Stopień wodny Iffezheim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wieża sterownicza.
Jedna z komór w śluzie.
Widok od strony awanportu górnego.
Elektrownia wodna oraz droga B500.
Przepławka dla ryb.

Stopień wodny Iffezheim (niem. Staustufe Iffezheim) – stopień wodny na granicznej rzece Ren niedaleko miejscowości Iffezheim. Usytuowany jest na 334 km biegu Renu. Jest jednym z największych stopni wodnych w Niemczech. W skład stopnia wchodzi jaz, śluza, elektrownia wodna i przepławka dla ryb. Jednocześnie stopień pełni funkcję mostu przez Ren, albowiem przebiega nim trasa B500. Rocznie przez stopień wodny przepływa około 40 tys. statków.

Stopień ten jest dziesiątym z kolei w łańcuchu regulacji biegu Górnego Renu, licząc stopnie położone dalej na północ od Bazylei i tym samym ostatnim stopniem na Renie. Zarządcą hydroelektrowni jak i stopnia jest powołana w tym celu spółka francusko-niemiecka Rheinkraftwerk Iffezheim GmbH (RKI), w której po 50% udziałów należy do niemieckiego EnBW (Energie Baden-Württemberg) oraz do francuskiego EDF (Électricité de France). EDF posiada również 45,01% udziałów w EnBW.

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • 1840 – niemiecki inżynier Johann Tulla zaproponował uregulowane Renu na odcinku pomiędzy Badenią a Francją
  • 1902 – próby użycia energii wodnej Renu przez alzackiego inżyniera Koechlina
  • 1928 – rozpoczęcie budowy pierwszych obiektów regulujących bieg rzeki, takich jak Grand Canal d'Alsace oraz pierwszych czterech hydroelektrowni
  • 1956 – rozpoczęcie budowy cztery dalszych stopni wodnych
  • 1969 – podpisanie francusko-niemieckiej umowy dotyczącej budowy stopni wodnych w Gambsheim i Iffezheim.
  • 1970 – przygotowanie środków, zatwierdzenie planu budowy, nabycie gruntu po obu stronach Renu (około 400 ha), oczyszczanie terasy zalewowej, wiercenia
  • 1974 – rozpoczęcie właściwych prac budowlanych stopnia wodnego Iffezheim
  • 1978 – uruchomienie hydroelektrowni przy stopniu Iffezheim
  • 1997 – podpisanie umowy dotyczącej budowy przepławek w Iffezheim i Gambsheim
  • 2000 – uruchomienie przepławki w Iffezheim
  • 2009 – rozpoczęcie budowy piątej turbiny w Iffezheim

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

  • W hydroelektrowni zainstalowane są 4 turbiny Kaplana o średnicy 5,8 m
  • Moc każdej z turbin to 27 MW
  • Nominalna szybkość obrotowa turbin to 100 obr/sek
  • Wysokość piętrzenia nominalnego to 10,80 m
  • Przepustowość nominalna to 1100 m³/s
  • Maksymalna zdolność przepustowa jazu to 75 000 m³/s
  • Średnia roczna moc wytwórcza to 740 mln kWh

Jaz[edytuj | edytuj kod]

Jaz stopnia wodnego Iffezheim usytuowany jest po francuskiej stronie Renu. Składa się z sześciu przęseł o szerokościach 20 m. Całość oparta jest na płaskim progu założonym na poziomie dna rzeki. Zasuwy wyposażone są w hydraulicznie uruchamiane klapy, które w razie konieczności mogą zwiększyć przepustowość całego stopnia.

Śluza[edytuj | edytuj kod]

Śluza składa się z dwóch komór, które umieszczone są obok siebie. Takie rozwiązanie techniczne umożliwia dużą przepustowość. Wysokość podnoszenia wynosi przeciętnie 10,80 metrów. Wielkość jednej komory śluzy wynosi 270x24 m. Przez śluzę przepływać może do sześciu statków na raz, w zależności od ich wielkości. Cały proces śluzowania sterowany jest z wieży sterowniczej umieszczonej pomiędzy obiema komorami.

Przepławki[edytuj | edytuj kod]

Przepławka w okolicach Iffezheim zaczyna się poniżej elektrowni, a powyżej obiektu z powrotem wpada do rzeki. Tą drogą wędrowne ryby mogą pokonać stopień wodny. W 1987 Międzynarodowa Komisja Ochrony Renu (Internationale Kommission zum Schutze des Rheins, IKSR) wprowadziła program ponownego osiedlenia się dużych ryb wędrującym takich jak łosoś, pstrąg morski, ałoza, minóg morski i jesiotr przez stworzenie im stabilnej przestrzeni życiowej, aby umożliwić im powrót do dawnych tarlisk. Jednym z projektów była budowa przepławek dla ryb w Iffezheim i Gambsheim. Budowa została sfinansowana zarówno przez Francję jak i przez Niemcy oraz RKI. Przepławka w Iffezheim składa się z 37 komór w których spadek wody wynosi mniej niż 4°. Całość ma długość 300m. Podczas budowy przepławki stopień zaopatrzono w dodatkową turbinę o mocy 1,05 MW.

Rozbudowa[edytuj | edytuj kod]

W 2009 rozpoczęto rozbudowę hydroelektrowni o dodatkową turbinę, przez co zainstalowana moc wzrośnie o 38 MW dając rocznie kolejne 130 mln kWh, co pozwoli zaopatrzyć w energię regeneratywną dodatkowe 90 tys. odbiorców. Oddanie do użytku turbiny planowane jest na rok 2012.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]