Stare Pole (województwo pomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stare Pole
Pomnik krowy w Starym Polu
Pomnik krowy w Starym Polu
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat malborski
Gmina Stare Pole
Liczba ludności (2006) 1834
Strefa numeracyjna (+48) 55
Kod pocztowy 82-220
Tablice rejestracyjne GMB
SIMC 0156707
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Stare Pole
Stare Pole
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stare Pole
Stare Pole
Ziemia 54°03′16″N 19°11′59″E/54,054444 19,199722
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Zabytkowa dzwonnica w Starym Polu

Stare Pole (niem. Altfelde[1]) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Stare Pole, której jest siedzibą, na obszarze Żuław Elbląskich, na trasie linii kolejowej MalborkElbląg i przy drodze krajowej nr 22.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

12 listopada 1946 r. nadano miejscowości polską nazwę Stare Pole[1].

Historia gminy[edytuj | edytuj kod]

Stare Pole jest osadą słowiańską, wielokrotnie niszczoną przez powodzie Nogatu; do XVI w. obszar gminy był pokryty rozlewiskami jeziora Drużno. Na obszarze gminy we wsiach Janówka, Klecie, Dębowa Góra prowadzono badania archeologiczne, które dowodzą istnienia osadnictwa już od neolitu po wczesne średniowiecze. Ok. VI w. obszary położone na wschód od dolnej Wisły i Nogatu zajęli Prusowie, jednak osady słowiańskie zachowały się.

Na przełomie XIII i XIV w. sprowadzono na teren gminy zachodnich osadników, którzy z biegiem czasu schrystianizowali ludność tubylczą. Sprowadzenie Krzyżaków na Żuławy i uczynienie Malborka siedzibą zakonu spowodowały jeszcze większą pruską kolonizację tych obszarów i częściową zagładę miejscowej ludności. 14 lutego 1330 r. nastąpiła lokacja miejscowości Aldevelt (Altefelde) czyli nadanie praw wiejskich przez dzierzgońskiego mistrza zakonu krzyżackiego Luthra z Brunszwiku. Po upadku krzyżackiej potęgi, na mocy pokoju z 1466 r. miejscowość weszła w skład Prus Królewskich (ówczesne województwo malborskie).

W drugiej połowie XVI w. na obszar gminy sprowadzono osadników holenderskich, którzy przyczynili się do zwiększenia ilości ziem uprawnych (specjalizowali się w osuszaniu terenów błotnych i bagiennych). Na obszarze gminy, w miejscowości Szaleniec, zachował się cmentarz mennonicki (osadnicy należeli do tego odłamu protestantów). Mimo osuszania terenów i melioracji, powodzie były częste i niszczyły obszar gminy (największe straty materialne spowodowała powódź z 28 marca 1888 roku).

W 1880 r. uruchomiono w Starym Polu cukrownię; w miejscowości istniała wówczas towarowo-osobowa kolej wąskotorowa i centrala telefoniczna, pracowały liczne warsztaty rzemieślnicze i powstał bank spółdzielczy. W okresie przedwojennym w Starym Polu funkcjonowały szkoły ewangelicka i katolicka, kluby rowerzystów i piłki nożnej; grupa amatorów wystawiała przedstawienia teatralne. Praktykowało na terenie gminy kilku lekarzy i znajdowała się w niej apteka.

Po II wojnie światowej zniszczona miejscowość została zajęta przez wojska radzieckie. Ludność niemiecka została wysiedlona, a na teren gminy sprowadzono osadników z całej Polski. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • kościół filialny z 1879 r. w Starym Polu (dawniej kościół ewangelicki; w budynku plebanii mieści się aktualnie przedszkole),
  • cmentarz mennonicki w Szaleńcu,

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Przy PODR-ze (Pomorskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego) znajduje się pomnik krowy – rekordzistki pod względem dawania mleka (jedyny w Polsce).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262).