Stephen Decatur

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Stephen Decatur
Stephen Decatur
komodor
Data i miejsce urodzenia 5 stycznia 1779
Stany Zjednoczone Sinepuxent, Maryland
Data i miejsce śmierci 22 marca 1820
Stany Zjednoczone Waszyngton
Przebieg służby
Siły zbrojne United States Department of the Navy Seal.svg United States Navy
Główne wojny i bitwy I wojna berberyjska,
wojna brytyjsko-amerykańska,
II wojna berberyjska
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Stephen Decatur (ur. 5 stycznia 1779 w Sinepuxent, zm. 22 marca 1820 w Waszyngtonie) – amerykański wojskowy, oficer Marynarki Wojennej USA.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Do Marynarki Wojennej wstąpił w 1798 roku. W quasi-wojnie przeciw Francji z lat 1798–1800 walczył w stopniu midszypmena. Od 21 maja 1799 roku został awansowany na porucznika[1].

Odznaczył się w wojnie przeciw piratom z Trypolisu, w której 16 lutego 1804 roku dowodził akcją odzyskania utraconej USS „Philadelphia”. Okręt ten został przejęty przez piratów po utknięciu na płyciźnie i przeprowadzony przez nich do portu w Trypolisie. Decatur zgłosił się na ochotnika do dowodzenia operacją odzyskania okrętu z wrogiego portu. Dowodzona przez niego jednostka weszła nocą do Trypolisu, ale wobec niemożności wyprowadzenia Philadelphii z portu, Decatur zdecydował o wysadzeniu jednostki. Dowódca pozostał na podpalonym okręcie pilnując rozprzestrzeniającego się ognia. Amerykanie wycofali się z portu w ostatnim momencie przed eksplozją okrętu, nie ponosząc przy tym strat. Decatur został w USA uznany za bohatera[2], następnego dnia po akcji został awansowany na komandora[1] i otrzymał pamiątkową szablę[2]. Jego akcję brytyjski admirał Horatio Nelson uznał za „najbardziej brawurową i odważną w tym [XIX] wieku”[2].

Pożar USS Philadephia, Edward Moran (1897)

W wojnie 1812 roku wyróżnił się 25 października 1812 roku zdobyciem HMS Macedonian. Wiosną roku 1814 jako komodor dowodził USS „President” i eskadrą trzech okrętów w Indiach Zachodnich. 15 stycznia 1815 roku USS President poddał się po starciu z trzema fregatami brytyjskimi i stracie 25% załogi. Decatur został uwięziony przez Brytyjczyków. Za udział w tej wojnie otrzymał złoty medal[1].

Po zawarciu pokoju z Wielką Brytanią został dowódcą ekspedycji na Morze Śródziemne, gdzie powierzono mu negocjacje pokojowe po II wojnie berberyjskiej. W latach 1816−1820 pełnił funkcję komisarza marynarki[1].

Zginął w pojedynku z komodorem Jamesem Barronem. Początkowo pochowany w grobowcu Joela Barlowa w Waszyngtonie, następnie na St. Peter's Churchyard w Filadelfii[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Biographies in Naval History: Captain Stephen Decatur (ang.). Naval Historical Center. [dostęp 2011-07-20].
  2. 2,0 2,1 2,2 Jakub Kudliński. US Navy kontra piraci z Trypolisu 1801–1805. „Mówią Wieki”. 5/2011 (616), s. 42–46. Bellona SA. ISSN 12304018 (pol.).