Stoh (Mała Fatra)
| Stoh | |
 Szczyt Stoha |
|
| Państwo |  Słowacja |
| Pasmo | Mała Fatra |
| Wysokość | 1607 m n.p.m. |
|
Położenie na mapie Słowacji
  Stoh
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Stoh (1607 m n.p.m.) – jeden z najwyższych i najbardziej charakterystycznych szczytów w tzw. Krywańskiej części Małej Fatry w Centralnych Karpatach Zachodnich na Słowacji.
Spis treści |
[edytuj] Położenie
Stoh wznosi się we wschodniej części tej grupy górskiej, w jej głównym grzbiecie, rozdzielającym w tym miejscu dolinę Dolinę Wratną (z potokiem Varinka, dopływem Wagu) na północy od dolin Orawy i Wagu na południu. Na północnym wschodzie przełęcz Medziholie (słow. sedlo Medziholie, 1185 m n.p.m.) oddziela go od Wielkiego Rozsutca, zaś na zachodzie Stohowa Przełęcz (Stohové sedlo, 1230 m n.p.m.) – od Południowego Gronia (Poludňový grúň, 1460 m n.p.m.). W kierunku południowym Stoh wysyła długi grzbiet ze szczytami Žobrák (1308 m n.p.m.) i Suchý vrch (1267 m n.p.m.), schodzący nad przełom Wagu w Królewianach i rozdzielający dolinę potoku Bystrička na wschodzie od Doliny Szutowskiej (Šutovská dolina) na zachodzie.
[edytuj] Geologia i morfologia
Spiętrzenie szczytowe góry ma kształt zbliżony do regularnego stożka (słow. stoh = stóg). Ze względu na usytuowanie i wysokość Stoh widoczny jest ze szczytów wielu nawet dość odległych pasm górskich, w tym z wielu miejsc w polskich Beskidach: Beskidzie Śląskim i Żywieckim, a ze względu na swój charakterystyczny kształt i sąsiedztwo z zupełnie odmiennym, skalistym Wielkim Rozsutcem – dobrze rozpoznawalny.
[edytuj] Przyroda ożywiona
Praktycznie cała kopuła szczytowa Stohu jest bezleśna, pokryta roślinnością trawiastą lub rozległymi borówczyskami. Górna granica lasu sięga obecnie maksymalnie do ok. 1300 m n.p.m., a nieco wyżej rozpościerają się jedynie laski karłowaciejącej jarzębiny. Pierwotnie las sięgał znacznie wyżej, a powyżej górnej jego granicy aż po szczyt góry ciągnęły się zarośla kosodrzewiny. Odlesienie góry, postępujące w ciągu XVII i XVIII w., wiązało się z intensyfikacją gospodarki pasterskiej i tworzeniem nowych terenów wypasowych. Obecnie stoki góry, zwłaszcza wschodnie i północne, są jednymi z najbardziej zagrożonych lawinami śnieżnymi miejsc w całej Małej Fatrze.
Północne stoki góry aż po sam jej wierzchołek należą do rezerwatu przyrody Rozsutec, natomiast część stoków południowo-wschodnich – do rezerwatu przyrody Šrámková.
[edytuj] Turystyka
Na szczyt Stohu wiodą znakowane szlaki turystyczne ze Stohowej Przełęczy i przełęczy Medziholie (znaki czerwone) oraz z Królewian (znaki zielone).
[edytuj] Bibliografia
- Jozef Gargulák, Vladimír Križo i in.: Malá Fatra. Turistický sprievodca ČSSR č. 1, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1984;
- Malá Fatra – Vrátna. Turistická mapa 1:50 000, Edícia turistických máp č. 110, wyd. VKÚ Harmanec 1993, ISBN 80-85510-09-X;
