Straight edge

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Antynarkotykowe i antyalkoholowe naszywki na spodniach członka subkultury straight edge.
Tatuaż ukazujący przywiązanie do ruchu

Straight edge (SE, sXe) – niehomogeniczny[1] ruch społeczno-kulturalny powstały w Stanach Zjednoczonych na początku lat 80. XX wieku. Jego zwolennicy, nie wyrzekając się typowej dla punkowych subkultur postawy buntu przeciwko społeczeństwu i prowokacyjnych zachowań, odrzucali charakterystyczny dla punków nihilizm i powszechną skłonność do używania alkoholu i zażywania narkotyków, a także promiskuityzmu seksualnego.

Medium służącym do rozprzestrzeniania tej idei była muzyka, głównie hardcore. Chociaż za "ojca" ruchu i twórców nazwy uważa się zespół Minor Threat (utwór "Straight Edge"), to jednak za pierwszy zespół straight edge uznać należy The Teen Idles.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Obecnie doktrynę ruchu określają podstawowe "zasady" (SXE FAQ, This is not a set of rules) antyhipisowskie: niespożywanie alkoholu, niezażywanie narkotyków, niepalenie papierosów, które rozszerza się dla niektórych przez unikanie przypadkowych kontaktów seksualnych, niejedzenia mięsa (wegetarianizm, weganizm) i niekorzystania z wyrobów odzwierzęcych (np. skórzane buty, czy pasy). Ian MacKaye wielokrotnie w swoich wywiadach podkreślał, że "sXe nie znaczy, żeby nie pić piwa.. Ludzie biorą sXe zbyt skrajnie... dla mnie sXe to ktoś, kto jest świadomy, że skorzysta na tym co robi..."[2]).

Ich znakiem rozpoznawczym są narysowane na zewnętrznych stronach dłoni litery X, mające na celu zamanifestowania swego sposobu życia. Wywodzi się to bezpośrednio ze sposobu oznakowania nieletnich na koncertach, w celu niesprzedawania im używek. Charakterystyczny symbol XXX wkrótce stał się symbolem ruchu straight edge. W niektórych polskich miastach (np. Szczecinie) znakiem rozpoznawczym Straight Edge są niebieskie sznurówki w glanach.

Nazwa i jej pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Jedna z legend głosi, że perkusista (Jeff Nelson) zespołu Minor Threat, jednego z pierwszych zespołów głoszących ideę "stay punk, stay clean", malował plakat na koncert używając drewnianej linijki. I powiedział do swoich przyjaciół z zespołu, że "ostra krawędź" (straight edge) tej linijki jest metaforą do ich życia.

Hardline[edytuj | edytuj kod]

Ze zjawiskiem straight edge związany jest również termin hardline. Hardline to rozwinięcie idei vegan straight edge, mające bardziej restrykcyjną formę i radykalniejszą treść, potępiający dodatkowo aborcję i homoseksualizm. Znaczna część sceny SE uważa jednak hardline jako nadinterpretację ideałów straight edge[potrzebne źródło].

Straight edge w muzyce[edytuj | edytuj kod]

7 Seconds

Dzisiejsze zespoły odwołujące się do tradycji sXe to np. AFI, Champion, Nueva Etica, New Winds, Point Of No Return, Good Clean Fun, Mainstrike, xLooking Forwardx, Get The Most, Gather, Earth Crisis, True Colors, Down To Nothing, Have Heart, Eighteen Visions, Verse, Rise Against a w Polsce: Cymeon X, Sunrise, Słowa We Krwi, Insurrection, Awake, X's Always Win, The Age, Cervantes, Regres, Sown The Seed, Second Age, Only Way Out, Thug x Life, Maroon.

Straight edge w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Do Polski ruch sXe trafił na przełomie lat 80. i 90., wraz z powstaniem takich grup jak Cymeon X, Ustawa o Młodzieży, Inkwizycja (która wydała pierwszą w III RP niezależną płytę pt. "Na własne podobieństwo") czy Apatia (sama grupa nie określała się jednak nigdy jako SE jednak przyczyniła się znacząco do promocji tej idei). Istniały również fanziny straight edge, takie jak Mysha i Alarm.

Na samym początku sXe wywołał gorące reakcje w ówczesnym, kształtującym się dopiero światku kultury niezależnej. Różnice ideologiczne oraz różnorodne podejście do stylu życia były przyczyną wielu kłótni i antagonizmów. Po latach tych konfliktów antagonizmy przeszły na plan dalszy.

Współcześnie polski SE związany jest przede wszystkim z warszawską niezależną wytwórnią hardcore/punk "Refuse Records", oraz prężnie działającą sceną zinową oraz działalnością koncertową.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons