Straż gminna
Wóz Straży Miejskiej w Poznaniu, w malowaniu od listopada 2007
Straż gminna – funkcjonująca w niektórych krajach instytucja powołana w celu utrzymywania porządku publicznego i bezpieczeństwa ludzi, która podlega lokalnemu samorządowi a nie władzy centralnej. Zazwyczaj straż gminna dysponuje bardziej ograniczonymi uprawnieniami w porównaniu z policją państwową.
Spis treści |
Straż miejska i straż gminna w Polsce [edytuj]
W Polsce straż gminna i miejska jest to umundurowana formacja tworzona przez radę miasta (gminy) mająca na celu ochronę porządku publicznego na terenie miasta (gminy). Podstawą ich działania jest ustawa o strażach gminnych (Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 779 z późn. zm.). Zgodnie z jej zapisem (Rozdz. I, Art.2. pkt 3.) w gminach, w których organem wykonawczym jest burmistrz (prezydent miasta), straż nosi nazwę „straż miejska”.
Numer alarmowy – 986 (bezpłatny).
Współczesna straż miejska powstała w Polsce 1991 roku. Początkowo nosiła różne nazwy, np. Policja Municypalna. Po zmianie przepisów w roku 1997, zakazane zostało używanie tej nazwy. Ustawowo ujednolicone zostało ponadto umundurowanie funkcjonariuszy miejskich, aby obywatele nie mieli problemu z odnalezieniem patroli straży miejskiej niezależnie od miasta, w którym się znajdują. Każdy strażnik posiada czapkę z charakterystyczną żółto-czarną szachownicą. Ustawa nie określa jednak wyglądu oraz malowania pojazdów, w praktyce w każdym z polskich miast radiowozy wyglądają inaczej.
Stanowiska w straży miejskiej (gminnej) [edytuj]
 |
 |
 |
 |
| Aplikant | Młodszy Strażnik | Strażnik | Starszy Strażnik |
 |
 |
 |
| Młodszy specjalista | Specjalista | Starszy specjalista |
 |
 |
 |
| Młodszy inspektor | Inspektor | Starszy inspektor |
 |
 |
 |
 |
| Z-ca kierownika | Kierownik | Z-ca naczelnika | Naczelnik |
 |
 |
| Z-ca komendanta Straży | Komendant Straży |
Ustawą z dnia 22 maja 2009 r. (Dz.U. 2009 nr 97 poz. 803) o zmianie ustawy o strażach gminnych, ustawy o Policji oraz ustawy – Prawo o ruchu drogowym, dodano cztery nowe stanowiska: młodszego specjalisty, specjalisty, starszego specjalisty oraz zastępcy kierownika. Ponadto dokonano zmian nazw stanowisk (z Z-ca naczelnika oddziału, wydziału na Zastępca naczelnika oraz z Naczelnik oddziału, wydziału na Naczelnik).
Zadania straży miejskich (gminnych) w Polsce [edytuj]
Straż miejska (gminna) ma na celu przede wszystkim ochronę spokoju i porządku w miejscach publicznych, a także ochronę obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej. Ma też czuwać nad porządkiem i kontrolować ruch drogowy (w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym, o wiele mniejszym niż policja). Współdziała z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia i zdrowia obywateli, pomocy w usuwaniu awarii technicznych i skutków klęsk żywiołowych oraz innych miejscowych zagrożeń. Do momentu przybycia właściwych służb, zabezpiecza miejsca przestępstwa, katastrofy lub innego podobnego zdarzenia – albo miejsc zagrożonych takim zdarzeniem – przed dostępem osób postronnych lub zniszczeniem śladów i dowodów, a także ustala wstępnie świadków zdarzenia. Często współdziała z organizatorami i innymi służbami w ochronie porządku podczas zgromadzeń i imprez publicznych. Doprowadza osoby nietrzeźwe do izby wytrzeźwień lub miejsca ich zamieszkania, jeżeli osoby te zachowaniem swoim dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym, znajdują się w okolicznościach zagrażających zdrowiu albo życiu ich lub innych osób.
Straż miejska (gminna) informuje społeczność lokalną o stanie i rodzajach zagrożeń, a także inicjuje i uczestniczy w działaniach mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziała w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi.
Poza tym konwojuje dokumenty, przedmioty wartościowe lub wartości pieniężne dla potrzeb gminy.
-
sekcja konna Straży Miejskiej w Łodzi
-
sekcja rowerowa Straży Miejskiej w Łodzi
-
radiowóz Straży Miejskiej w Łodzi na ulicy Piotrkowskiej
-
radiowóz Straży Miejskiej w Warszawie
-
radiowóz Straży Miejskiej w Poznaniu
-
sekcja wodna Straży Miejskiej w Gdańsku
-
radiowóz Straży Miejskiej w Gdańsku
Uprawnienia strażników miejskich (gminnych) w Polsce [edytuj]
- udzielanie pouczeń,
- legitymowanie osób w uzasadnionych przypadkach w celu ustalenia ich tożsamości,
- ujęcie osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla mienia i niezwłocznego doprowadzenia do najbliższej jednostki Policji,
- nakładanie grzywien w postępowaniu mandatowym za wykroczenia określone w trybie przewidzianym przepisami o postępowaniu w sprawach o wykroczenia,
- dokonywanie czynności wyjaśniających, kierowanie wniosków o ukaranie do sądu, oskarżanie przed sądem i wnoszenie środków odwoławczych – w trybie i zakresie określonymi w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia,
- usuwanie pojazdów i ich unieruchamianie przez blokowanie kół w przypadkach, zakresie i trybie określonymi w przepisach o ruchu drogowym,
- wydawanie poleceń,
- żądanie niezbędnej pomocy od instytucji państwowych i samorządowych,
- zwracanie się, w nagłych przypadkach, o pomoc do jednostek gospodarczych, prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej oraz organizacji społecznych jak również do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy na zasadach określonych w ustawie o Policji,
- obserwowanie i rejestrowanie przy użyciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych.
- możliwość dokonania kontroli osobistej oraz przeglądania zawartości bagażu podręcznego osób w stosunku co do których zachodzi podejrzenie popełnienia przez nie czynu zabronionego.
Kontrowersje i likwidacje [edytuj]
Do roku 2012 włącznie 12 miast pozbyło się straży miejskiej (m.in. w Chrzanowie, Trzebini, Szczyrku, Zakroczymiu i Żorach, Stalowej Woli). Podstawowymi zarzutami jest dublowanie w Polsce zadania Policji. Zasadniczo problemem jest nacisk na mandaty drogowe, zamiast służenia obywatelom i dbania o czystość ulic, wykonując czynności porządkowe[1].
Straż miejska i gminna w innych krajach [edytuj]
- Brazylia (Guardas Municipais)
- Austria (Gemeindepolizei i Stadtpolizei)
- Francja (Police municipale)
- Włochy (Polizia Municipale)
- Hiszpania (Policia Municipal)
- Szwajcaria (fr. Police municipale, niem. Stadtpolizei, rm. Polizia Cumûnala, wł. Polizia Municipale)
- Czechy (městská policie, obecní policie)
- Słowacja (mestská polícia, obecná polícia)
- Estonia (Munitsipaalpolitsei)
- Holandia (Stadswacht)
-
Patrol straży miejskiej w Bratysławie (Słowacja)
-
Radiowóz madryckiej straży miejskiej (Hiszpania)
-
Straż miejska we Francji
Ciekawostki [edytuj]
- W średniowieczu straż miejską nazywano "drabami miejskimi"[2].
- W większości gmin miejsko-wiejskich funkcjonuje zarówno straż miejska, jak i gminna. Zdarzają się jednak wyjątki, jak np. Gmina Żukowo, pozostająca od 2003 r. bez straży gminnej, której obowiązki przejął Komisariat Policji w Żukowie[3].
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ http://finanse.wp.pl/kat,104132,title,Straz-odmaszerowac,wid,15318585,wiadomosc.html
- ↑ Jana Długosza kanonika krakowskiego Dziejów polskich ksiąg dwanaście, W Krakowie, 1868, t. 3, ks. 9, 10
- ↑ Chcą powołania Straży Gminnej w Żukowie. expresskaszubski.pl. [dostęp 2009-09-20].
(źródło: ustawa o strażach gminnych)
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
|||||
|
|||||||||||||||||||
