Stare Miasto (Praga)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Pragi Stare Miasto
Staré Město

dzielnica Pragi
Herb Flaga
Herb Starego Miasta Flaga Starego Miasta
Prague from Klementinum.jpg
Widok z Klementinum na Stare Miasto. Od lewej wieże kościołów św. Mikołaja, św. Jakuba, NMP przed Tynem oraz ratusza staromiejskiego
Miasto Praga
Status dzielnica
Powierzchnia 1,29 km²
Ludność (2006)
 • liczba ludności
 • gęstość

10 256
7 950 os./km²
Położenie na mapie Pragi
Mapa lokalizacyjna Pragi
Stare MiastoStaré Město
Stare Miasto
Staré Město
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Stare MiastoStaré Město
Stare Miasto
Staré Město
Ziemia 50°05′N 14°25′E/50,083333 14,416667Na mapach: 50°05′N 14°25′E/50,083333 14,416667
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Rynek staromiejski z pomnikiem Jana Husa

Stare Miasto (czes. Staré Město, niem. Prager Altstadt) - zabytkowa dzielnica Pragi, centrum kulturalne i handlowe stolicy Czech. Do 1784 samodzielne miasto. Otacza ze wszystkich stron dawną dzielnicę żydowską - Josefov.

Pierwsze wzmianki o Starym Mieście pojawiają się w VIII wieku n.e., natomiast trwalsze budowle (być może związane z religią chrześcijańską) w wieku IX. Najprawdopodobniej już wtedy z terenu Starego Miasta można było przedostać się przez Wełtawę drewnianym mostem.

Większe znaczenie zyskało po wybudowaniu zamków na Hradczanach oraz Wyszehradzie. W XII wieku powstał Most Judyty, w mieście pojawiło się też coraz więcej murowanych budynków mieszkalnych i kościołów. W latach 20. XIII wieku Stare Miasto otrzymało prawa miejskie; jego mieszkańcy byli przeważnie Niemcami, rosła też liczba ludności żydowskiej. Od samego początku wyznawców judaizmu spotykały represje i prześladowania - od obowiązków noszenia charakterystycznego ubrania poprzez pogromy, skończywszy na wysiedleniach do specjalnego miasta za murami - późniejszego Josefova.

Okresem największej świetności Starego Miasta było XIV stulecie - wtedy powstał m.in. ratusz staromiejski. W XV wieku teren miasta był centrum ruchu husyckiego wszystkich miast praskich.

W 1689 wielki pożar zniszczył spore połacie miasta, nie naruszył jednak średniowiecznego układu ulic oraz wielu cennych, zabytkowych budowli. Z wyjątkiem okolic siedziby jezuickiego Clementinum zabudowa jest bardzo podobna do tej sprzed wieków.

W 1784 Stare Miasto włączono jako dzielnicę do Królewskiego Miasta Pragi.

Na przełomie XIX i XX wieku północna część Starego Miasta została całkowicie przebudowana w ramach asanacji praskiej. Niestety, pod neostylową i secesyjną zabudowę wyburzono wiele już wtedy zabytkowych obiektów.

Najciekawsze miejsca i obiekty[edytuj | edytuj kod]

  • Rynek staromiejski - najbardziej reprezentacyjny plac miasta. Od XI wieku targowisko miejskie, miejsce wielu ważnych dla Pragi wydarzeń. Rynek otaczają kilkusetletnie kamienice, reprezentujące głównie barok, ale często pochodzące z okresu średniowiecza. Na rynku znajduje się pomnik Jana Husa, odsłonięty w 1915 oraz ratusz staromiejski, którego początki sięgają XIV wieku. Z powodów finansowych nie powstał nowy budynek, lecz rozbudowano istniejący dom, do którego dobudowano w późniejszym okresie następnę oraz wieżę w kształcie klina. W maju 1945 ratusz został częściowo zniszczony przez wycofujących się Niemców (jako jeden z nielicznych obiektów w mieście) - wieżę odbudowano, lecz po neogotyckim skrzydle wschodnim pozostał jedynie niewielki fragment. Na wieży ratusza znajduje się ruchomy zegar astronomiczny "Orloj" z XV wieku.
  • Carolinum - Uniwersytet Karola z 1348, najstarszy w tej części Europy. Rektorem był tutaj m.in. Jan Hus.
  • Clementinum - dawne kolegium jezuickie z XVII wieku. Jezuici, sprowadzeni w XVI wieku w celu walki z reformacją przejęli uniwersytet i wyburzyli wiele domów w pobliżu kościoła św. Klemensa, po czym wybudowali okazały gmach nowego kolegium. Wkrótce po ukończeniu budowy zostali wyrzuceni z Czech, a budynek przejął uniwersytet. Obecnie mieści się tutaj zbiór Biblioteki Narodowej, liczące 5 milionów woluminów. W kompleksie znajduje się wieża obserwacyjna, z której niemiecki astronom Johannes Kepler oglądał gwiazdy.
  • Kościół Najświętszej Marii Panny przed Tynem - gotycka świątynia z XIV wieku.
  • Kościół św. Marcina w Murze w Pradze
  • Most Karola powstały w XIV wieku na miejscu starszego mostu Judyty.
  • Stavovské divadlo (Teatr Stanowy) – zbudowany w XVIII wieku w stylu klasycystycznym, znany miłośnikom opery na całym świecie przede wszystkim z tego, że to na jego scenie po raz pierwszy w historii został wystawiony Don Giovanni (KV 527) Wolfganga Amadeusza Mozarta.
  • Zespół klasztorny św. Agnieszki - najstarsza gotycka świątynia Pragi z XIII wieku.

Stare Miasto to dzielnica wąskich uliczek, niewielkich sklepików oraz knajpek ukrytych często w podziemiach budynków, sięgających średniowiecza. Jest również, obok Hradczan, ulubionym miejscem dla tłumów turystów.

Commons in image icon.svg