Stanisław Ryszard Dobrowolski
| Stanisław Ryszard Dobrowolski | |
| Data i miejsce urodzenia | 14 marca 1907 Warszawa |
| Data i miejsce śmierci | 27 listopada 1985 Warszawa |
| Narodowość | polska |
| Dziedzina sztuki | poezja, proza |
| Odznaczenia | |
 |
|
 Cytaty w Wikicytatach |
|
Stanisław Ryszard Dobrowolski (ur. 14 marca 1907 w Warszawie, zm. 27 listopada 1985 tamże) – poeta, prozaik i tłumacz, członek grupy poetyckiej Kwadryga. Uczestnik powstania warszawskiego. Po wojnie oficer polityczny Ludowego Wojska Polskiego.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Urodził się w Warszawie w 1907 roku. Pochodził z rodziny robotniczej. W latach 1926-1927 studiował na Uniwersytecie Warszawskim filologię polską, a następnie w latach 1927-1929 prawo. W 1926 roku zadebiutował na łamach "Robotnika". W 1929 roku wydał tom poezji Pożegnanie Termopil. 1 czerwca 1930 trzymał koronę podczas prawosławnego ślubu Gałczyńskiego[1]. W latach trzydziestych zainicjował grupę poetycką Kwadryga. W 1937 roku został redaktorem miesięcznika "Nowa Kwadryga".
W okresie okupacji niemieckiej działał w konspiracji literackiej, brał udział w powstaniu warszawskim, został oficerem Armii Krajowej. Był więźniem oflagów w Łambinowicach i Grossborn. Po wyzwoleniu Warszawy wstąpił do Ludowego Wojska Polskiego, gdzie pełnił funkcje oficera politycznego i korespondenta wojennego.
Po zakończeniu wojny został redaktorem czasopisma "Polska Zbrojna". W latach 1945-1946 był sekretarzem generalnym Związku Zawodowego Literatów Polskich. W latach 1947-1948 pełnił funkcję zastępcy redaktora naczelnego "Nowin Literackich". Został powołany na dyrektora departamentu w Ministerstwie Kultury i Sztuki. W latach 1949-1968 piastował urząd prezesa ZAIKSu. W okresie 1954-1964 był wiceprezesem Związku Literatów Polskich.
W 1947 wydał broszurę propagandową, w 1968 popierał politykę PZPR, a w 1969 wydał antysemicką powieść Głupia sprawa[2][3][4]. W 1976 wystąpił na wiecu na Stadionie X-lecia w Warszawie, nazywając robotniczy protest w Radomiu i Ursusie "warcholstwem".
Od 1974 członek Zarządu Głównego, a od 1983 członek Krajowej Rady Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej.
[edytuj] Charakterystyka twórczości
W utworach przedwojennych przejawiają się zainteresowania Dobrowolskiego tradycją romantyczną. Wiodącą linią jego twórczości jest jednak temat protestu społecznego i ruchów rewolucyjnych, na przykład, w utworze Powrót na Powiśle autor przedstawia wydarzenia rewolucji 1905 roku. Jednym z głównych tematów dzieł Dobrowolskiego jest Warszawa: jej społeczeństwo, atmosfera, tradycje.
W okresie okupacji niemieckiej Dobrowolski pisał przeważnie teksty do pieśni patriotycznych. Szczególną popularność zyskały Szturmówka i Warszawskie dzieci.
W powojennych wierszach dominuje tematyka osobista. Refleksje nad własnymi przeżyciami Dobrowolski zawarł, na przykład, w tomikach poezji Nasza rzecz, A jeśli komu droga..., Dom i inne wiersze. Dobrowolski jest autorem powieści historycznych. Dzieła Jakub Jasiński, młodzian piękny i posępny oraz cykl Czerwieńcy poświęcone zostały tematyce powstania kościuszkowskiego. Powieści Saga rodzin i Na Powiślu i na Woli poruszają dzieje warszawskich rodzin robotniczych. Powieści Nasz czas, Trudna wiosna, Głupia sprawa i Esperanza odwołują się do tradycji rewolucyjnych, wojny domowej w Hiszpanii w roku 1936 i wydarzeń z okresu drugiej wojny światowej. Poemat Generał Walter, napisany został na cześć generała Karola Świerczewskiego, który zmarł w 1947 roku. Dobrowolski jest autorem tekstu hymnu XVII LO w Warszawie.
Zainteresowania Dobrowolskiego Warszawą zaowocowały współpracą z Mieczysławem Bermanem, z którym wspólnie wydał dzieło Bruki Warszawy, książkę poświęconej warszawskim robotnikom.
Dobrowolski tłumaczył też poezję radziecką: Mikołaja Asiejewa i Maksyma Tanka.
W 1955 z okazji Święta Odrodzenia Rada Państwa nadała mu Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[5].
[edytuj] Dorobek literacki
Poezja
|
Proza
Publicystyka i pamiętniki
Dramaty
|
[edytuj] Nagrody
Za całokształt twórczości otrzymał nagrody miasta Warszawy w 1950 i 1966 roku, Ministerstwa Obrony Narodowej II stopnia w 1963 roku oraz Ministra Kultury i Sztuki I stopnia w 1965 roku.
Przypisy
- ↑ Konstanty Ildefons Gałczyński - ! o mistrzu - Czas ocalił od zapomnienia !
- ↑ J. Tazbir, "Tematy do wzięcia"
- ↑ J. Głowacki "Erotyzm ciemny i jasny"
- ↑ Bikont, Szczęsna
- ↑ Dziennik Polski, rok XI, nr 172 (3568), s. 2
[edytuj] Bibliografia
- Makowiecki A. Z., Dobrowolski, Warszawa 1969.
- Makowiecki A. Z., Dobrowolski Stanisław Ryszard, w: Polscy pisarze współcześni. Informator 1944-1974, oprac. L. M. Bartelski, Warszawa 1977, s. 71-72.
- Makowiecki A. Z., Dobrowolski Stanisław Ryszard, w: Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny, T. 1, A-M, red. J. Krzyżanowski i in., Warszawa 1984, s. 193-194.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Polscy poeci
- Polscy pisarze dwudziestolecia międzywojennego
- Polscy pisarze współcześni
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1944-1989)
- Powstańcy warszawscy
- Jeńcy Stalagu VIIIB/344 Lamsdorf
- Oficerowie polityczni WP
- Działacze PZPR
- Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa)
- Członkowie ZBoWiD
- Działacze Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej
- Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie
- Ludzie związani z Płońskiem
- Urodzeni w 1907
- Zmarli w 1985
