Stanisław Piętak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Zobacz też: Stanisław Piętak - biskup ewangelicki.
Stanisław Piętak
Stanislaw Pietak.jpg
Data i miejsce urodzenia 3 sierpnia 1909
Wielowieś
Data i miejsce śmierci 27 stycznia 1964
Warszawa
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura
Ważne dzieła Młodość Jasia Kunefała, Ucieczka z miejsc ukochanych
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia PolskiZłoty Krzyż ZasługiMedal 10-lecia Polski Ludowej
Nagrody
nagroda młodych PAL (1938), nagroda

woj. rzeszowskiego (1956)

Wikicytaty Stanisław Piętak w Wikicytatach
Grób poety Stanisława Piętaka na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Stanisław Piętak (ur. 3 sierpnia 1909 w Wielowsi - zm. 27 stycznia 1964 w Warszawie) polski poeta i prozaik.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 3 sierpnia 1909 roku we wsi Wielowieś w powiecie tarnobrzeskim. Był najmłodszym z rodzeństwa, jego siostra Maria urodziła się w 1904 roku, a brat Franciszek w 1907 roku. Ojciec Piętaka – Karol dwukrotnie wyjeżdżał do Ameryki po zarobek. W czasie drugiego wyjazdu ojca wybuchła pierwsza wojna światowa. Te lata głodu, niepewności naznaczyły S. Piętaka na całe życie. Przyszły poeta w dzieciństwie ciężko choruje, co także ma wpływ na jego późniejszą twórczość. Poezja jego jest wynikiem szoku kulturowego jaki przeżywa młody chłop wychowany w tradycyjnej kulturze wiejskiej z zasadami poezji awangardowej Peipera i Przybosia. Studiował polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim, po przerwaniu nauki wyjechał do Warszawy, gdzie pracował w Związku Literatów Polskich i działał w pismach młodzieżowych. W 1938 roku opublikował powieść „Młodość Jasia Kunefała”, otrzymał za nią Nagrodę Młodych Polskiej Akademii Literatury. W czasie drugiej wojny światowej przebywał w Wielowsi, współpracował z organizacją „Odwet” Władysława Jana Jasińskiego „Jędrusia” oraz uczestniczył w tajnym nauczaniu. Od 1944 roku brał udział w działalności społecznej i politycznej. Rok później wyjechał do Łodzi, gdzie został prezesem tamtejszego Oddziału Związku Literatów Polskich. Od 1956 roku mieszkał w Warszawie, gdzie pracował w redakcji "Tygodnika Kulturalnego". Poślubił Aleksandrę Kosińską, jego synem jest Piotr Piętak. Zginął śmiercią samobójczą, wyskakując z okna 27 stycznia 1964 r.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Jeden z najwybitniejszych poetów pokolenia okresu międzywojennego, oraz wywodzących się z nurtu wiejskiego literatury polskiej. Początkowo związany z awangardą krakowską, później z tzw. czechowiczanką, której największa aktywność literacka przypada na lata trzydzieste XX wieku. Autor nastrojowej, wizyjnej liryki opartej na motywach wiejskich. Na motywach jego powieści zrealizowano w 1987 r. serial telewizyjny "Ucieczka z miejsc ukochanych". Od 1965 do 1994 roku była przyznawana nagroda im. Stanisława Piętaka.

Twórczość (wybór)[edytuj | edytuj kod]

Poezja[edytuj | edytuj kod]

  • Alfabet oczu, 1934;
  • Legenda dnia i nocy, 1935;
  • Obłoki wiosenne, 1938;
  • Linia ognia, 1947;
  • Dom rodzinny, 1947;
  • Imię przyszłości, 1951;
  • Stratowane ustronie (opowieść poetycka), 1952;
  • Bohaterska kronika, 1953;
  • Przymierze z nowymi laty, 1955;
  • Szczęście i cierpienie, 1958;
  • Pośrodku żywiołów, 1960;
  • Zaklinania, 1963.

Proza[edytuj | edytuj kod]

Powieści[edytuj | edytuj kod]

  • Młodość Jasia Kunefała, 1938;
  • Białowiejskie noce, 1939;
  • Ucieczka z miejsc ukochanych, 1948;
  • Łuna, 1949;
  • Bliski kraj, 1956;
  • Ciężkie lato, 1956;
  • Plama, 1963;
  • Odmieniec, 1964.

Opowiadania[edytuj | edytuj kod]

  • Front nad Wisłą, 1946;
  • Ostatni półkos, 1949;
  • Wspólna dolina, 1951;
  • W Brzezinach, 1952;
  • Po burzy, 1954;
  • Obce światy, 1955;
  • Upragnione losy, 1959;
  • Matnia, 1962;
  • Zbrodnia rodzinna, 1981.

Szkice[edytuj | edytuj kod]

  • Portrety i zapiski, 1963;
  • Notatnik poetycki, 1966.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]