Stolnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Stolnik − w Polsce do XIII w. urzędnik sprawujący pieczę nad stołem panującego. Do jego obowiązków należało nakrycie stołu do uczty, a w czasie jej trwania kierowanie podawaniem potraw. W okresie rozbicia dzielnicowego stolnik miał zastępcę podstolego. W XIV-XVI w. honorowy urząd ziemski. W Koronie i na Litwie istniały urzędy stolnika wielkiego, m.in. późniejszy król Stanisław August Poniatowski był w latach 1755-1764 stolnikiem wielkim litewskim.

Jedna z postaci epopei Adama Mickiewicza Pan Tadeusz nosi miano Stolnika. Był on właścicielem zamku Horeszków. Został zabity przez Jacka Soplicę, ojca Tadeusza.

Tradycyjnie dzieciom stolnika przysługiwały tytuły odojcowskie. Dla synów był to stolnikowic[1] lub stolnikowicz[2], a dla córek stolnikówna[3] lub stolniczanka[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

urzędy ziemskie

Przypisy

  1. Kasper Niesiecki. Herby y familie rycerskie: tak w Koronie jako y Wielkim Xięstwie Litewskim zebrane. D - K, Tom 2. 1738, str. 381
  2. Stolnikowicz - Słownik Języka Polskiego
  3. J. Bartoszewicz. Kościoły warszawskie rzymsko-katolickie opisane pod względem historycznym. Michalineum, 1855, str. 308
  4. W. Lubaś. Osobliwości językowe poezji Ignacego Krasickiego. Instytut Języka Polskiego PAN, 1992, str. 8