Starosta
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Stanowisko starosty (łac. capitaneus), na przestrzeni lat zmieniało swoje znaczenie i funkcje.
- W pierwszych wiekach średniowiecza starostą nazywany był naczelnik wspólnoty rodowo-terytorialnej Słowian
- od XIV wieku wprowadzony przez Wacława II urząd do rozbiorów starosta był urzędnikiem królewskim w Królestwie Polskim i Wielkim Księstwie Litewskim. Wyróżniano kilka rodzajów tego urzędu:
- starosta generalny był namiestnikiem prowincji lub ziemi, np.: ruski, podolski, wielkopolski, żmudzki (ten ostatni, jako jedyny był urzędem senatorskim, traktowano go jako równorzędny wojewodom: zasiadał między wojewodą łęczyckim a brzeskim (kujawskim))
- starosta grodowy nadzorował w powiecie administrację skarbową, policyjną oraz sądy, stał na czele sądu grodzkiego, miał prawo miecza - tzn. egzekucji wszystkich wyroków sądowych na terenie powiatu.
- starosta niegrodowy był dzierżawcą (tenutariuszem) dóbr królewskich
- W latach 1918-1939 i 1944–1950 był to podległy wojewodzie kierownik administracji ogólnej na terenie powiatu
- Obecnie starosta jest wybierany przez radę powiatu, kieruje powiatem, reprezentuje go na zewnątrz, jest przewodniczącym zarządu powiatu, oraz zwierzchnikiem:
- sekretarza powiatu, który jako zastępca (powoływany przez radę powiatu) wykonuje wszelkie kompetencje przynależne staroście z zakresu administracji - kieruje starostwem powiatowym
- skarbnika powiatu, który jako zastępca - główny księgowy budżetu (powoływany przez Radę powiatu) wykonuje wszelkie kompetencje przynależne staroście z zakresu finansów
- kierowników jednostek organizacyjnych powiatu
- powiatowych służb, inspekcji i straży
- służbowym pracowników starostwa
Spis treści |
[edytuj] Kompetencje starosty i zarządu powiatu po reformie administracji z 1999 roku
- podejmowanie decyzji w zakresie
- edukacji publicznej (szkoły ponadgimnazjalne i specjalne)
- ochrony zdrowia (szpitale rejonowe, powiatowe)
- transportu na terenie powiatu (współfinansowanie lokalnych linii autobusowych, np. miejskich przedsiębiorstw komunikacji w miastach na prawach powiatu)
- zarządzanie drogami powiatowymi oraz zarządzanie ruchem drogowym na drogach gminnych i drogach powiatowych
- geodezji
- gospodarki nieruchomościami
- ochrony środowiska
- porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli
- przeciwdziałania bezrobociu
- obronności
- pomocy społecznej
- wydawania zezwoleń na podejmowanie pracy przez cudzoziemców
- zwalczania klęsk żywiołowych oraz organizowania pomocy na szczeblu powiatowym
- rejestracji pojazdów oraz wydawanie praw jazdy
[edytuj] Miasto na prawach powiatu
W przypadku miasta na prawach powiatu zadania, które ustawy nakładają na organy powiatu, wykonują organy tego Miasta, wyłaniane i działające na zasadach określonych w ustawie o samorządzie gmin i w innych przepisach prawa, które dotyczą gmin. Odpowiednio: zadania nałożone na radę powiatu wykonuje rada miasta, a zadania nałożone na starostę i na zarząd powiatu wykonuje jednoosobowo prezydent miasta. Praw powiatu nie może mieć gmina, która ma burmistrza, ani taka, która ma wójta.
[edytuj] Inne znaczenia słowa
- osoba odpowiadająca i dbająca o odpowiedni przebieg uroczystości np.: starosta wesela lub dożynek
- osoba odpowiedzialna za sprawy porządkowe w jakiejś zorganizowanej grupie, np. starosta grupy na studiach wyższych.
