Życiorys

Pochodzi z Narola. Po maturze w 1975 został studentem teatrologii UJ, rok później, w 1976, pod wpływem o. Stanisława Musiała wstąpił do zakonu jezuitów. Nowicjat odbywał w Starej Wsi. Wyświęcony na księdza w Neapolu w 1983, profesję zakonną złożył w 1991.

W latach 1978-1980 studiował filozofię na Wydziale Filozoficznym Księży Jezuitów w Krakowie, następnie do 1983 teologię na Papieskim Wydziale Teologicznym w Neapolu, potem zaś, w latach 1983-1985 teologię na Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie oraz w latach 1985-1989 polonistykę na UJ.

W 1994 otrzymał tytuł doktora teologii na PAT. Od 1997 jest doktorem habilitowanym nauk humanistycznych w zakresie historii nowożytnej. 19 września 2011 roku otrzymał nominację profesorską.

W latach 1994-1998 rektor Kolegium Księży Jezuitów w Krakowie. Wykładowca jezuickiego uniwersytetu The Holy Cross College w Worcester (historia Europy Środkowej i Wschodniej w 1999) oraz na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkiego. Od 1998 kierownik Katedry Historii i Filozofii Kultury oraz dyrektor Centrum Kultury i Dialogu przy Wyższej Szkole Filozoficzno-Pedagogicznej "Ignatianum".

Stanisław Obirek jest zaangażowany w dialog z innymi religiami (m.in. z judaizmem) i z niewierzącymi, m.in. jako twórca Centrum Kultury i Dialogu przy Wyższej Szkole Filozoficzno-Pedagogicznej "Ignatianum". Jest rzecznikiem dialogu między religiami Wschodu i Zachodu (jako źródło inspiracji wymienia zwłaszcza Anthony'ego de Mello).

Jest autorem krytyk obejmujących Kościół rzymskokatolicki. Kilkakrotnie z racji takich wypowiedzi był dyscyplinowany przez przełożonych zakonnych. Od 1994 był redaktorem naczelnym kwartalnika "Życie Duchowe". Na łamach pisma zainicjował dialog na temat wiary i duchowości ze środowiskiem agnostyckim. W 2002, po wywiadzie dla "Przekroju", w którym mówił o bałwochwalczym stosunku wiernych do Jana Pawła II, jego zwierzchnik wydał polecenie przedstawiania do kontroli dalszych publikacji. Obirek przestał wtedy także pełnić funkcję prorektora Ignatianum. Nadal prowadził wykłady z antropologii kulturowej. W październiku 2003, jako jedyny duchowny, podpisał List Otwarty do Europejskiej Opinii Publicznej. W 2005 za krytykę pontyfikatu papieża Jana Pawła II w wywiadzie dla Le Soir (wkrótce po jego śmierci) został ukarany przez prowincjała zakonu Krzysztofa Dyrka rocznym zakazem kontaktów z mediami i prowadzenia wykładów w Ignatianum. W konsekwencji tej decyzji opuścił zakon i stan duchowny.

Od 2006 jest profesorem w Uniwersytecie Łódzkim na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologicznych.

Odejście z kapłaństwa

Jesienią 2005 ogłosił, że występuje z zakonu i rezygnuje z kapłaństwa. Przyczyny tej decyzji wyjaśnił w książce Przed Bogiem, wywiadzie, który z Obirkiem przeprowadzili Andrzej Brzeziecki i Jarosław Makowski.

Publikacje

• Obirek Stanisław. Wizja Kościoła i państwa w kazaniach ks. Piotra Skargi SJ. Kraków: Wydawnictwo WAM, 1994. ISBN 83-7097-071-0.
• Obirek Stanisław. Wizja państwa w nauczaniu jezuitów polskich w latach 1564-1668. Kraków: Wydział Filozoficzny Towarzystwa Jezusowego, 1995. ISBN 83-905004-0-X.
• Obirek Stanisław. Michał Jurkowski SJ, autor „Historyj świeżych i niezwyczajnych”. Kraków: Wydział Filozoficzny Towarzystwa Jezusowego, 1996. ISBN 83-905004-1-8.
• Obirek Stanisław. Działalność kulturalna jezuitów w Rzeczypospolitej Obojga Narodów (1564-1668). Próba syntezy. Kraków: Wydział Filozoficzny Towarzystwa Jezusowego, 1996. ISBN 83-905004-7-7.
• Obirek Stanisław. Jezuici w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w latach 1564-1668. Działalność religijna, społeczno-kulturalna i polityczna. Kraków: WFTJ, 1996. ISBN 83-906568-6-8.
• Obirek Stanisław. Jezuici na dworach Batorego i Wazów 1580-1668. Wpływ kapelanów dworskich i wychowawców książąt na postawy panujących i politykę państwa. Kraków: Wydział Filozoficzny Towarzystwa Jezusowego, 1996. ISBN 83-7097-268-3.
• Obirek Stanisław. Ludzkie oblicze nowej świętej. Siostra Faustyna Kowalska: (1905-1938). Kraków: Wydawnictwo WAM, 2000. ISBN 83-7097-758-8.
• Obirek Stanisław. Apostoł odrzuconych. Błogosławiony ojciec Jan Beyzym SJ 1850-1912. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2002. ISBN 83-7318-000-1.
• Obirek Stanisław. Nad Dziesięcioma Przykazaniami. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2004. ISBN 83-7318-246-2.
• Obirek Stanisław. Przed Bogiem. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 2005. ISBN 83-7414-191-3.
• Obirek Stanisław. Religia - schronienie czy więzienie?. Łomża: Oficyna Wydawnicza Stopka, 2006. ISBN 83-85734-70-8.
• Obirek Stanisław. Obrzeża katolicyzmu. Poznań: Wydawnictwo „Forum Naukowe” PASSAT - Paweł Pietrzyk, 2008. ISBN 978-83-61053-11-8.
• Obirek Stanisław. Catholicism as a cultural phenomenon in the time of globalization: a Polish perspective. Łódź: Łódź University Press, 2009. ISBN 978-83-7525-310-8.
• Obirek Stanisław. Uskrzydlony umysł. Antropologia słowa Waltera Onga. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2010. ISBN 978-83-235-0650-8.
• Dorosz Krzysztof, Obirek Stanisław. Między wiarą a kościołem. Listy o szukaniu drogi. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca, 2010. ISBN 978-83-7554-221-9.
• Obirek Stanisław. Umysł wyzwolony. W poszukiwaniu dojrzałego katolicyzmu. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 2011. ISBN 978-83-7414-922-8.

Zobacz też

• Chrześcijaństwo liberalne

Linki zewnętrzne

• Kościół do spowiedzi (archive.org), "Przekrój" 33/2002
• Tłumaczenie wywiadu dla "Le Soir", 4 kwietnia 2005 (Uwaga: słowo przetłumaczone jako "fantazmy (majaczenia)" oddaje się w języku polskim jako "obawy").
• Między Bogiem a Kościołem - wywiad w "Tygodniku Powszechnym"
• Milena Rachid Chehab, Bo sukienka była za ciasna (media.wp.pl), "Przekrój" 44/2005
• Obirek: ojciec nieświęty
• Ojciec Obirek nie lubi kremówek
• Fragment książki Przed Bogiem. Ze Stanisławem Obirkiem rozmawiają Andrzej Brzeziecki i Jarosław Makowski, Warszawa 2005, ISBN 83-7414-191-3