Stefan Tomaszević Kotromanić

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stefan Tomaszević Kotromanić
despota Serbii
Okres panowania 1459
Poprzednik Stefan V Ślepy
Następca brak – likwidacja despotowiny przez Turcję
król Bośni
Okres panowania od 1461
do 1463
Poprzednik Stefan Tomasz Kotromanić
Następca brak Turcy zdobywają Bośnię
Dane biograficzne
Dynastia Kotromanowicze
Urodziny przed 1444 r.
Śmierć czerwiec 1463
Ojciec Stefan Tomasz Kotromanić
Matka Vojača
Żona Helena Maria Hrebeljanowić
Rodzeństwo Zygmunt Kotromanić
Katarzyna Kotromanić

Stefan Tomaszević Kotromanić (ur. przed 1444 r., zm. czerwiec 1463 r.) – despota Serbii w 1459 r., król Bośni z dynastii Kotromanowiczów, sprawujący władzę od 1461 r. Syn Stefana Tomasza Kotromanicia z jego pierwszego związku małżeńskiego zawartego z Vojačą.

Panowanie[edytuj | edytuj kod]

Despota Serbii[edytuj | edytuj kod]

W 1459 r. na mocy porozumienia zawartego między jego ojcem Stefanem Tomaszem a możnowładcami serbskimi został ożeniony z córką despoty księcia serbskiego ŁazarzaHeleną Marią, co umożliwiło jego wprowadzenie na tron serbski 8 kwietnia 1459 r. Jednak interwencja Turcji, której zwierzchność uznawała Serbia szybko doprowadziła do zajęcia stolicy kraju – Smederewa i likwidacji despotowiny. Stefan uciekł wtedy na dwór swojego ojca[1].

Król Bośni[edytuj | edytuj kod]

2 lata później objął tron bośniacki po tym jak zmarł jego ojciec – Stefan Tomasz, o którego śmierć podejrzewano Stefana Tomaszevicia. Przejął on rządy w trudnej sytuacji polityczno-społecznej zaraz po przymusowej katolicyzacji patarenów. W nagrodę za która papież Pius II przesłał mu koronę którą koronował się w listopadzie 1461 r. w Jajce[2]. Wydarzenie to wywołało konflikt z królem węgierskim Maciejem Korwinem, który uważał Bośnię za swój kraj wasalny. dzięki pośrednictwu papieskiemu doszło rok później do zażegnania konfliktu, a Stefan Tomaszević uznał się za lennika węgierskiego. Przy tej okazji zawarto sojusz antyturecki z Węgrami, Albanią, Wenecją i Hercegowiną[3].

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

Tymczasem w 1462 r. dyplomacji osmańskiej udało się uśpić czujność sojuszników poprzez zawarcie pokoju z Węgrami w listopadzie 1462 r. i tak na początku 1463 r. sułtan Mehmed III osobiście stanął na czele wyprawy wojskowej przeciwko Bośni, której nikt nie udzielił pomocy[4].

Kraj został opanowany bardzo szybko. Ludność siłą zmuszana do zmiany wiary i nienawidzącą miejscowej dynastii nie stawiała większego oporu najeźdźcy. W czerwcu 1463 r. wojska tureckie zajęły ostatnią twierdzę bośniacką Ključ, biorąc do niewoli samego króla, który wkrótce potem został ścięty z rozkazu sułtana[5].

Żona Stefana Helena Maria uratowała się z tej rzezi dzięki ucieczce na wybrzeże Morza Adriatyckiego[6]. Według brytyjskiego historyka Stevena Rucimana Maria Helena trafiła potem do haremu jednego z tureckich oficerów[7]. Z kolei według szesnastowiecznego Manuskryptu Massarelli Stefan i Helena Maria mieli dzieci, jednak żadne z nich nie jest znane z imienia[8].

W 1888 r. chorwacki archeolog Ćiro Truhelka odnalazł grób króla w Jajce[9].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • I. Czamańska, Stefan Tomasz, [w:] Słownik władców Europy Średniowiecznej, pod red. J. Dobosza i M. Serwańskiego, Wyd. Poznańskie, Poznań 1998, s. 347.
  • W. Felczak, T. Wasilewski, Historia Jugosławii, wyd. Ossolineum, Wrocław 1985.


Poprzednik
Stefan V Ślepy
COA of Principality of Serbia.svg Despota Serbii
1459
COA of Principality of Serbia.svg Następca
podbój Serbii przez Turcję
Poprzednik
Stefan Tomasz Kotromanić
Coat of Arms of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg Król Bośni Coat of Arms of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg
1461- 1463
Następca
podbój Bośni przez Turcję

Przypisy

  1. J. V. A. Fine, The Late Medieval Balkans, A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest, 1994, s. 575-581.
  2. BOSNIA
  3. I. Czamańska, Stefan Tomasz, [w:] Słownik władców Europy Średniowiecznej, pod red. J. Dobosza i M. Serwańskiego, Wyd. Poznańskie, Poznań 1998, s. 347.
  4. B. Zientara, Historia powszechna średniowiecza, wyd. Trio, Warszawa 2002, s. 490.
  5. I. Czamańska, Stefan Tomasz, [w:] Słownik władców Europy Średniowiecznej, pod red. J. Dobosza i M. Serwańskiego, Wyd. Poznańskie, Poznań 1998, s. 347.
  6. J. V. A. Fine, The Late Medieval Balkans, A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest, 1994, s. 584.
  7. S. Ruciman, Upadek Konstantynopola, wyd. Cambridge University Press, 2000, s. 182.
  8. S. Runciman, Upadek Konstantynopola, wyd. Cambridge University Press, 2000, s. 182.
  9. Stijepan Tomasevic (1438 – 1463) – Find A Grave Memorial