Straż gminna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Straż miejska)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wóz Straży Miejskiej w Poznaniu, w malowaniu od listopada 2007
Wóz Straży Miejskiej w Poznaniu, w malowaniu od listopada 2007
Osiedlowy Punkt Interwencyjny Straży Miejskiej przy ul. Nałkowskich w dzielnicy Wrotków w Lublinie

Straż gminna – funkcjonująca w niektórych krajach instytucja powołana w celu utrzymywania porządku publicznego i bezpieczeństwa ludzi, która podlega lokalnemu samorządowi a nie władzy centralnej. Zazwyczaj straż gminna dysponuje bardziej ograniczonymi uprawnieniami w porównaniu z policją państwową.

Straż miejska i straż gminna w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce straż gminna i miejska jest to umundurowana formacja tworzona przez radę miasta (gminy) mająca na celu ochronę porządku publicznego na terenie miasta (gminy). Podstawą ich działania jest ustawa o strażach gminnych (Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 1383). Zgodnie z jej zapisem (Rozdz. I, Art.2. pkt 3.) w gminach, w których organem wykonawczym jest burmistrz (prezydent miasta), straż nosi nazwę „straż miejska”.

Numer alarmowy – 986 (bezpłatny).

Współczesna straż miejska powstała w Polsce 1991 roku. Początkowo nosiła różne nazwy, np. Policja Municypalna. Po zmianie przepisów w roku 1997, zakazane zostało używanie tej nazwy. Ustawowo ujednolicone zostało ponadto umundurowanie funkcjonariuszy miejskich, aby obywatele nie mieli problemu z odnalezieniem patroli straży miejskiej niezależnie od miasta, w którym się znajdują. Każdy strażnik posiada czapkę z charakterystyczną żółto-czarną szachownicą. Przepisy ujednolicają także wygląd radiowozów straży gminnych. Pojazdy straży mają być koloru srebrnego z wyróżniającym pasem w postaci trójrzędnej żółto-granatowej szachownicy. Przepis dotyczy radiowozów zakupionych po 1 lipca 2012[1].

Stanowiska w straży miejskiej (gminnej)[edytuj | edytuj kod]

Aspirant-sm.svg Mlodszy straznik-sm.svg Straznik-sm.gif Starszy straznik-sm.gif
Aplikant Młodszy Strażnik Strażnik Starszy Strażnik
Mlodszy inspektor.gif Inspektor-sm.gif Starszy inspektor-sm.gif
Młodszy specjalista Specjalista Starszy specjalista
Młodszy inspektor-sm.gif Inspektor -sm.gif Starszy inspektor -sm.gif
Młodszy inspektor Inspektor Starszy inspektor
Kierownik referatu-sm.gif Zastepca naczelnika oddzialu-sm.gif Naczelnik oddzialu-sm.gif Naczelnik -sm.gif
Z-ca kierownika Kierownik Z-ca naczelnika Naczelnik
Zastepca naczelnika-sm.gif Naczelnik-sm.gif
Z-ca komendanta Straży Komendant Straży

Ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy o strażach gminnych, ustawy o Policji oraz ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 803), dodano cztery nowe stanowiska: młodszego specjalisty, specjalisty, starszego specjalisty oraz zastępcy kierownika. Ponadto dokonano zmian nazw stanowisk (z Z-ca naczelnika oddziału, wydziału na Zastępca naczelnika oraz z Naczelnik oddziału, wydziału na Naczelnik).

Zadania straży miejskich (gminnych) w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Straż miejska chroni spokój (Cieszyn),
Straż miejska chroni spokój (Cieszyn),

Straż miejska (gminna) ma na celu przede wszystkim ochronę spokoju i porządku w miejscach publicznych, a także ochronę obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej. Ma też czuwać nad porządkiem i kontrolować ruch drogowy (w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym, o wiele mniejszym niż policja). Współdziała z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia i zdrowia obywateli, pomocy w usuwaniu awarii technicznych i skutków klęsk żywiołowych oraz innych miejscowych zagrożeń. Do momentu przybycia właściwych służb, zabezpiecza miejsca przestępstwa, katastrofy lub innego podobnego zdarzenia – albo miejsc zagrożonych takim zdarzeniem – przed dostępem osób postronnych lub zniszczeniem śladów i dowodów, a także ustala wstępnie świadków zdarzenia. Często współdziała z organizatorami i innymi służbami w ochronie porządku podczas zgromadzeń i imprez publicznych. Doprowadza osoby nietrzeźwe do izby wytrzeźwień lub miejsca ich zamieszkania, jeżeli osoby te zachowaniem swoim dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym, znajdują się w okolicznościach zagrażających zdrowiu albo życiu ich lub innych osób.

Straż miejska (gminna) informuje społeczność lokalną o stanie i rodzajach zagrożeń, a także inicjuje i uczestniczy w działaniach mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziała w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi.

Poza tym konwojuje dokumenty, przedmioty wartościowe lub wartości pieniężne dla potrzeb gminy.

Uprawnienia strażników miejskich (gminnych) w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Sztandar SM w Szczecinie
  • udzielanie pouczeń,
  • legitymowanie osób w uzasadnionych przypadkach w celu ustalenia ich tożsamości,
  • ujęcie osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla mienia i niezwłocznego doprowadzenia do najbliższej jednostki Policji,
  • nakładanie grzywien w postępowaniu mandatowym za wykroczenia określone w trybie przewidzianym przepisami o postępowaniu w sprawach o wykroczenia,
  • dokonywanie czynności wyjaśniających, kierowanie wniosków o ukaranie do sądu, oskarżanie przed sądem i wnoszenie środków odwoławczych – w trybie i zakresie określonymi w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia,
  • usuwanie pojazdów i ich unieruchamianie przez blokowanie kół w przypadkach, zakresie i trybie określonymi w przepisach o ruchu drogowym,
  • wydawanie poleceń,
  • żądanie niezbędnej pomocy od instytucji państwowych i samorządowych,
  • zwracanie się, w nagłych przypadkach, o pomoc do jednostek gospodarczych, prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej oraz organizacji społecznych, jak również do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy na zasadach określonych w ustawie o Policji,
  • obserwowanie i rejestrowanie przy użyciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych.
  • możliwość dokonania kontroli osobistej oraz przeglądania zawartości bagażu podręcznego osób w stosunku co do których zachodzi podejrzenie popełnienia przez nie czynu zabronionego.

Kontrowersje i likwidacje[edytuj | edytuj kod]

Do roku 2012 łącznie 12 miast zlikwidowało straż miejską (m.in. w Chrzanowie, Trzebini, Szczyrku, Zakroczymiu i Żorach, Stalowej Woli). Podstawowym zarzutem jest dublowanie zadań Policji. Zasadniczo problemem jest nacisk na mandaty drogowe, zamiast służenia obywatelom i dbania o czystość ulic, wykonując czynności porządkowe[2].

Straż miejska i gminna w innych krajach[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 kwietnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2012 r. Nr 525, poz. 525).
  2. http://finanse.wp.pl/kat,104132,title,Straz-odmaszerowac,wid,15318585,wiadomosc.html.
  3. Jana Długosza kanonika krakowskiego Dziejów polskich ksiąg dwanaście, W Krakowie, 1868, t. 3, ks. 9, 10
  4. Chcą powołania Straży Gminnej w Żukowie. expresskaszubski.pl. [dostęp 2009-09-20].

(źródło: ustawa o strażach gminnych)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]