Storczyca kulista
| Storczyca kulista | |
|---|---|
 Traunsteinera globosa
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | jednoliścienne |
| Rząd | szparagowce |
| Rodzina | storczykowate |
| Podrodzina | storczykowe |
| Rodzaj | storczyca |
| Gatunek | storczyca kulista |
| Nazwa systematyczna | |
| Traunsteinera globosa (L.) Rchb. | |
| Synonimy | |
|
Orchis globosus L. |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Storczyca kulista (Traunsteinera globosa) – gatunek rośliny z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Występuje w górach Europy: w Alpach, Pirenejach, Apeninach. W Polsce występuje głównie w górach (w Karpatach i Sudetach), poza tymi rejonami bardzo rzadko (Ojcowski Park Narodowy, Podkarpacie). Łacińską nazwę rodzajową nadano jej dla uczczenia zasług austriackiego aptekarza Josepha Traunsteinera (przełom XVIII i XIX w.)
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Łodyga
- Pojedyncza, wzniesiona, prosta, naga, o wysokości 15-70 cm.
- Liście
- Ulistnienie skrętoległe. Liście sinozielone, eliptyczne lub lancetowate. Posiada tylko kilka dużych liści (4-6).
- Kwiaty
- Zebrane na szczycie łodygi w zbity kwiatostan, który początkowo jest szerokostożkowaty, później bardziej kulisty. Kwiaty fioletowo-różowe, dość jasne o wydłużonych działkach, pachnące. Boczne działki odstają dopiero w czasie kwitnienia. Warżka ma długość 3-8 mm, jest 3-łatkowa z ciemniejszymi plamkami; środkowa łatka jest najdłuższa i zgrubiała na szczycie. Ostroga krótka i zgięta. Zalążnia skeecona, prętosłup jasnoróżowy.
[edytuj] Biologia i ekologia
- Rozwój: bylina, geofit. Kwitnie od maja do lipca. Jak wszystkie rośliny storczykowate żyje w symbiozie z pewnym gatunkiem grzyba.
- Siedlisko: łąki, polany. W górach występuje po piętro kosówki, zarówno na podłożu wapiennym, jak i bezwapiennym. Gatunek światłolubny, ale znoszący przejściowe zacienienie. W Karpatach występuje do 1760 m n.p.m., w Sudetach do 1000 m n.p.m. Rośnie na glebach o odczynie od bardzo kwaśnego do obojętnego (pH 4,3-7,2).
- Liczba chromosomów 2n= 42[2].
[edytuj] Zagrożenia i ochrona
Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. W ostatnich latach notuje się spadek liczebności gatunku. Znaczna liczba jej stanowisk znajduje się w karpackich parkach narodowych. Zagrożone są jedynie stanowiska znajdujące się poza parkami, głównie wskutek zaorywania łąk i intensyfikacji gospodarki łąkowej.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-08-04].
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
[edytuj] Bibliografia
- Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
- Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
