Steudnera

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Steudnera
Steudnera discolor
Steudnera discolor
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klad okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd żabieńcowce
Rodzina obrazkowate
Podrodzina Aroideae
Rodzaj Steudnera
Nazwa systematyczna
Steudnera K. Koch
Wochenschr. Gärtnerei Pflanzenkunde 5: 114 (1862)
Typ nomenklatoryczny
Steudnera colocasiifolia K. Koch
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Steudnera assamica
(opisana jako S. colocasiifolia)
Steudnera assamica

Steudnera K.Koch – rodzaj niskopączkowych roślin zielnych, należący do rodziny obrazkowatych, liczący 9 gatunków, występujących w południowych Chinach oraz na obszarze od Asamu do Półwyspu Indochińskiego. Nazwa naukowa rodzaju została nadana na cześć Hermanna Steudnera, niemieckiego botanika, badacza flory Afryki, żyjącego w XIX wieku[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Średnie do rosłych rośliny zielne.
Łodyga
Naziemna, bardzo krótka, o długości od 5 do 8 cm, gruba, wzniesiona i pnio-podobna lub płożąca, otulona pozostałościami pochew liściowych po starych liściach.
Liście
Roślina tworzy na wierzchołku łodygi od jednego do kilku tarczowatych liści o blaszce jajowatej do jajowato-sercowatej, o długości od 10 (S. griffithi) do 60 cm (S. colocasioides), o spiczastym wierzchołku i zaokrąglonej nasadzie, zielonych, niekiedy z ciemnymi plamami między nerwami (np. S. discolor). Ogonki liściowe smukłe, o długości od kilku (S. assamica) do niemal 50 cm (S. colocasioides), matowo zielone, tworzące pochwę liściową.
Kwiaty
Rośliny jednopienne, tworzące zwykle pojedynczy (lub dwa) kwiatostan typu kolbiastego pseudancjum. Szypułka zwykle o około połowę krótsza od ogonków liściowych, smukła, matowo zielona z matowo czerwonymi plamkami. Pochwa kwiatostanu jajowata do jajowato-lancetowatej, nie zwężona, o spiczastym wierzchołku i zaokrąglonej, krótko zwiniętej nasadzie; złoto-żółta z purpurową nasadą (S. discolor), złoto-żółta (S. colocasiifolia), czerwonopurpurowa (S. assamica), żółto-zielona z brązowo-purpurową nasadą (S. griffithi), kremowo-żółta (S. colocasioides), purpurowa z purpurowo-brązową nasadą (S. gagei) lub żółto-brązowa (S. capitellata), o długości od 5 (S. griffithi) do 23 cm (S. colocasioides). W okresie kwitnienia pochwa otwiera się, a po przekwitnięciu jej górna część się odchyla. Kolba dużo krótsza od pochwy (przeciętnie o długości około 2,5 cm), smukła lecz maczugowata, na najniższym odcinku, pokrytym kwiatami żeńskimi, przylega do pochwy. Fragment ten bezpośrednio sąsiaduje z położonym wyżej, krótszym odcinkiem pokrytym kwiatami męskimi. Wyrostek kolby nieobecny. Kwiaty męskie 3-6-pręcikowe, tworzące synandrium, stłoczone. Pylniki równowąskie, otwierające się przez szczytowy otworek, tworzące płaską, ząbkowaną koronę, zbiegające się do kolumnowatego, głęboko żłobkowanego trzonu złożonego ze zrośniętych nitek pręcików. Kwiaty żeńskie zwykle otoczone przez od 2 do 5 krótkich prątniczek. Zalążnie niemal kuliste, stłoczone, jednokomorowe, zawierające wiele ortotropowych zalążków, rozwijających się z 2–5 położonych parietalnie łożysk. Znamiona słupków składają się z pięciu promienistych płatków.
Owoce
Wielonasienne jagody. Nasiona z żeberkowaną łupiną.
Genetyka
Liczba chromosomów 2n = 28, 56.
Gatunki podobne
Przedstawiciele rodzaju Remusatia, od których różnią się obecnością prątniczek wokół zalążni, nie zwężoną pochwą kwiatostanu, typem łodygi (u Remusatia łodyga zredukowana do bulwy pędowej) i brakiem rozłogów.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja rodzaju według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)
Należy do plemienia Colocasieae, podrodziny Aroideae, rodziny obrazkowatych, rzędu żabieńcowców w kladzie jednoliściennych[1][3].
Pozycja rodzaju według systemu Reveala z roku 2007
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist, Takht. & Zimmerm. ex Reveal), podgromada Magnoliophytina (Frohne & U. Jensen ex Reveal), klasa Magnoliopsida (Brongn.), podklasa żabieńcowe (Alismatidae Takht.), nadrząd obrazkopodobne (Aranae Thorne ex Reveal), rząd obrazkowce (Arales Juss. ex Bercht. & J. Presl), rodzina obrazkowate (Araceae Juss.), plemię Steudnereae Engl.[4][5].
Pozycja rodzaju według Crescent Bloom (system Reveala z lat 1993–1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina (Frohne & U. Jensen ex Reveal), klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa obrazkowe (Aridae Takht.), nadrząd obrazkopodobne (Aranae Thorne ex Reveal), rząd obrazkowce (Arales Dumort.), rodzina obrazkowate (Araceae Juss.), plemię Steudnereae Engl.[6].
Gatunki

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośliny ozdobne
Przedstawiciele rodzaju są od dawna uprawiane w ogrodach botanicznych. Bardzo rzadko spotykane są w uprawie prywatnej, jako rośliny pokojowe. W Chinach gatunek S. colocasiifolia jest uprawiany w ogrodach jako roślina lecznicza[7].
Rośliny lecznicze
Gatunek S. colocasiifolia stosowana jest w tradycyjnej medycynie chińskiej (gdzie jest określana jako dam pu)[7].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-07-11].
  2. A. Engler i K. Krause: Araceae-Colocasioideae. W: A. Engler: Das Pflanzenreich. IV.105. Cruciferae-Brassiceae. T. 70-71. Wilhelm Engelmann Verlag, 1919–1920. (łac.)
  3. L.I. Cabrera et al. Phylogenetics relationships of aroids and duckweeds (Araceae) inferred from coding and noncoding plastid DNA. „American Journal of Botany”. 95(9), s. 1153-1165, 2008 (ang.). 
  4. James L. Reveal: Classification of extant Vascular Plant Families (ang.). 2008-03-29. [dostęp 2010-05-29].
  5. James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). 2007-10-01. [dostęp 2010-07-11].
  6. Crescent Bloom: Hierarchical position of the Genus Steudnera (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-07-11].
  7. 7,0 7,1 Rudolf Mansfeld: Mansfeld's encyclopedia of agricultural and horticultural crop (except ornamentals). Berlin: Springer, 2001. ISBN 3-540-41017-1. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Araceae. W: Klaus Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. T. IV: Flowering Plants. Monocotyledons: Alismatanae and Commelinanae (except Gramineae). Berlin Heidelberg: Springer, 1998, s. 26-73. ISBN 3-540-64061-4. (ang.)
  2. J.D. Hooker. Steudnera colocasiæfolia. „Curtis's Botanical Magazine”. 110, 1884. London (ang.). 
  3. J.D. Hooker. „The Flora of British India. Orchideæ to Cyperaceæ”. 6, 1894. London (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]