Stołpce
| Stołpce Стоўбцы |
|||||
|
|||||
| Państwo |  Białoruś |
||||
| Obwód | miński | ||||
| Rejon | stołpecki | ||||
| Populacja (2010) • liczba ludności |
15 400[1] |
||||
|
Położenie na mapie Białorusi
  Stołpce
|
|||||
 53°29′N 26°44′E / 53.483333333333, 26.733333333333Na mapach: 53°29′N 26°44′E / 53.483333333333, 26.733333333333 |
|||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||
Stołpce (biał. Стоўбцы, Stoubcy, ros. Столбцы, Stołbcy) – miasto na Białorusi, w obwodzie mińskim, centrum administracyjne rejonu stołpeckiego, położona przy trasie linii kolejowej Warszawa – Brześć – Baranowicze – Mińsk.
Miasto liczy 15,4 tys. mieszkańców (2010). Stołpce położone są około 70 km na południowy zachód od Mińska.
Spis treści |
Demografia [edytuj]
Historia [edytuj]
Okres II Rzeczypospolitej [edytuj]
Były miastem stołecznym ówczesnego powiatu stołpeckiego w dawnym województwie nowogródzkim. W Stołpcach mieściła się ostatnia stacja kolejowa przed przedwojenną granicą polsko-radziecką. Siedziba stacjonowania polskich wojsk lotniczych, istniało duże lotnisko wojskowe.
W nocy z 3 na 4 sierpnia 1924 roku miasto zostało napadnięte przez uzbrojoną grupę dywersantów sowieckich, wcześniej dostarczonych na granicę polsko-sowiecką ciężarówkami Armii Czerwonej. Dywersanci zabili 7 policjantów i urzędnika starostwa, sterroryzowali i ograbili miejscowość. Był to najgłośniejszy, lecz nie jedyny przypadek napaści zbrojnych grup z ZSRR na terytorium Polski. Bezpośrednio po nim władze polskie podjęły decyzję o utworzeniu Korpusu Ochrony Pogranicza[2].
Za II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą wiejskiej gminy Stołpce. Do 17 września 1939 roku miasto było garnizonem macierzystym Batalionu KOP „Stołpce”.
II wojna światowa [edytuj]
W czasie niemieckiej okupacji w latach 1943–1944 w Stołpcach działała podziemna polska szkoła. Tajne nauczanie prowadził były sędzia Sądu Grodzkiego A. Rhode (lub J. Rhode). Lekcje odbywały się według przedwojennego programu polskich szkół gimnazjalnych, co drugi dzień, w mieszkaniu J. Urbanowicza. Nauczyciel zginął na oczach swoich uczniów w okolicach dnia 6 lipca 1944 roku, podczas wielodniowego oblężenia miasta przez wojska sowieckie[3].
Zabytki [edytuj]
Cerkiew prawosławna, barokowo-klasycystyczna z 1825 r. fundacji Czartoryskich.
Galeria [edytuj]
-
Budynek administracji rejonu
-
Ulica miasta
-
Most kolejowy na rzece Niemen
Osoby związane ze Stołpcami [edytuj]
W tym mieście w roku 1923 urodziła się polska śpiewaczka operowa i operetkowa – Halina Mickiewiczówna.
Przypisy
- ↑ Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)
- ↑ Tomasz Głowiński: Geneza Korpusu Ochrony Pogranicza. W: Zapomniany garnizon. Oddziały Korpusu Ochrony Pogranicza w Iwieńcu w latach 1924–1939. s. 11.
- ↑ Tajne nauczanie polskie w czasie okupacji niemieckiej 1941–1944. W: Oświata... s. 76–77.
Bibliografia [edytuj]
- Tomasz Głowiński: Zapomniany garnizon. Oddziały Korpusu Ochrony Pogranicza w Iwieńcu w latach 1924–1939. Wyd. 1. Wrocław: Wydawnictwo GAJT, 2008/2009, s. 175. ISBN 978-83-88178-71-9.
- Agnieszka Grędzik-Radziak: Oświata i szkolnictwo polskie na ziemiach północno-wschodnich II Rzeczypospolitej i współczesnej Białorusi 1939–2001. Toruń: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2007, s. 441. ISBN 978-83-60738-09-2.
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
|||||||
|
||||||||||||||
|
||||||||||||||
