Starszy szeregowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Starszy szeregowy
Wojska Lądowe
Aktualne oznaczenie stopnia
naramiennik
naramiennik
kurtka nieprzemakalna
kurtka nieprzemakalna
Oznaczenie stopnia 1925-39
naramiennik
naramiennik
Oznaczenie stopnia 1919-25
naramiennik
naramiennik

Starszy szeregowy (do 1977 r. starszy szeregowiec[1]) – najwyższy stopień w korpusie szeregowych[2]. w Wojsku Polskim. Obecnie żeby go posiadać trzeba m.in. mieć ukończone przynajmniej gimnazjum i posiadać przygotowanie zawodowe, np. zasadniczą szkołę zawodową, odbytą zasadniczą służbę wojskową w pełnym wymiarze (są wyjątki zwalniające z tego obowiązku), przejść testy sprawnościowe i psychologiczne, być osobą niekaraną.

Równorzędnym stopniem jest stopień starszego marynarza w Marynarce Wojennej. Odpowiednikiem starszego szeregowego w artylerii był do 5 lipca 1994 bombardier[3].

Stopień starszego szeregowego zamiast starszego szeregowca został wprowadzony rozkazem nr 18/MON Ministra Obrony Narodowej z 8 grudnia 1976[4] wprowadzającym z dniem 15 października 1977 do użytku w Siłach Zbrojnych PRL Regulamin służby wewnętrznej Sił Zbrojnych PRL, sygn. Szt.Gen. 791/76. W regulaminie tym w wykazach stopni wojskowych podano nazwę najniższego stopnia wojskowego – starszy szeregowy[5]. Zmiana ta została uwzględniona również w ustawie o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przy najbliższej nowelizacji 28 czerwca 1979[6].



Odpowiedniki[edytuj | edytuj kod]

W Wojsku Polskim II RP, a także w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie odpowiednikami starszego szeregowca były stopnie:

  • starszego strzelca w formacjach strzelców podhalańskich i strzelców konnych[7], a od 1932 także w formacjach piechoty i broni pancernych[8];
  • starszego ułana w formacjach ułanów[9]
  • starszego szwoleżera w formacjach szwoleżerów, stosowany od momentu ich utworzenia w 1919[10];
  • bombardiera w artylerii, od 1933 – także w służbie uzbrojenia[11];
  • starszego sapera w wojskach saperskich, stosowany od momentu utworzenia formacji saperskich w 1919[12];
  • starszego legionisty w pułkach piechoty Legionów – od 1933[13].

Oznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Oznaczeniem stopnia w Wojsku Polskim jest jedna pozioma belka.

W myśl Przepisu Ubioru Polowego Wojsk Polskich r. 1919 starszy szeregowiec posiadł na naramiennikach kurtki i płaszcza z tasiemki wełnianej karmazynowej szerokości 0,5 cm naszyty w poprzek naramiennika przeciętnie w połowie jego długości jeden pasek[14].

Zgodnie z przepisami ubiorczymi żołnierzy Wojska Polskiego z 1972 roku starszy szeregowiec nosił na przodzie otoku czapki garnizonowej wykonany z taśmy dystynkcyjnej[a] jeden pasek długości 3 cm i szerokości 5 mm, na naramiennikach kurtek jeden pasek szerokości 8 mm, podwinięty obydwoma końcami pod naramiennik (po 1 cm), naszyty w odległości 2 cm od miejsca wszycia rękawa[15].

Uwagi

  1. Starsi szeregowcy zasadniczej służby wojskowej, żołnierze rezerwy i studenci odbywający wojskowe szkolenie w ramach studium wojskowego nosili paski z taśmy dystynkcyjnej z kolorowym brzegiem: w wojskach lądowych – koloru czerwonego, w jednostkach wojsk obrony wewnętrznej – koloru granatowego.

Przypisy

  1. Marian Laprus [red.]: Leksykon wiedzy wojskowej. s. 411.
  2. W latach 1919–1924 w Wojsku Polskim stopień starszego szeregowca był zaliczany do korpusu podoficerów. Zob. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych z 21 czerwca 1919 o nazwach stopni podoficerskich, „Dziennik Rozkazów Wojskowych” 1919, nr 80, poz. 2798, s. 1868; Ustawa z 18 lipca 1924 o podstawowych obowiązkach i prawach szeregowych Wojska Polskiego, Dz. U. z 1924 r. Nr 72, poz. 698, s. 1040.
  3. Decyzją nr 62/MON Ministra Obrony Narodowej z 5 lipca 1994 r. został wprowadzono do użytku w Siłach Zbrojnych RP Regulamin ogólny Sił Zbrojnych RP, sygn. Szt.Gen. 1426/94, w którym nie zamieszczono wykazu stopni wojskowych; obowiązywały tylko te stopnie wojskowe, które znajdowały się w ustawie z 21 listopada 1967 o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, art. 74 Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16.
  4. Dz.Rozk. MON 1977, 26 marca, nr 3, poz. 16, s. 31.
  5. Regulamin służby wewnętrznej Sił Zbrojnych PRL, sygn. Szt.Gen. 791/76, Warszawa 1977, pkt 21, s. 20 i zał. 1, s. 165.
  6. Dz. U. z 1979 r. Nr 15, poz. 97.
  7. Ustawa z 18 lipca 1924 o podstawowych obowiązkach i prawach szeregowych Wojska Polskiego, Dz. U. z 1924 r. Nr 72, poz. 698, s. 1040.
  8. Ustawa z 28 stycznia 1932 o zmianach i uzupełnieniach niektórych postanowień ustawy z 18 lipca 1924 o podstawowych obowiązkach i prawach szeregowych Wojska Polskiego, Dz. U. z 1932 r. Nr 25, poz. 213, s. 395.
  9. Dz. U. z 1924 r. Nr 72, poz. 698, s. 1040.
  10. Dz. U. z 1924 r. Nr 72, poz. 698, s. 1040.
  11. Rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych z 17 marca 1933 w sprawie wykonania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 7 października 1932 o służbie wojskowej podoficerów i szeregowców, Dz. U. z 1933 r. Nr 20, poz. 132, s. 388.
  12. Dz. U. z 1924 r. Nr 72, poz. 698, s. 1040.
  13. Dz. U. z 1933 r. Nr 20, poz. 132, s. 388.
  14. Przepis Ubioru Polowego Wojsk Polskich. s. 21.
  15. Przepisy ubiorcze żołnierzy Wojska Polskiego z 1972 roku. s. 49-55.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marian Laprus [red.]: Leksykon wiedzy wojskowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979.
  • Przepis Ubioru Polowego Wojsk Polskich. Warszawa: Zakłady Graficzno-Wydawnicze "Książka", 1919.
  • Przepisy ubiorcze żołnierzy Wojska Polskiego; sygn. Mund. 45/71/III. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1972.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło starszy szeregowy w Wikisłowniku