Strategia metaboliczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Strategia metaboliczna – zespół procesów metabolicznych wyróżniany na podstawie podstawowych typów pokarmu, tj. źródeł substancji budulcowych (przede wszystkim węgla) i źródeł energii.

Kryteria wyróżniania strategii:

W przyrodzie występują różne kombinacje tych strategii. W związku z tym dany organizm może być określany terminem będącym kombinacją terminów oznaczających poszczególne strategie. Przykładowo, człowiek jest chemoorganoheterotrofem aerobowym, gdyż jest jednocześnie heterotrofem (odżywia się głównie substancjami organicznymi, będąc wszystkożercą), chemotrofem (źródłem energii magazynowanej w ATP jest utlenianie substancji chemicznych , np. glukozy), organotrofem (donorem elektronów są substancje chemiczne, np. glukoza), aerobem (ostatecznym akceptorem elektronów jest tlen). Strategie wraz z przyjmującymi je organizmami można grupować również w kategorie pośrednie – autotrotrofy można podzielić na chemoautotrofy i fotoautotrofy, fotoautotrofy na fotoorganoautotrofy i fotolitoautotrofy itd.

Przykłady organizmów przyjmujących możliwe strategie metaboliczne:

W niektórych wypadkach dany organizm jest zdolny do wykorzystywania różnych ścieżek metabolicznych, w zależności od warunków, np. niektóre organizmy zasadniczo fotoautotroficzne wobec braku dostępu do światła mogą odżywiać się heterotroficznie, jest to miksotrofia. Zjawisko to częste jest u protistów, np. euglenin, co wprowadzało konfuzję w dawnych systemach taksonomicznych uwzględniających jedynie podział na rośliny i zwierzęta. Ponadto niektóre organizmy zasadniczo heterotroficzne mogą przez ścisłą symbiozę z autotrofami korzystać z nieorganicznych źródeł węgla (np. rurkoczułkowce, organizmy posiadające zoochlorelle lub zooksantelle). Mięśnie zwierząt (organizmów tlenowych) mogą w warunkach niedoboru tlenu przejściowo prowadzić oddychanie beztlenowe.

Podsumowanie[edytuj | edytuj kod]

Poniższa tabela pokazuje ewentualne kombinacje opisanych cech:

Źródło energii Źródło elektronów Źródło węgla Nazwa
Światło
Foto-
Organiczne
-organo-
Organiczne
-heterotrof
Fotoorganoheterotrof
CO2
-autotrof
Fotoorganoautotrof
Nieorganiczne
-lito-
Organiczne
-heterotrof
Fotolitoheterotrof
CO2
-autotrof
Fotolitoautotrof
Związki chemiczne
Chemo-
Organiczne
-organo-
Organiczne
-heterotrof
Chemoorganoheterotrof
CO2
-autotrof
Chemoorganoautotrof
Nieorganiczne
-lito-
Organiczne
-heterotrof
Chemolitoheterotrof
CO2
-autotrof
Chemolitoautotrof

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. January Weiner: Życie i ewolucja biosfery. Podręcznik ekologii ogólnej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12668-X.