Stanisław Zakrzewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stanisław Zakrzewski
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy historyka. Zobacz też: Stanisław Zakrzewski – polski dziennikarz sportowy.

Stanisław Zakrzewski (ur. 13 grudnia 1873 w Warszawie, zm. 15 marca 1936 we Lwowie) – polski historyk, od 1907 profesor Uniwersytetu Lwowskiego.

Podkreślał szczególne miejsce intuicji w poznaniu historycznym, a także rolę wybitnych jednostek i znaczenie silnej władzy. Był członkiem Ligi Narodowej w latach 1906-1912[1].Działał w Polskim Towarzystwie Historycznym (prezes w latach 1923–1932 i 1934–1936), członek Towarzystwa Naukowego we Lwowie i Polskiej Akademii Umiejętności (od 1919 członek korespondent, od 1927 członek czynny). Autor wielu prac z historii średniowiecza. Związany z obozem Józefa Piłsudskiego, głosił kult silnej władzy i wybitnych wodzów. Zwalczał historiografię endecką. W latach 1928–1935 pełnił mandat senatora z ramienia BBWR.

Stanisław Zakrzewski spoczywa na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie[2].

Uczniowie[edytuj | edytuj kod]

Do grona jego uczniów należeli m.in. Ewa i Karol Maleczyńscy, Józef Skrzypek oraz Ludwik Bazylow, Natalia Gąsiorowska, Mieczysław Gębarowicz, Olgierd Górka, Michał Teodor Mendys, Jan Rutkowski, Anna Strzelecka, Józef Widajewicz, Zygmunt Wojciechowski, S.F. Wojciechowski.

Wikimedia Commons

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

Bibliografie prac Stanisława Zakrzewskiego opracowali: Józef Skrzypek, Bibliografia prac profesora Stanisława Zakrzewskiego [w:] Prace historyczne w 30-lecie działalności profesorskiej Stanisława Zakrzewskiego, Lwów 1934, s. VII-XXIV i Krystyna Śreniowska, Pisma Stanisława Zakrzewskiego [w:] Stanisław Zakrzewski. Przyczynek do charakterystyki prądów ideologicznych w historiografii polskiej 1893-1936, Łódź 1956, s. 160-168.

  • Studya nad Bullą z r. 1136 Kraków : Akademia Umiejętności 1901
  • Najdawniejsze dzieje klasztoru Cystersów w Szczyrzycu (1238-1382). Przyczynek do dziejów osadnictwa na Podhalu, Kraków: Akademia Umiejętności 1901.
  • Nadania na rzecz Chrystyana, biskupa pruskiego w latach 1217-1224, Kraków: Akademia Umiejętności 1902.
  • Malowidła w podziemnej bazylice św. Klemensa w Rzymie, Kraków: Akademia Umiejętności 1903.
  • Ossyak i Wilten. Przyczynek do poznania związków dynastycznych Bolesława Śmiałego, Kraków: Akademia Umiejętności 1903.
  • Analecta Cisterciensia, wyd. i objaśnił Stanisław Zakrzewski, Kraków: Akademia Umiejętności 1906.
  • Zagadnienia historyczne, Lwów: H. Altenberg 1908.
  • Bolesław Szczodry : próba portretu (1912)
  • Opis grodów i terytoriów z północnej strony Dunaju czyli tzw. Geograf Bawarski (1917)
  • Ideologia ustrojowa : krytyka sądów Balzera, Kutrzeby, Chołoniewskiego (1918)
  • Ideologia ustrojowa. Krytyka sądów Balzera, Kutrzeby, Chołoniewskiego, Lwów: H. Attenberg, G. Seyfarth, E. Wende 1918.
  • Polacy i Rusini na Ziemi Czerwieńskiej w przeszłości (1919)
  • Historya polityczna Polski, cz. 1: Wieki średnie, Kraków: Polska Akademia Umiejętności 1920.
  • Mieszko I jako budowniczy państwa polskiego (1921)
  • Wpływ sprawy ruskiej na państwo Polskie w XIV w. (1922)
  • Wpływ sprawy ruskiej na państwo Polskie w XIV w. Odczyt wygłoszony na pierwszem publicznem posiedzeniu Towarzystwa Naukowego we Lwowie 21 maja 1921 roku,Zamość : Z. Pomarański 1922.
  • Bolesław Chrobry Wielki (1925)
  • Skrypta z wykładów Stanisł. Zakrzewskiego. Czasy Wład. Łokietka i Kazim. Wielkiego [Cz. 1], Lwów: Akademickie Koło Historyków U.J.K. 1927.
  • Ze studyów nad bullą z r. 1136, Kraków 1934.
  • Zagadnienia historyczne Tom 1 (1936) Tom 2 (1936)
  • W czasach Chrobrego. Obrazy z dziejów i kultury X-XI wieku. Wybrane ustępy z dzieła Stanisława Zakrzewskiego "Bolesław Chrobry Wielki", do dr. przygot. i objaśn. opatrzyła Jadwiga Wiszówna, Lwów: Sekcja Dydaktyczna Oddziału Lwowskiego P.T.H, 1938.
  • Bolesław Chrobry Wielki, Lwów: Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, 1925; wyd. 2 (1 powojenne), Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych "Universitas" 2000, wyd. 3 - 2006.
  • Mieszko I jako budowniczy państwa polskiego, Warszawa: Polska Składnica Pomocy Szkolnych 1921; wyd. 2 - Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas 2006.

Przypisy

  1. Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 587.
  2. Stanisław Sławomir Nicieja: Cmentarz Łyczakowski we Lwowie w latach 1786-1986. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1988. ISBN 83-04-02817-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wykłady prof. Stanisława Zakrzewskiego [w:] Prace historyczne w 30-lecie działalności profesorskiej Stanisława Zakrzewskiego, Lwów 1934, s. XXVII-XXXV.
  • Jan Adamus, Stanisław Zakrzewski wobec problemu ideologii ustrojowej, "Przewodnik Historyczno-Prawny" 5 (1934.1936), s. 73-78.
  • Przemysław Dąbkowski, Profesor Stanisław Zakrzewski. Jego praca w Towarzystwie Naukowym Lwowskim, "Sprawozdania Towarzystwa Naukowego we Lwowie" 16 (1936), s. 99-108.
  • Stanisław Kętrzyński, Śp. Stanisław Zakrzewski, " "Archeion" 14 (1936), s. 1-5.
  • Ewa Maleczyńska, Stanisław Zakrzewski jako badacz przeszłości Ziemi Czerwieńskiej, "Ziemia Czerwieńska" 2 (1936), s. 1-7.
  • Teofil Modelski, Naukowa działalność śp. Stanisława Zakrzewskiego, "Kwartalnik Historyczny" 50 (1936), s. 193-221.
  • Bronisław Włodarski, Zarys biograficzny [w:] S. Zakrzewski, Zagadnienia historyczne, t. 1, Lwów 1936, s. VII-XVI.
  • Stanisław Zajączkowski, Stanisław Zakrzewski 1873--1936, "Ateneum Wileńskie" 11 (1936), s. 905-944.
  • Kazimierz Tymieniecki, Stanisław Zakrzewski na tle prądów historiografii współczesnej, "Marcholt" 3 (1936/1937), t.3, s. 116-131
  • Roman Grodecki, Prace i zasługi ś.p. Stanisława Zakrzewskiego jako historyka średniowiecznej Polski, "Przegląd Współczesny" 16 (1937), t.63, s. 36-56.
  • Marceli Handelsman, Stanisław Zakrzewski 1873--1936, "Droga" 16 (1937), s. 420-430.
  • Krystyna Śreniowska, Stanisław Zakrzewski. Przyczynek do charakterystyki prądów ideologicznych w historiografii polskiej 1893-1936, Łódź 1956.
  • Jan Adamus, Problemy polskiego neoromantyzmyu historycznego, "Kwartalnik Historyczny" 65 (1956), s. 16-38.
  • Jerzy Tynecki, Inspiracje neoromantyzmu w literaturze i historiografii polskiej, Łódź 1979.
  • Maria Wierzbicka, Zakrzewski Stanisław [w:] Słownik historyków polskich, pod redakcją Marii Prosińskiej-Jackl, Wiedza Powszechna, Warszawa 1994, s. 571-572.
  • Katarzyna Błachowska, Stanisław Zakrzewski [w:] Złota księga historiografii lwowskiej XIX i XX wieku, pod redakcją Jerzego Maternickiego, Rzeszów 2007, s. 377-398
  • Jan Tyszkiewicz, Stanisław Zakrzewski był nie tylko mediewistą [w:] Środowiska historyczne II Rzeczypospolitej, cz. 3: Materiały konferencji naukowej w Krakowie w 1988 r, pod red. Jerzego Maternickiego, Warszawa 1989.