Stefania Sempołowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stefania Sempołowska
Stefania Sempołowska
Data i miejsce urodzenia 1 października 1869
Polonisz
Data i miejsce śmierci 31 stycznia 1944
Warszawa
Miejsce spoczynku Cmentarz Powązkowski Warszawa
Zawód nauczycielka, działacz oświatowy, pisarka
Narodowość polska
Partner Stanisław Patek
Grób działaczki oświatowej Stefanii Sempołowskiej na Starych Powązkach w Warszawie
Kamień upamiętniający Stefanię Sempołowską w Alejach Jerozolimskich w Warszawie

Stefania Sempołowska (ur. 1 października 1869 we wsi Polonisz koło Środy, zm. 31 stycznia 1944 w Warszawie) – nauczycielka i działaczka oświatowa, bojowniczka o prawa dziecka, dziennikarka i pisarka.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Wychowywała się w majątku rodzinnym we wsi Polonisz. Na początku lat 80. XIX w. zamieszkała wraz z matką w Warszawie, gdzie była świadkiem pogromu ludności żydowskiej. To wydarzenie wykształciło w niej postawę sprzeciwu wobec szowinizmu i rasizmu[1].

W Warszawie Sempołowska uczęszczała do tajnej szkoły Jadwigi Teodozji Papi. Mając 17 lat zdała egzamin na Patent nauczycielki przed rządową komisją w Warszawie. Zaczęła pracę w zawodzie, a także zajmowała się także publicystyką oświatową, postulując pełny dostęp do oświaty wszystkich warstw społecznych.

Na przełomie XIX i XX w. Sempołowska uczestniczyła w kursach Warszawskiego Towarzystwa Pszczelniczo–Ogrodniczego, m.in. wraz Jadwigą Jahołkowską i działaczem ludowym Teofilem Kurczakiem[2].

Była członkiem Towarzystwa Oświaty Demokratycznej Nowe Tory oraz współredaktorem czasopisma dla młodzieży Z bliska i z daleka, a później dwutygodnika dla dzieci i wychowawców W słońcu. W okresie międzywojennym udzielała się również w Towarzystwie Opieki nad Więźniami "Patronat"[3]. Mimo przeciwieństw losu, do śmierci pozostała wierna swoim ideałom.

W czasie Rewolucji 1905 roku zainicjowała zjazd delegatów kół nauczycielskich Królestwa Polskiego, który miał miejsce 1 października w Pilaszkowie, w szkole Stanisława Najmoły. Na zjeździe nauczyciele zadeklarowali solidarność z protestującym ludem oraz wbrew zakazowi zaborcy postanawili prowadzić nauczanie w szkołach ludowych w języku polskim[2].

W trakcie Rewolucji Sempołowska prowadziła także akcje pomocy więźniom politycznym. Razem ze swoim partnerem, adwokatem Stanisławem Patkiem, kierowała Kołem Obrońców Politycznych[4]. Za swoją działalność była kilkakrotnie aresztowana, wydalona do Galicji, szykanowana przez władze carskie.

W czasie II wojny światowej ciężko chorą Sempołowską zapiekowała się Aniela Steinsbergowa, wówczas członkini konspiracyjnej Polskiej Partii Socjalistycznej - Wolność, Równość, Niepodległość. Sempołowska na początku XX wieku była nauczycielką młodej Steinsbergowej[5].

Stefania Sempołowska została pochowana w rodzinnym grobowcu na Powązkach.

Główne prace pisarskie[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Stefania Sempołowska jest patronką wielu szkół, m.in.:

Przypisy

  1. Dziennik Ludowy, nr 297: "Rozmowa ze Stefanią Sempołowską o getcie ławkowym", 1937.
  2. 2,0 2,1 Teofil Kurczak: Wspomnienia. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2012. ISBN 9788375257182
  3. Krystyna Mokrosińska, Jacek Moskwa: "W duchu i w prawdzie..." - film dokumentalny. Telewizja Polska - Dział Form Dokumentalnych, 1997.
  4. Sylwetka Stanisława Patka
  5. Joanna Sokolińska: "Ostrygi i KOR w życiu Anieli Steinbergowej". Wysokie Obcasy, 2006.