Stefan Chwin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Stefan Chwin
Stefan Chwin z żoną Krystyną, Międzynarodowe Targi Książki, Warszawa, 21 maja 2006
Stefan Chwin z żoną Krystyną, Międzynarodowe Targi Książki, Warszawa, 21 maja 2006
Pseudonim Max Lars
Data i miejsce urodzenia 11 kwietnia 1949 Gdańsk
Odznaczenia
Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Stefan Chwin w Wikicytatach

Stefan Chwin pseud. Max Lars (ur. 11 kwietnia 1949 w Gdańsku[1]) – polski powieściopisarz, krytyk literacki, eseista, historyk literatury, grafik związany z Gdańskiem.

Wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Absolwent Państwowego Liceum Technik Plastycznych w Gdyni-Orłowie (1968)[2] oraz Uniwersytetu Gdańskiego (1972 – Filologia polska). Doktorat w 1982 oraz habilitacja w 1994 – wyróżniony nagrodą Ministra Edukacji Narodowej, profesor zwyczajny Uniwersytetu Gdańskiego na Wydziale Filologicznym[3].

Aktywność zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Praca naukowa i dydaktyczna

Jako naukowiec zajmuje się romantyzmem i romantycznymi inspiracjami w literaturze nowoczesnej (m. in. u Witolda Gombrowicza). Wykłada na Uniwersytecie Gdańskim na wydziale Filologii Polskiej – Katedra Historii Literatury. Prowadził także gościnnie warsztaty prozatorskie w Studium Literacko-Artystycznym[4] na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.

Działalność literacka

W czasach studenckich współpracował z pismem Uniwersytetu Gdańskiego "Bakałarz", publikując wiersze i tworząc jego szatę graficzną. W latach osiemdziesiątych był członkiem zespołu redakcyjnego serii wydawniczej „Transgresje”. Wtedy też podjął pierwsze próby pisarskie, wydając wspólnie z Stanisławem Rośkiem szkice literackie Bez autorytetu (1981) oraz wspólnie z Marią Janion Dzieci (w serii "Transgresje" - 1988). W rok później ukazała się jego pierwsza samodzielna analiza literacka pt. Romantyczna przestrzeń wyobraźni (1989) a w 1993 roku wydał mickiewiczowskiego Konrada Wallenroda we własnym opracowaniu historyczno-literackim (Literatura a zdrada: od Konrada Wallenroda do Małej Apokalipsy, Biblioteka Narodowa).

W beletrystyce (pod pseudonimem Max Lars) zadebiutował dwiema powieściami fantastyczno-przygodowymi dla młodzieży: Ludzie-skorpiony i Człowiek-Litera. Również w tym czasie ukazał się jego autobiograficzny esej Krótka historia pewnego żartu, w którym autor dokonał osobistego rozrachunku z historią Gdańska z lat pięćdziesiątych XX wieku.

W latach dziewięćdziesiątych Chwin wchodził w skład Rady Redakcyjnej pisma „Borussia. Kultura. Historia. Literatura” wydawanego przez Stowarzyszenie Wspólnota Kulturowa "Borussia" działające na rzecz budowania i pogłębiania kultury dialogu i tolerancji między ludźmi różnych narodowości, wyznań, tradycji oraz współtworzenia społeczeństwa obywatelskiego[5]. Był członkiem zespołu redakcyjnego pisma "Kwartalnik Artystyczny Kujawy i Pomorze" - adresowanego do miłośników literatury, publikującego utwory najwybitniejszych pisarzy, a także młodych autorów i debiutantów.

Przełomowym momentem w karierze pisarskiej było ukazanie się powieści Hanemann (1995), nagrodzonej Paszportem Polityki. Dzieło zostało przetłumaczone na wiele języków obcych.

Publikuje w czasopismach polskich i zagranicznych (w Niemczech, Austrii, Anglii, Włoszech, Danii, Francji, Szwecji, Słowenii, Serbii, na Ukrainie, Litwie, Węgrzech, w Rumunii, Słowacji, Hiszpanii, Japonii, Szwajcarii, w Rosji i w USA).

Inna działalność

Jest członkiem w Stowarzyszenia Pisarzy Polskich[6], Gdańskiego Towarzystwa Naukowego (Societas Scientiarum Gedanensis) oraz PEN-Clubu. Od 2007 r. jest członkiem Rady Języka Polskiego.

W latach 1997–2003[7][8][9][10][11][12][13] juror Literackiej Nagrody Nike.

Juror Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej "Dwa Teatry" – Sopot 2003

Juror Konkursu Głównego 37. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni (2007)[14].

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • 1983 – Nagroda Fundacji im. Kościelskich (Genewa) za książkę "Bez autorytetu (szkice)" – razem ze Stanisławem Rośkiem
  • 1995 – Paszport Polityki za książkę "Hanemann"[15]
  • 1992 – Nagroda Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury "Splendor Gedanensis"[16]
  • 1997 – Nagroda im. Ericha Brosta[17][18]
  • 1997 – nagroda polskiego PEN Clubu[19]
  • 1999 – Nagroda im. Andreasa Gryphiusa[1]
  • 2007 - Sztorm Roku 2006, w kategorii literatura, za książkę "Dolina Radości"[20]
  • 2008 – Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"[21]
  • 2009 – Honorowe Wyróżnienie za Zasługi dla Województwa Pomorskiego
  • 2009 – Nagroda Marszałka Województwa Pomorskiego za całokształt twórczości
  • 2009 – Nagroda Pro Libro Legendo[22]
  • 2010 – Medal ks. Mściwoja II[23]
  • 2011 – Nagroda Literacka Gdynia za tom esejów „Samobójstwo jako doświadczenie wyobraźni”[24][25]
  • 2012 – Sztorm Roku 2011, w kategorii literatura, za książkę "Panna Ferbelin"[26]
  • 2013 – Nagroda Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury Splendor Gedanensis za dwa stanowiące spójną całość tomy: Miłosz. Interpretacje i świadectwa oraz Miłosz. Gdańsk i okolice. Relacje – Dokumenty – Głosy (pod wspólną redakcją Krystyny Chwin i Stefana Chwina)[27].
  • 2013 - Nagroda Naukowa Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza za rok 2013 w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych za wybitne osiągnięcia w dziedzinie literaturoznawstwa oraz badań nad polską i europejską kulturą XIX i XX wieku[28].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Bez autorytetu – szkice krytyczne, współautor: Stanisław Rosiek (1981)
  • Ludzie-skorpiony – pod pseud. "Max Lars" (1984)
  • Dzieci – tom I i II z serii "Transgresje", wspólnie z Marią Janion (1988)
  • Człowiek-Litera – pod pseud. "Max Lars" (1989)
  • Romantyczna przestrzeń wyobraźni (1989)
  • Krótka historia pewnego żartu. Sceny z Europy Środkowowschodniej (1991)
  • Literatura a zdrada: od Konrada Wallenroda do Małej Apokalipsy (1993)
  • Hanemann (1995)
  • Esther (1999)
  • Wspólna kąpiel – współautor: Krystyna Lars (2001)
  • Złoty pelikan (2003)
  • Kartki z dziennika (2004)
  • Żona prezydenta (2005)
  • Wszystkie dni lata – jako współautor zbioru opowiadań (2005)
  • Dolina Radości (2006)
  • Pokaz prozy – jako współautor zbioru opowiadań (2006)
  • 9 Wigilii – jako współautor zbioru opowiadań (2007)
  • Dziennik dla dorosłych (2008)
  • Wakacyjna miłość – jako współautor zbioru opowiadań (2008)
  • Pod dobrą gwiazdą. Opowiadania – jako współautor zbioru (2009)
  • Teoria trutnia i inne – jako współautor zbioru (2009)
  • Samobójstwo jako doświadczenie wyobraźni (2010)[29]
  • Panna Ferbelin (2011)
  • Miłość we Wrocławiu – jako współautor (2011)
  • Miłosz. Gdańsk i okolice. Relacje. Dokumenty. Głosy - redakcja Krystyna Chwin i Stefan Chwin (2012)
  • Miłosz. Interpretacje i świadectwa (2012)
  • Samobójstwo i grzech istnienia (2013)
  • Tabu Polaków – jako współautor (2013)

Publikacje prasowe (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Mobilny duch. Pochwała człowieka niezakorzenionego (2000)[30]
  • Traktat o dłoniach i rzeczach - w odpowiedzi na „Traktat teologiczny” Czesława Miłosza (2002)[31]
  • Polityka jest piękna (2002)[32]
  • Przedszkolanka z ulicy Twerskiej (2002)[33]
  • Triumf pedagoga Pimki (2007)[34]
  • My, Ablowie, czyści jak łza (2008)[35]
  • Esesman Aule i kłamstwo Europy (2008)[36]
  • Sąsiad w mundurze (2008)[37]
  • Równo czyli po połowie (2009)[38]
  • Dolina mroku, dolina światła (2010)[39]
  • Formy niewoli w wolnej Polsce (2010)[40]

Inscenizacje teatralne[edytuj | edytuj kod]

Filmy biograficzne[edytuj | edytuj kod]

  • Ludzie i rzeczy – Stefan Chwin, (1996)[44]
  • Stefan Chwin – Archeolog pamięci, (2000)[45]

Wywiady (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Katarzyna Kubisiowska – Fałszywy thriller (2005)[46]
  • Sebastian Łupak – Wściekły (2005)[47]
  • Andrzej Franaszek – Prześwity w kamiennych tablicach (2006)[48]
  • Jarosław Zalesiński – Solidarność i samotność : drogi do wolności: jak mówić o naszej najnowszej historii (2007)[49]
  • Sebastian Duda – Skąd ten strach? (2008)[50]
  • Roman Daszyński – Tajemnica zbiorowego grobu. Pochowajcie ich pod Malborkiem (2009)[51]
  • Krystyna Fidos – Chwin: Żałoba nie stworzyła wspólnoty obywatelskiej (2010)[52]
  • Rafał KalukinPolaków łączy tylko ból (2010)[53]
  • Cezary Polak – Stefan Chwin: Obecność silnych i dobrych kobiet rozjaśnia duszę (2011)[54]
  • Cezary Polak – Dobre kobiety rozjaśniają duszę… (2011)[55]
  • Andrzej GodlewskiChwin: Adam Michnik jest autorytetem, który nie zastygł w pomnikowej pozie (2011)[56]
  • Barbara Szczepuła – Stefan Chwin: Moją muzą jest żona Krystyna (2011)[57]
  • Dorota Karaś – Chwin: To była żałoba? Nie. Mentalność serialowa (2011)[58]
  • Jarosław Zalesiński – Pisarz Stefan Chwin o śmierci polskich żołnierzy w Afganistanie (2011)[59]
  • Dorota Karaś – Chwin: Nie jestem pokornym uczniem Güntera Grassa (2011)[60]
  • Andrzej Franaszek – Płomień życia (2011)[61]
  • Marek Górlikowski - Stefan Chwin: Większość kobiet w Polsce wolałaby, żeby ich dziecko było faszystą niż pedałem (2013)[62]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stefan Chwin (pol.). culture.pl. [dostęp 2012-03-02].
  2. Strona internetowa Zespołu Szkół Plastycznych w Gdyni. [dostęp 2012-03-20].
  3. Strona internetowa Uniwersytetu Gdańskiego. Wydział Filologiczny – Skład osobowy. [dostęp 2013-06-21].
  4. Stowarzyszenie Absolwentów, Wykładowców i Słuchaczy Studium Literacko – Artystycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Strona internetowa: stowarzyszenie-sla.pl. [dostęp 2012-04-01].
  5. Stowarzyszenie Wspólnota Kulturowa "Borussia". bazy.ngo.pl. [dostęp 2012-02-07].
  6. Strona internetowa SPP Oddział w Warszawie (pol.). [dostęp 2012-03-20].
  7. Oficjalna strona internetowa Nagrody Nike - skład jury w roku 1997 (pol.). [dostęp 2012-03-21].
  8. Oficjalna strona internetowa Nagrody Nike - skład jury w roku 1998 (pol.). [dostęp 2012-03-21].
  9. Oficjalna strona internetowa Nagrody Nike - skład jury w roku 1999 (pol.). [dostęp 2012-03-21].
  10. Oficjalna strona internetowa Nagrody Nike - skład jury w roku 2000 (pol.). [dostęp 2012-03-21].
  11. Oficjalna strona internetowa Nagrody Nike - skład jury w roku 2001 (pol.). [dostęp 2012-03-21].
  12. Oficjalna strona internetowa Nagrody Nike - skład jury w roku 2002 (pol.). [dostęp 2012-03-21].
  13. Oficjalna strona internetowa Nagrody Nike - skład jury w roku 2003 (pol.). [dostęp 2012-03-21].
  14. Strona internetowa FPFF w Gdyni (pol.). [dostęp 2012-03-21].
  15. Strona internetowa tygodnika "Polityka". [dostęp 2012-03-20].
  16. Laureaci Nagrody Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury "Splendor Gedanensis". Oficjalna strona internetowa Miasta Gdańska. [dostęp 2012-11-02].
  17. Mieczysław Abramowicz - Nagroda im. Ericha Brosta dla Stefana Chwina, sprawozdanie z wręczenia nagrody Dialog [Hamburg], 1997 nr 3/4 s.107
  18. Aleksandra Ubertowska - Pisarstwo pojednania Gazeta Wyborcza, 1997 nr 218 s.11
  19. PEN Clubu. penclub.com.pl. [dostęp 2012-02-07].
  20. Jerzy Kukliński - Kronika Gdańska, Styczeń-Czerwiec 2007 w Dwumiesięczniku "30 dni" 1(75) 2008, str. III. Jest to nagroda II edycji plebiscytu "Gazety Wyborczej. Trójmiasto".
  21. 33 lata ze Stefanem Chwinem. gdansk.pl, 2008-10-31. [dostęp 2012-12-11].
  22. Profesor Stefan Chwin odznaczony za zasługi dla Pomorza. www.fil.ug.edu.pl. [dostęp 2012-02-07].
  23. Człowiek roku 2009 i Medal Mściwoja II. fil.ug.edu.pl. [dostęp 2012-02-07].
  24. „Gdynia” ogłosiła laureatów po raz szósty. W: Nagroda Literacka Gdynia [on-line]. Miejska Biblioteka Publiczna w Gdyni, 18.06.2011. [dostęp 2011-06-19].
  25. Relacja TV z Gali Finałowej nagrody Sztorm Roku 2011 w Gdyni (pol.). Strona internetowa TVP Gdańsk. [dostęp 2012-03-23].
  26. Sztormy w rękach artystów (pol.). gazeta.pl. [dostęp 2012-02-17].
  27. Oni otrzymali nagrodę Splendor Gedanensis (pol.). oficjalna strona internetowa Miasta Gdańska. [dostęp 2013-04-01].
  28. Stefan Chwin laureatem gdańskiego Nobla (pol.). Serwis www.miastoliteratury.pl. [dostęp 2014-01-28].
  29. Stefan Chwin, "Samobójstwo jako doświadczenie wyobraźni". Strona internetowa culture.pl. [dostęp 2012-03-25].
  30. Stefan Chwin – Mobilny duch. Pochwała człowieka niezakorzenionego. Tygodnik „Polityka” (Nr 42/2000), 14.10.2000. [dostęp 2012-03-27].
  31. Stefan Chwin – Traktat o dłoniach i rzeczach - w odpowiedzi na „Traktat teologiczny” Czesława Miłosza. Tygodnik Powszechny (Nr 2/2002), 13.01.2002. [dostęp 2012-03-26].
  32. Stefan Chwin – Polityka jest piękna. Tygodnik Powszechny (Nr 38/2002), 22.09.2002. [dostęp 2012-03-28].
  33. Stefan Chwin – Przedszkolanka z ulicy Twerskiej. Tygodnik Powszechny (Nr 38/2002), 24.11.2002. [dostęp 2012-03-28].
  34. Stefan Chwin – Triumf pedagoga Pimki. Gazeta Wyborcza – wydanie internetowe, 1.06.2007. [dostęp 2012-03-26].
  35. Stefan Chwin – Triumf pedagoga Pimki. Gazeta Wyborcza – wydanie internetowe, 1.06.2007. [dostęp 2012-03-26].
  36. Stefan Chwin – Esesman Aule i kłamstwo Europy. Gazeta Wyborcza – wydanie internetowe, 26.09.2008. [dostęp 2012-03-26].
  37. Stefan Chwin – Sąsiad w mundurze. Gazeta Wyborcza – wydanie internetowe, 19.11.2008. [dostęp 2012-03-26].
  38. Stefan Chwin – Równo czyli po połowie. Gazeta Wyborcza – wydanie internetowe, 21.06.2009. [dostęp 2012-03-26].
  39. Stefan Chwin – Dolina mroku, dolina światła. Tygodnik Powszechny (Strona internetowa: tygodnik.onet.pl Kultura), 9.03.2010r.. [dostęp 2012-03-27].
  40. Stefan Chwin – Formy niewoli w wolnej Polsce. Tygodnik Powszechny – wydanie internetowe: tygodnik.onet.pl, 2.02.2010. [dostęp 2012-03-31].
  41. Bałtycki Teatr Dramatyczny im. Juliusza Słowackiego w Koszalinie. culture.pl. [dostęp 2012-03-02].
  42. Teatr Wybrzeże w Gdańsku "Hanemann". teatry.art.pl. [dostęp 2012-03-02].
  43. Stefan Chwin, "Hanemann". culture.pl. [dostęp 2012-03-02].
  44. "Ludzie i rzeczy - Stefan Chwin" (film dokumentalny) (pol.). filmpolski.pl. [dostęp 2012-03-19].
  45. "Stefan Chwin - Archeolog pamięci" (film dokumentalny) (pol.). filmpolski.pl. [dostęp 2012-03-19].
  46. "Fałszywy thriller / Stefan Chwin" rozm. przepr. Katarzyna Kubisiowska. Tygodnik Powszechny, 2005, nr 33, dod. s. 4-5
  47. "Wściekły / Stefan Chwin" rozm. przepr. Sebastian Łupak. Gazeta Wyborcza, 2005, nr 171, dod. Duży Format nr 28, s. 8-11
  48. "Prześwity w kamiennych tablicach / Stefan Chwin" rozm. przepr. Andrzej Franaszek. Tygodnik Powszechny, 2006, nr 52, s. 12-13
  49. "Solidarność i samotność : drogi do wolności: jak mówić o naszej najnowszej historii / Stefan Chwin" rozm. przepr. Jarosław Zalesiński. Tygodnik Powszechny, 2007, nr 37, s. 7
  50. "Skąd ten strach? / Stefan Chwin" rozm. przepr. Sebastian Duda. Newsweek Polska, 2008, nr 10, s. 22-26
  51. Roman Daszyński – Tajemnica zbiorowego grobu. Pochowajcie ich pod Malborkiem. Gazeta Wyborcza – wydanie internetowe, 13.02.2009. [dostęp 2012-03-24].
  52. Krystyna Fidos – Chwin: Żałoba nie stworzyła wspólnoty obywatelskiej. Strona internetowa: krytykapolityczna.pl, 24-04-2010. [dostęp 2012-03-24].
  53. Rafał Kalukin – Polaków łączy tylko ból. Gazeta Wyborcza. Duży Format – wydanie internetowe, 29.04.2010. [dostęp 2012-03-24].
  54. Strona internetowa: Dziennik.pl.Kultura. 9.03.2011. [dostęp 2012-03-24].
  55. Cezary Polak – Dobre kobiety rozjaśniają duszę…. Strona internetowa: most2011.com, 11.03.2011r.. [dostęp 2012-03-26].
  56. Andrzej Godlewski – Chwin: Adam Michnik jest autorytetem, który nie zastygł w pomnikowej pozie. Polska – wydanie internetowe, 7.01.2011. [dostęp 2012-03-26].
  57. Barbara Szczepuła – Stefan Chwin: Moją muzą jest żona Krystyna. Dziennik Bałtycki – wydanie internetowe, 16.04.2011. [dostęp 2012-03-24].
  58. Dorota Karaś – Chwin: To była żałoba? Nie. Mentalność serialowa. Strona internetowa gazetapl.Trójmiasto (Magazyn Trójmiejski), 25.04.2011. [dostęp 2012-03-24].
  59. Jarosław Zalesiński – Pisarz Stefan Chwin o śmierci polskich żołnierzy w Afganistanie. Dziennik Bałtycki – wydanie internetowe, 22.12.2011. [dostęp 2012-03-24].
  60. Dorota Karaś – Chwin: Nie jestem pokornym uczniem Güntera Grassa. Strona internetowa: gazeta.pl, 23.04.2011. [dostęp 2012-03-26].
  61. Andrzej Franaszek – Płomień życia. Tygodnik Powszechny, Nr 13/2011 (Strona internetowa: tygodnik.onet.pl Kultura), 3.04.2011r.. [dostęp 2012-03-27].
  62. Marek Górlikowski - Stefan Chwin: większość kobiet w Polsce wolałaby, żeby ich dziecko było faszystą niż pedałem. Gazeta.pl. Szczecin (Magazyn Świąteczny Gazety Wyborczej), 29.11.2013r.. [dostęp 2014-01-28].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

[[Kategoria:]]